Skotniczka

Skotniczka
	Scotocerca inquieta
	(Cretzschmar, 1830)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	wierzbówkowate
Podrodzina	Scotocercinae; Fregin, Haase, Olsson & Alström, 2012
Rodzaj	Scotocerca; Sundevall, 1872
Gatunek	skotniczka
Synonimy
	Malurus inquietus Cretzschmar, 1830;
	Malurus inquietus Cretzschmar, 1830;
Podgatunki
	S. i. theresae R. Meinertzhagen, 1939; S. i. saharae (Loche, 1858); S. i. inquieta (Cretzschmar, 1830); S. i. grisea Bates, 1936; S. i. buryi Ogilvie-Grant, 1902; S. i. montana Stepanyan, 1970; S. i. platyura (Severtsov, 1873); S. i. striata (W.E. Brooks, 1872);
	S. i. theresae R. Meinertzhagen, 1939; S. i. saharae (Loche, 1858); S. i. inquieta (Cretzschmar, 1830); S. i. grisea Bates, 1936; S. i. buryi Ogilvie-Grant, 1902; S. i. montana Stepanyan, 1970; S. i. platyura (Severtsov, 1873); S. i. striata (W.E. Brooks, 1872);
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Skotniczka^[5] (Scotocerca inquieta) – gatunek małego ptaka z rodziny wierzbówkowatych (Cettiidae). Jedyny przedstawiciel podrodziny skotniczek (Scotocercinae)^[5]. Występuje od północnej Afryki przez Bliski Wschód po Azję Środkową i Pakistan^[4]. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Pozycja taksonomiczna Scotocerca inquieta jest przedmiotem badań. Jest umieszczana w rodzinie wierzbówkowatych (Cettidae)^[6] lub chwastówek (Cisticolidae)^[7]. Barhoum i Burns (2002) błędnie zaliczyli ją do raniuszków (Acrocephalidae)^[6]. Fregin i inni (2012) na podstawie badań markerów molekularnych zasugerowali umieszczenie S. inquieta w monotypowej rodzinie Scotocercidae, która jest blisko spokrewniona z wierzbówkami^[8]; później jednak obniżono rangę tego taksonu do podrodziny (Scotocercinae) w obrębie wierzbówkowatych^[5]^[6].

Wyróżniono osiem podgatunków S. inquieta^[9]^[3]:

Scotocerca inquieta theresae R. Meinertzhagen, 1939 – Mauretania, południowo-zachodnie i środkowe Maroko.
Scotocerca inquieta saharae (Loche, 1858) – skotniczka blada^[5] – wschodnie Maroko do Libii.
Scotocerca inquieta inquieta (Cretzschmar, 1830) – skotniczka smugowana^[5] – północno-wschodnia Libia do północno-zachodniej Arabii.
Scotocerca inquieta grisea Bates, 1936 – zachodnia Arabia Saudyjska, wschodni Jemen i Oman.
Scotocerca inquieta buryi Ogilvie-Grant, 1902 – południowa Arabia Saudyjska i zachodni Jemen.
Scotocerca inquieta montana Stepanyan, 1970 – Iran, południowy Turkmenistan, południowy Tadżykistan i Afganistan.
Scotocerca inquieta platyura (Severtsov, 1873) – Kazachstan, Uzbekistan, północny Turkmenistan i południowo-zachodni Tadżykistan.
Scotocerca inquieta striata (W.E. Brooks, 1872) – południowo-środkowy Irak, południowy Iran, południowy Afganistan i Pakistan.

Shirihai i Svensson (2018) zaproponowali, by takson saharae (wraz z podgatunkiem theresae) uznać za odrębny gatunek^[5]^[9].

Morfologia

Długość ciała 10 cm; masa ciała 6–10 g^[7]. Obie płcie są do siebie podobne^[7].

Status zagrożenia

IUCN uznaje skotniczkę za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako od rzadkiego po lokalnie pospolity. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy^[4].

Przypisy

↑ Scotocerca inquieta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Scotocerca, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2012-11-04] (ang.).
1 2 Streaked Scrub-warbler (Scotocerca inquieta). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-19)]. (ang.).
1 2 3 BirdLife International, Scotocerca inquieta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-13] (ang.).
1 2 3 4 5 6 P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Scotocercinae Fregin, Haase, Olsson & Alström, 2012 - skotniczki (wersja: 2024-06-23). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-13].
1 2 3 J.H. Boyd III: Cettiidae: Cettid Warblers. [w:] Taxonomy in Flux: Version 3.50 [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2026-06-13]. (ang.).
1 2 3 P. Ryan, R. Dean, S. Madge, D. Pearson: Family Cisticolidae (Cisticolas & allies). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2006, s. 465. ISBN 84-96553-06-X. (ang.).
↑ S. Fregin, M. Haase, U. Olsson, P. Alström. New insights into family relationships within the avian superfamily Sylvioidea (Passeriformes) based on seven molecular markers. „BMC Evolutionary Biology”. 12, s. 157, 2012. DOI: 10.1186/1471-2148-12-157. (ang.).
1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-13] (ang.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Scotocerca inquieta, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[itis2-2] Scotocerca, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2012-11-04] (ang.).

[ibc-3] 1 2 Streaked Scrub-warbler (Scotocerca inquieta). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-19)]. (ang.).

[iucn-4] 1 2 3 BirdLife International, Scotocerca inquieta, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-13] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-5] 1 2 3 4 5 6 P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Scotocercinae Fregin, Haase, Olsson & Alström, 2012 - skotniczki (wersja: 2024-06-23). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-13].

[Boyd-6] 1 2 3 J.H. Boyd III: Cettiidae: Cettid Warblers. [w:] Taxonomy in Flux: Version 3.50 [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2026-06-13]. (ang.).

[hbw11-7] 1 2 3 P. Ryan, R. Dean, S. Madge, D. Pearson: Family Cisticolidae (Cisticolas & allies). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 11: Old World Flycatchers to Old World Warblers. Barcelona: Lynx Edicions, 2006, s. 465. ISBN 84-96553-06-X. (ang.).

[bmc12-8] S. Fregin, M. Haase, U. Olsson, P. Alström. New insights into family relationships within the avian superfamily Sylvioidea (Passeriformes) based on seven molecular markers. „BMC Evolutionary Biology”. 12, s. 157, 2012. DOI: 10.1186/1471-2148-12-157. (ang.).

[ioc-9] 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-13] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]