Sayda

Sayda jest bardzo starym miastem w Rudawach. Bogactwo i rozwój zawdzięcza położeniu przy szlaku handlowym „Alte Salzstraße” który prowadził z Halle do Pragi. To połączenie nazywano też „Czeską ścieżką”. Pierwsza wzmianka o Sayda pochodzi z r. 1207. Wtedy miasto należało do Czech. Albrecht Odważny wrócił z pielgrzymki do Jeruzalemy i zachorował w Sayda. W testamencie pisał, że w Sayda ma powstać hospicjum dla pielgrzymów. Ten budynek istnieje po dziś dzień, jest najstarszym budynkiem miasta i muzeum. Położenie przy ważnym szlaku handlowym miało i ciemny strony. W różnych wojnach żołnierzy ukradli, gwałcili i zabili mieszkańców, zapalili miasto. Pożary miasta powstały też przez burzy lub ludzką nieuwagę lub złość.

Po wojnie 1870-71 powstał pomnik dla poległych żołnierzy. Nie ma pomnika dla saskich żołnierzy z roku 1866. Wtedy walczyli po austriackiej stronie, po stronie przegranych, takich ofiar się nie przypomina. Po pierwszej wojnie światowej powstał pomnik w bramie do kościoła ewangelickiego. Przedstawia – to rzadkość – mężczyznę nagiego, który zasłania swoją „męskość” mieczem. Po wojnie w NRD postawiono pomniki tylko dla „bohaterskich żołnierzy sławnego wojska radzieckiego”. W r. 2012 powstał park pamięci. Park znajduje się naprzeciwko byłego dworca kolei wąskotorowej. Translokowano nagiego żołnierza. Dodano kamień z napisem: „Park pamięci ofiar wojen, wypędzenia i prześladowania politycznego, etnicznego i przemocy.” Dodano również tablicę informacyjną.