Samuel Korsak
 Korsak I | |
| Data urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Odznaczenia | |
 | |
Samuel Korsak herbu Korsak I (ur. 1745, zm. 4 listopada 1794 w Warszawie na Pradze) – sędzia ziemski nowogródzki, poseł na Sejm Rozbiorowy, pułkownik husarski wojsk litewskich, członek Komisji Skarbowej Rzeczypospolitej Obojga Narodów[1], członek Rady Najwyższej Rządowej Litewskiej, członek konfederacji targowickiej[2]. W 1789 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[3].
Życiorys
Samuel Korsak wywodził się z połocko-nowogrodzkiej linii rodu Korsaków, pieczętującej się historycznym herbem Korsak I (Kotwica odmienna)[4]. Pełnił funkcję sędziego ziemskiego nowogródzkiego.
W 1773 roku został wybrany posłem na Sejm Rozbiorowy. Razem z Tadeuszem Reytanem i Stanisławem Bohuszewiczem był inicjatorem próby niedopuszczenia do rozpoczęcia obrad sejmu w dniu 19 kwietnia 1773, na którym uchwalono I rozbiór Polski. Rosyjskiemu posłowi nadzwyczajnemu i ministrowi pełnomocnemu Stackelbergowi, namawiającemu go na przystąpienie do zawiązywanej naprędce konfederacji Ponińskiego oświadczył:
…Nie znam na świecie despoty dość bogatego, aby mnie zepsuć, ani dość mocnego, aby mnie przerazić[5].
Jako poseł nowogródzki był przedstawicielem opozycji[6]. Jego postać została uwieczniona na słynnym obrazie Jana Matejki ”Rejtan”. W późniejszych latach był pułkownikiem husarii, członkiem Rady Najwyższej Rządowej Litewskiej i uczestnikiem insurekcji kościuszkowskiej. Wg niektórych opracowań zginął w obronie Pragi 4 listopada 1794 roku, a według innych żył jeszcze w 1812 roku, gdyż wspominał o jego obecności Adam książę Czartoryski podczas swej mowy sejmowej. Jego żoną była Brygida z Kozielewskich Korsakowa, miał synów Stanisława i Fryderyka Wilhelma oraz córki Józefę i Karolinę.
Dowód heraldyczny
Materialnym, mało wiarygodnym dowodem na używanie herbu Korsak I przez jego linię rodu jest zachowany nagrobek jego potomka w prostej linii, Leona Korsaka (ur. 20 sierpnia 1874 w Kumiejkach, zm. 27 listopada 1938), na którym widnieje ten herb[7].
Błędne przypisanie Samuelowi Korsakowi herbu Lis, powielane w części opracowań (m.in. w Herbarzu polskim Adama Bonieckiego), wynika z historycznych pomyłek genealogicznych, które połączyły różne rody o tym samym nazwisku.
Przypisy
- ↑ Herbarz polski, t. XI, Warszawa 1907, s. 168.
- ↑ S. Korwin, Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 126-127
- ↑ Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 197.
- ↑ K. Niesiecki, Herbarz Polski, tom V, Lipsk 1840, s. 241.
- ↑ Jarosław Marek Rymkiewicz, „Reytan. Upadek Polski”, w relacji Janusza R. Kowalczyka, czerwiec 2013
- ↑ Ryszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: Kwartalnik Historyczny, LXXIX, nr 3, 1972, s. 557, 560.
- ↑ Akta chrztu parafii Mosznieńskiej, 1874 r.
|
