Sikora plamista
| Pardaliparus elegans[1] | |||
| (Lesson, 1831) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
sikora plamista | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 Zasięg podgatunków sikory plamistej | |||
Sikora plamista[4] (Pardaliparus elegans) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny sikor (Paridae), zamieszkujący wyłącznie Filipiny. Podgatunek nominatywny (P. elegans elegans) jest liczny na terenie swego występowania, inne podgatunki są mniej znane nauce. Gatunek osiadły, nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
Niektórzy autorzy umieszczają ten gatunek w rodzaju Periparus[5][6].
Zasięg większości podgatunków jest ograniczony do poszczególnych wysp lub archipelagów Filipin. Wyróżnia się dziewięć podgatunków Pardaliparus elegans, zamieszkujących odpowiednio[2][5][6][7]:
- P. elegans edithae McGregor, 1907 – Calayan i Camiguin.
- P. elegans montigenus Hachisuka, 1930 – północno-zachodni Luzon.
- P. elegans gilliardi (Parkes, 1958) – półwysep Bataan (zachodniośrodkowy Luzon).
- P. elegans elegans (Lesson, 1831) – Catanduanes, środkowo-wschodni i południowy Luzon, Mindoro i Panay.
- P. elegans visayanus Hachisuka, 1930 – Cebu.
- P. elegans albescens McGregor, 1907 – Guimaras, Masbate, Negros i Ticao.
- P. elegans mindanensis Mearns, 1905 – Leyte, Mindanao i Samar.
- P. elegans suluensis Mearns, 1916 – Archipelag Sulu (oprócz wyspy Bongao).
- P. elegans bongaoensis (Parkes, 1958) – Bongao.
Morfologia
- Wygląd zewnętrzny
- Samce i samice są podobne w ubarwieniu, ale samice nieco mniej jaskrawe. Głowa i szyja czarna, z białą lub żółtą plamą na policzku ciągnącą się aż do skrzydeł. Cytrynowożółte podbrzusze i pierś. Dziób czarny z szarą podstawą. Wierzch ciała, skrzydła i ogon są czarne lub ciemnoszare z jaśniejszymi szlaczkami. Właśnie układ, ilość i kolor tych szlaczków, jak i lokalizacja geograficzna są używane w rozróżnianiu podgatunków.
- Rozmiary
- długość ciała 11,5–12 cm[2], długość skrzydła ok. 6,5 cm
- Masa ciała
- 12–15 g[2]
Środowisko
Występuje licznie we wszystkich biotopach Filipin do około 2000 metrów, najwyżej odnotowano je na wysokości 2480[2][3] metrów.
Lęgi
Czas godów przypada na okres od stycznia do kwietnia, jaja składane są w maju i czerwcu.
Status zagrożenia
IUCN uznaje sikorę plamistą za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość pospolity. BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku[3].
Przypisy
- 1 2 Pardaliparus elegans, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-05-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Gosler, A. & Clement, P.: Elegant Tit (Pardaliparus elegans). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-02-09].
- 1 2 3 BirdLife International, Pardaliparus elegans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-05-28] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Paridae Vigors, 1825 - sikory - Tits, chickadees (wersja: 2020-07-21). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-05-28].
- 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
- 1 2 Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2026-05-28] (ang.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-05-28] (ang.).
Bibliografia
- Kennedy, R.S., Gonzales P.C., Dickinson E.C., Miranda, Jr, H.C., Fisher T.H.: A Guide to the Birds of the Philippines. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-854668-9. (ang.).
- Eck & Martens. Systematic notes on Asian birds. 49. A preliminary review of the Aegithalidae, Remizidae and Paridae. „Zool. Med. Leiden”. 80, 2006. (ang.).
- Jochen Martens, Dieter Thomas Tietze & Yue-Hua Sun. Molecular phylogeny of Parus (Periparus), a Eurasian radiation of tits (Aves: Passeriformes: Paridae). „Zool. Abh.”. 55, s. 103–120, 2005. (ang.).
- Grzimek’s Animal Life Encyclopedia. (2005)
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).