Selška Sora

Selška Sora
Ilustracja
Rzeka w miejscowości Železniki
Kontynent

Europa

Państwo

Słowenia Słowenia

Lokalizacja

Słowenia Środkowa

Rzeka
Długość 32[1] km
Powierzchnia zlewni

215[1] km²

Średni przepływ

7,1[2] m³/s Vešter

Źródło
Miejsce Petrovo Brdo
Wysokość

910 m. n. p. m[1]

Współrzędne

46°13′10,3″N 13°59′56,2″E/46,219528 13,998944

Ujście
Recypient Sora
Miejsce

Škofja Loka

Wysokość

330 m. n. p. m[1]

Współrzędne

46°09′53,6″N 14°18′38,6″E/46,164889 14,310722

Położenie na mapie Słowenii
Mapa konturowa Słowenii, po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „ujście”

Selška Sora – rzeka w północno-zachodniej części Słowenii, lewy dopływ Sory. Ma długość 32 km, powierzchnię zlewni 215 km²[1] i średni przepływ wynoszący 7,1 m³/s (w Vešteru[2]).

Przebieg i opis

Selška Sora bierze swój początek jako niewielkie źródło nad wsią Zgornja Sorica, W osadzie Petrovo Brdo, przepływa przez wieś w kierunku południowym, początkowo płytką, niewyraźną doliną, a następnie coraz głębszym wąwozem w kierunku południowo-wschodnim na wysokości ok. 900 m n.p.m[3].

Od początku doliny jest zorientowana głównie na wschód i ma dno o szerokości kilkudziesięciu metrów na dnie, ponad którym wznoszą się bardzo strome zbocza pobliskich wzgórz, a z obu stron wpadają do niej krótkie, strome wąwozy, w tym Štajnpoh, Pomerpoh i Pruharca po lewej stronie oraz Črni potok po stronie południowej. Poniżej Zali Logu dolina nieznacznie się rozszerza, z prawej strony wpływa do niej większy potok Davščica, a następnie rzeka przecina wąski pas bardziej odpornych wapieni triasowych i dolomitów, w którym dolina zwęża się w krótki wąwóz, gdzie Selška Sora łączy się z Zadnją Smolevą po prawej stronie i Polenšakiem po lewej. Na dolnym krańcu Železnik lewe dopływy Dašnjica i Češnjica wpadają do głównej doliny, a poniżej miasta dolina się otwiera[4]. Rzeka płynie z jednej strony doliny na drugą wzdłuż szerokiej równiny zalewowej, a wszystkie osady, z wyjątkiem Dolenja vas, przenoszą się na nieco wyższe obrzeża lub na przylądki dopływów. Ten odcinek doliny zbudowany jest z mniej odpornych łupków permokarbonitowych, dlatego jest szerszy, a małe dopływy wypływają z krótkich wąwozów po obu stronach; większe są tylko Selnica i Bukovščica po lewej stronie oraz Luša po prawej.

Poniżej Bukovicy Selška Sora napotyka pas dolomitów triasowych, w którym wyżłobiła wąski wąwóz, nad którym wznosi się ponad 600 m wyżej położony Lubnik (1025 m n.p.m.) po stronie południowej, o bardzo stromych zboczach[5]. Tutaj rzeka skręca ostro na południe i płynie częściowo po dnie z żywych skał. W Vešteru dolina otwiera się na Kotlinę Lublańską, ale rzeka nadal płynie wzdłuż południowego skraju równiny aluwialnej. Nieco dalej na krótko wpływa na żywy skalny próg zwany V Skalcah, na którym kiedyś stał tartak, obecnie mała elektrownia wodna[6]. Tuż przed Škofją Loką dno doliny ponownie się zwęża, a rzeka przepływa przez miasto głębokim, głównie skalistym korytem, nad którym góruje starożytny Most Kapucyński, a kilkaset metrów poniżej łączy się z Poljanską Sorą w malowniczym zbiegu[7], tworząc Sorę.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Statistical Office of the Republic of Slovenia, Rivers, longer than 25 km, and their catchment areas [online], www.stat.si (ang. • słoweń.).
  2. 1 2 Mesečne statistike - pretoki Sava [online], www.arso.gov.si, 14 stycznia 2016 [dostęp 2016-03-04] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] (słoweń.).
  3. ↑ River Twins: Poljanska Sora & Selška Sora [online], www.enjoyskofjaloka.si (ang.).
  4. ↑ SLOVENSKI VODNI KROG: Selška Sora [online], kult-tv.si (słoweń.).
  5. ↑ Škofja Loka - Sotočje Poljanske in Selške Sore [online], kraji.eu (słoweń.).
  6. ↑ Marko Snoj, Reka Sora, njeno porečje in njen režim, www.dlib.si, 1961 [dostęp 2015-12-07] (słoweń.).
  7. ↑ Guardians of the Sora: empowering communities for river restoration [online], openrivers.eu (słoweń.).