Seladonit

Seladonit
Ilustracja
Kryształy kalcytu, apofyllitu, stilbitu w zbitku seladonitowym tworzącym jego spoiwo, a w który to seladonit odpowiada za ciemnozielone zabarwienie próbki.
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

uwodniony glinokrzemian potasu, glinu, sodu, żelaza i magnezu
(K,Na)(Al,Fe,Mg)2[(OH)2/(Al,Si)4O10]

Twardość w skali Mohsa

1–2[1][2]

Przełam

nierówny[1][2]

Łupliwość

doskonała, jednokierunkowa[1][2]

Pokrój kryształu

łuseczkowy[2]

Przezroczystość

przeświecający do nieprzezroczystego[1][2]

Układ krystalograficzny

jednoskośny[1][2]

Klasa krystalograficzna

pryzmatyczna[1]

Właściwości mechaniczne

miękki[1][2]

Gęstość

2,8–2,9 g/cm³[1][2]

Właściwości optyczne
Barwa

zielona w odcieniach (niebieska, czarna, brunatna)[1][2]

Rysa

zielona/niebieskozielona

Połysk

matowy[2], woskowy, ziemisty[1]

Współczynnik załamania

1,579–1,662 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,030[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.EC.15[1]

Seladonit – minerał ilasty z gromady krzemianów. Uwodniony glinokrzemian Na, K, Al, Mg, Fe. Nazwa pochodzi z języka francuskiego celadon czyli zieleń morska. Jego kryształy są zwykle niedostrzegalne gołym okiem. Zazwyczaj występuje w skupieniach zbitych. Minerał ten jest zbliżony pod względem chemizmu i wyglądu do glaukonitu.

Właściwości

Krystalizuje w układzie jednoskośnym[1]. Okazy, zwykle drobne, charakteryzują się łuseczkowym pokrojem[2]. Zazwyczaj występuje w skupieniach masywnych, porowatych, proszkowych, ziemistych i drobnołuseczkowych[2]. Tworzy naskorupienia, żyłki, naloty i wypełnienia pustek skalnych[2]. Jest minerałem miękkim, przeświecającym do nieprzezroczystego[1][2]. Posiada matowy połysk i nierówny przełam[2].

Występowanie

Genezą dla tego minerału są procesy hydrotermalne oraz procesy wietrzenia zachodzące w środowisku lądowym[2]. Najczęściej tworzy się w wyniku przeobrażenia minerałów maficznych, głównie oliwinu i augitu, w zasadowych skałach wylewnych, takich jak bazalty i melafiry, a także w ich tufach[2]. Towarzyszą mu zwykle kalcyt, chalcedon, stilbit, kwarc, ametyst, hematyt, heulandyt, zeolity, chloryty oraz montmorylonit[1][2].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Celadonite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-07-09] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 390-391, ISBN 978-83-8293-231-7.

Bibliografia

  • Jerzy Żaba (red.): Ilustrowana Encyklopedia Skał i Minerałów. Videograf II, 2010, s. 390. ISBN 978-83-7183-851-4.

Linki zewnętrzne