Sistrurus tergeminus

	Sistrurus tergeminus
	(Say in James, 1823)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Rząd	łuskonośne
Podrząd	węże
Rodzina	żmijowate
Podrodzina	grzechotniki
Rodzaj	Sistrurus
Gatunek	Sistrurus tergeminus
Synonimy
	Crotalus tergeminus Say, 1823; Crotophorus tergeminus — Agassiz, 1850; Crotalophorus tergeminus — Baird & Girard, 1853; Crotalophorus Edwardsii Baird & Girard, 1853; Sistrurus catenatus edwardsii (Baird & Girard, 1853); Sistrurus catenatus tergeminus (Say, 1823);
	Crotalus tergeminus Say, 1823; Crotophorus tergeminus — Agassiz, 1850; Crotalophorus tergeminus — Baird & Girard, 1853; Crotalophorus Edwardsii Baird & Girard, 1853; Sistrurus catenatus edwardsii (Baird & Girard, 1853); Sistrurus catenatus tergeminus (Say, 1823);

Sistrurus tergeminus – gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotników (Crotalinae) w obrębie rodziny żmijowatych (Viperidae).

Systematyka: Gatunek ten opisał w 1823 roku amerykański przyrodnik Thomas Say w I tomie publikacji pod redakcją Edwina Jamesa Account of an expedition from Pittsburgh to the Rocky Mountains, performed in the years 1819 and '20...^[3]. Say nadał nowemu gatunkowi nazwę Crotalus tergeminus, zaś jako miejsce typowe wskazał obszar między rzeką Missisipi a Górami Skalistymi^[2]. Takson ten przez wiele lat uznawany był za podgatunek grzechotniczka pospolitego (Sistrurus catenatus), podobnie jak Sistrurus catenatus edwardsii. W 2011 roku Kubatko, Gibbs i Bloomquist wykazali, że populacje S. t. tergeminus i S. t. edwardsii są genetycznie nierozróżnialne i tworzą klad odrębny od S. catenatus^[2]^[4]^[5]. Choć autorzy ci nie nadali temu kladowi nazwy, to priorytet ma nazwa Sistrurus tergeminus, gdyż jest starsza od edwardsii^[2]^[4].

Morfologia: Osobniki dorosłe osiągają zwykle długość od 45 cm do maksymalnie około 65 cm. Ciało barwy szarej lub brązowoszarej z ciemnymi plamami. Ubarwiony podobne jak Sistrurus catenatus, lecz jest dużo jaśniejszy.

Zasięg występowania: Występuje w środkowych i południowych USA na terenie następujących stanów: Arizona, Iowa, Kansas, Kolorado, Missouri, Nebraska, Nowy Meksyk, Oklahoma i Teksas, oraz w północnym Meksyku w stanach Coahuila, Nuevo León i Tamaulipas^[4] (być może także na północy stanu Chihuahua^[2]).

Przypisy

↑ Sistrurus tergeminus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 P. Uetz & J. Hallermann, Sistrurus tergeminus, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-06-12] (ang.).
↑ E.E. James E.E., Account of an expedition from Pittsburgh to the Rocky Mountains, performed in the years 1819 and '20 : by order of the Hon. J.C. Calhoun, sec'y of war: under the command of Major Stephen H. Long, t. I, Philadelphia 1823, s. 499 (ang.).
1 2 3 R.R. Midtgaard R.R., Genus Sistrurus, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-06-12] (ang.).
↑ Laura S.L.S. Kubatko Laura S.L.S., H. LisleH.L. Gibbs H. LisleH.L., Erik W.E.W. Bloomquist Erik W.E.W., Inferring Species-Level Phylogenies and Taxonomic Distinctiveness Using Multilocus Data in Sistrurus Rattlesnakes, „Systematic Biology”, 60 (4), 2011, s. 393–409, DOI: 10.1093/sysbio/syr011 (ang.).

Steven Foster, Roger A. Caras: A field guide to venomous animals and poisonous plants, North America, north of Mexico. Boston: Houghton Mifflin, 1994, s. 28. ISBN 0-395-93608-X.
Hanna Dobrowolska: Gady. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1981. ISBN 83-01-00957-8.