Septymiusz Senecjo

Septymiusz Senecjo – postać z powieści Teodora Parnickiego Twarz księżyca, syn królewny chorezmijskiej, Mitroanii.

• 
  Wazamar – domniemany dziadek
• 
  Klaudiusz – domniemany ojciec
• 
  Kwintyliusz – domniemany ojciec
• 
  Konstancjusz I – alter ego Septymiusza.

Matka Septymiusza, Mitroania, uważała się za córkę króla Chorezmii, Wazamara. W 234 roku znalazła się w Dardanii jako branka rzymskiego żołnierza Ragona Klaudiusza Senecjona. W dwa lata później po tajnym i krótkotrwałym małżeństwie z dwoma synami Ragona: Klaudiuszem i Kwintyliuszem, zaszła z którymś z nich w ciążę. W tym samym roku zginęła pierwsza żona Ragona, Teuta i Ragon poślubił Mitroanię, a urodzonego w tymże 236 roku^[a] Septymiusza uznał za swego syna^[1]. Niejasność dotyczącą ojca Septymiusza pogłębiły jeszcze podejrzenia Mitroanii, że Ragon podmienił syna w czasie jej gorączki połogowej. Materiału do podejrzeń dostarczył jej fakt, że mąż nazwał chłopca nie Sextus (Szósty), jak by wypadało z dotychczasowej ilości jego dzieci, lecz Septimus (Siódmy)^[b]. Już po śmierci Septymiusza, jego pasierb, Sykoriusz Pompejusz przedstawił Mitroanii dowody, zgromadzone przez jej drugiego męża, na poparcie jej podejrzeń. Zaczęła wówczas głosić, że Septymiusz został podstawiony w miejsce jej prawdziwego syna, Konstancjusza, który wkrótce miał zostać cesarzem rzymskim^[2]. Narrator powieści stanowczo zaprzecza jednak prawdziwości dowodów, które zostały przedstawione Mitroanii.

Jego ojczym zginął, gdy Septymiusz miał trzy lata^[3]. Matka przeznaczyła środki, którymi dysponowała na wykształcenie syna na lekarza. Miał się stać jednym z najznakomitszych lekarzy swoich czasów. Drugi mąż matki Anulinus usynowił go i zapewnił mu niezależność finansową^[4][5]. Według Mitroanii Septymiusz odmówił cesarzowi Decjuszowi (249-251) towarzyszenia w wyprawie przeciw Gotom. Z obawy przed gniewem władcy uciekł do Brytanii, ukrywał się wśród Pików, a potem na wyspie Hibernii. Stamtąd wędrując na zachód miał dotrzeć do Atlantydy i okrążywszy kulę ziemską przybyć na dwór Arsacydy Chozroesa^[c][6]. Tam prawdopodobnie poznał swą pierwszą żonę, Aleksandrę, córkę króla perskiego, Ardaszyra I, która w 254 roku^[d] urodziła mu syna, Kwintusa. Wezwany do chorego Chozroesa^[7] nakrył swą żonę na gorącym uczynku mordowania króla armeńskiego i ukarał ją za to śmiercią^[e][8].

Po powrocie w granice cesarstwa poślubił rzymską prostytutkę. Poznał ją kilka lat wcześniej. Leczył wówczas jej męża, a ona zapłaciła mu własnym ciałem^[9]. Miał z nią trzech synów:

• najstarszego – urodzonego w 258 roku^[10], autora trzytomowej historii wojen cesarzy Waleriana, Galiena i Klaudiusza, osadzonego na tronie chorezmijskim przez babkę Mitroanię w 274 roku^[f], po utracie władzy kapłana Dzeusa-Jehowy w Bosporze cymmeryjskim^[11].
• średniego – pracownika mennicy cesarskiej, który stanął na czele buntu, krwawo stłumionego przez cesarza Aureliana^[8];
• najmłodszego – nawróconego na chrześcijaństwo przez Terencję Pergamenkę, uczennicę Orygenesa i Sekstusa Juliusza zwanego Afrykańskim lub Palestyńskim^[8].
• adoptował też jej syna z pierwszego małżeństwa – Sykoriusza Pompejusza^[9].

Zmarł w 270 roku, ratując ofiary epidemii, która wybuchła wśród wojska po zwycięstwie cesarza Klaudiusza pod Niszem^[12].

Teresa Cieślikowska upatruje wzoru dla postaci Septymiusza w drugorzędnym historiografie rzymskim Septymiuszu Senecjonie Pulchrze Basmie. Jej zdaniem Septymiusz Senecjo jest autorem Księgi opisu życia i majaczeń chorobowych Mitroanii Chorezmijki, równającej się całej powieści, w którą zostały włożone, jak szufladki opowieści, których Septymiusz znać nie mógł z racji swej wcześniejszej śmierci, a więc między innymi opowieść starej Mitroanii o swym życiu czy informacje o dacie jej śmierci^[13].

• Teodor Parnicki: Twarz księżyca: powieść z wieków III–IV. Cz. 1. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1961.
• Aleksander Krawczuk: Poczet cesarzy rzymskich. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2004. ISBN 83-207-1748-5.
• Teresa Cieślikowska: Pisarstwo Teodora Parnickiego. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1975.