Schumannianthus

*Schumannianthus*
	; Schumannianthus benthamianus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	imbirowce
Rodzina	marantowate
Rodzaj	Schumannianthus
	Nazwa systematyczna
	Schumannianthus Gagnepain; Bull. Soc. Bot. France 51: 169 (1904)
	Typ nomenklatoryczny
	Schumannianthus dichotomus Gagnep [= S. benthamianus]

Schumannianthus Gagnep. – rodzaj roślin z rodziny marantowatych. Należą do niego dwa gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji.

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć niemieckiego botanika Karla Moritza Schumanna^[5].

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie rośliny zielne osiągające od 1 (Schumannianthus monophyllus)^[6] do 2,5 metra (S. benthamianus) wysokości^[7].

Pędy: Kłącze^[6].

Liście: Pochwa liściowa o długości 5,3–12,5 cm (S. benthamianus)^[7] lub 5,5–22,5 cm (S. monophyllus)^[6]. Blaszka liściowa naga, wielkości 5,6–9,8×22–31 cm (S. monophyllus) lub 2,8–6,7×5,8–14 cm (D. benthamianus), naga, wierzchołkowo zaostrzona do spiczastej, sierpowata (S. monophyllus) do eliptycznej (D. benthamianus), doosiowo zielona, odosiowo blada^[6]^[7].

Kwiaty: Kwiatostan prosty lub czasami z jednym odgałęzieniem u nasady, do 38 cm długości (S. benthamianus)^[7] lub złożony z 4 do 6 odgałęzień i główkowaty o długości 2–5 cm (S. monophyllus)^[6]. Węzły z papierowatą podsadką, tworzącą rurkę wokół osi^[6]^[7]. Dodatkowo każde odgałęzienie kwiatostanu oraz każda para kwiatów wsparte są podsadkami^[6]^[7]. Przysadki trwałe, mięsiste, gruczołowate^[6]^[7]. Kwiaty białe^[6]^[7]. Dwa prątniczki zewnętrzne szeroko odwrotnie jajowate^[6]^[7]. Prątniczek kapturkowaty z wyrostkiem 1,2-2,5 mm^[6]^[7]. Prątniczek guzowaty wielkości do 3,3 mm^[6]^[7]. Jeden pręcik o długości 2,4–5,5 mm, z wyrostkiem wielkości około 2,5–3,2×0,5–1,8 mm^[6]^[7]. Zalążnia trójkomorowa^[7].

Owoce: Trójgraniaste, odwrotnie ostrosłupowate, jasnozielone lub żółtozielone, nagie (S. benthamianus) lub brodawkowate z kolczastymi brzegami (S. monophyllus), pękające torebki, zawierające 2–3 kuliste nasiona o średnicy około 5–7 mm, z dużą, stożkowatą osnówką^[6]^[7].

Systematyka

Pozycja systematyczna: Rodzaj z rodziny marantowatych (Marantaceae) z rzędu imbirowców (Zingiberales)^[2].

Wykaz gatunków^[3]

Schumannianthus benthamianus (Kuntze) Veldkamp & I.M.Turner
Schumannianthus monophyllus Suksathan, Borchs. & A.D.Poulsen

Zastosowanie

Pędy podziemne S. benthamianus są spożywane na surowo lub po ugotowaniu^[8]. Z włókien pozyskiwanych z łodyg roślin tego gatunku wytwarza się maty (sital pati), a także przedmioty codziennego użytku, takie jak torby, kapelusze czy wachlarze^[9]. Liście S. monophyllus wykorzystywane są do owijania ryżu podczas festiwalu Gawai^[6].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-17] (ang.).
1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).
↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).
↑ Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 4 (R-Z). CRC Press, 2000, s. 2425. ISBN 0-8493-2678-8. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Piyakset Suksathan, Finn Borchsenius. chumannianthus monophyllus (Marantaceae)-A New and Unusual Species from Borneo. „Novon”. 16 (1), s. 139-141, 2006.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Schumannianthus dichotomus. e-Flora of Thailand. [dostęp 2026-07-19].
↑ Tong Lim: Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants. T. 9: Modified Stems, Roots, Bulbs. Springer, 2015, s. 54. ISBN 978-94-017-9511-1. (ang.).
↑ Dhiren Chowdhury, Bolin Kr. Konwar. Morphophenology and karyotype study of Patidoi (Schumannianthus dichotomus (Roxb.) Gagnep. synonym Clinogyne dichotoma Salisb.) – a traditional plant of Assam. „Current Science”. 91 (5), s. 648-651, 2006.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-17] (ang.).

[kew-3] 1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).

[ing-4] Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).

[crc-5] Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 4 (R-Z). CRC Press, 2000, s. 2425. ISBN 0-8493-2678-8. (ang.).

[mono-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Piyakset Suksathan, Finn Borchsenius. chumannianthus monophyllus (Marantaceae)-A New and Unusual Species from Borneo. „Novon”. 16 (1), s. 139-141, 2006.

[fth-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Schumannianthus dichotomus. e-Flora of Thailand. [dostęp 2026-07-19].

[lim-8] Tong Lim: Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants. T. 9: Modified Stems, Roots, Bulbs. Springer, 2015, s. 54. ISBN 978-94-017-9511-1. (ang.).

[gen-9] Dhiren Chowdhury, Bolin Kr. Konwar. Morphophenology and karyotype study of Patidoi (Schumannianthus dichotomus (Roxb.) Gagnep. synonym Clinogyne dichotoma Salisb.) – a traditional plant of Assam. „Current Science”. 91 (5), s. 648-651, 2006.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]