Samuel (imię)

Samuel – imię męskie pochodzenia biblijnego, które wywodzi się od hebrajskiego Š^emū'el^[1], oznaczającego „uproszony od Boga”^[2], „wyproszony od Boga”, „Bóg wysłuchał”^[3], „imię Boga” lub „jego imię to Bóg”^[4][5]. W Polsce imię to jest poświadczone od 1401 roku, a w XVII wieku należało do najpopularniejszych imion szlacheckich^[1]. Nosił je ostatni z sędziów izraelskich oraz pięciu innych świętych katolickich^[5].

Przykładowe możliwe staropolskie zdrobnienia: Sach, Sachan, Sachaniec, Sachno, Sachoń, Sasz, Samek, Samko, Samo, Samota^[6].

Nazwiska pochodzące od Samuela to m.in. Samulski, Samulewicz, ruski Samojłowicz^[7].

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Samuel w 2017 r. zajmował 107. miejsce w grupie imion męskich^[8].

Żeńska forma – Samuela.

• łacina – Samuel
• język angielski – Samuel, Sam, Sammie, Sammy
• język francuski – Samuel
• język hiszpański – Samuel
• język niemiecki – Samuel
• język rosyjski – Самуил (Samuił), Samojło
• język włoski – Samuele
• język fiński – Samuli, Sami
• język ormiański – Samvel
• język ukraiński – Самійло (Samijło)

• 16 lutego, jako wspomnienie św. Daniela, wspominanego razem ze świętymi, Danielem, Eliaszem, Izajaszem i Jeremiaszem,
• 3 marca, jako wspomnienie bł. Samuela Marzorati, wspominanego razem z Liberatem Weissem i Michałem Piosem z Zerbo,
• 10 maja, jako wspomnienie św. Samuela, należącego do grupy z Lentini,
• 20 sierpnia^[9], jako wspomnienie Samuela – proroka izraelskiego i sędziego,
• 10 października, jako wspomnienie św. Samuela, wspominanego razem ze św. Danielem z Kalabrii i innymi towarzyszami,
• 21 października, jako wspomnienie św. Samuela, jednego z grupy bizantyńskich pielgrzymów.

• Samuel (postać biblijna)
• Samuel Beckett – irlandzki pisarz
• Samuel Butler (1825-1902) – brytyjski pisarz
• Samuel Butler (1613-1680) – angielski poeta
• Samuel von Brukenthal – habsburski gubernator Wielkiego Księstwa Siedmiogrodu w latach 1774–1787
• Samuel Colt – amerykański konstruktor broni strzeleckiej
• Samuel Eto’o – kameruński piłkarz
• Samuel Fünn – żydowski pisarz, publicysta i historyk
• Sam Francis – amerykański malarz
• Szmulik Goldsztejn – polski aktor żydowskiego pochodzenia
• Sami Hyypiä – fiński piłkarz
• Samuel Korsak – członek Rady Najwyższej Rządowej Litewskiej, który razem z Tadeuszem Reytanem i Stanisławem Bohuszewiczem był inicjatorem próby niedopuszczenia do rozpoczęcia obrad Sejmu Rozbiorowego 1773–1775 w dniu 19 kwietnia 1773, na którym uchwalono I rozbiór Polski
• Mark Twain, właśc. Samuel Langhorne Clemens – amerykański pisarz pochodzenia szkockiego, satyryk, humorysta, wolnomularz
• Samuel Linde – polski językoznawca
• Samuel L. Jackson – amerykański aktor
• Samuel Morse – amerykański wynalazca
• Bode Miller, właśc. Samuel Bode Miller – amerykański narciarz alpejski
• Samuel Orgelbrand – polski drukarz i wydawca
• Samuel Pepys (1633–1703) – angielski urzędnik, pamiętnikarz
• Samuel Reshevsky – szachista amerykański polskiego pochodzenia
• Samuel Sánchez – hiszpański kolarz szosowy
• Samuel Samuś – hetman nakaźny Ukrainy prawobrzeżnej w latach 1692–1704, jeden z przywódców antypolskiego powstania Semena Palei
• Samuel Cyryl Stefanowicz – arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego
• Samuel Twardowski – jeden z najwybitniejszych polskich poetów barokowych, epik, panegirysta, satyryk, tłumacz
• Samuel Wilhelm Walter – burmistrz Raciborza w latach 1771–1772
• Samuel Zborowski – hetman kozacki, rotmistrz królewski, kalwinista
• Samuel Žbogar – słoweński polityk i dyplomata

• Chorągiew kozacka Samuela Konarskiego

• Donat Chruścicki: Skarbczyk imion. Wyd. 2. Warszawa: Sport i Turystyka, 1986. ISBN 83-217-2374-8.