Sokolczyk

Sokolczyk
	Neohierax insignis
	(Walden, 1872)
	; Sokolczyki na XIX-wiecznej rycinie; u góry samiec, u dołu samica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	sokołowe
Rodzina	sokołowate
Podrodzina	sokoły
Plemię	Falconini
Rodzaj	Neohierax; Swann, 1922
Gatunek	sokolczyk
Synonimy
	Polihierax insignis Walden, 1872;
	Polihierax insignis Walden, 1872;
Podgatunki
	N. i. insignis (Walden, 1872); N. i. cinereiceps (E.C.S. Baker, 1927); N. i. harmandi (Oustalet, 1876);
	N. i. insignis (Walden, 1872); N. i. cinereiceps (E.C.S. Baker, 1927); N. i. harmandi (Oustalet, 1876);
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; bliski zagrożenia
	Zasięg występowania
	; Kraje, w których występuje sokolczyk (rzeczywisty zasięg występowania jest sporo mniejszy)

Sokolczyk^[3], sokolik żółtooki^[4] (Neohierax insignis) – gatunek ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae). Zamieszkuje Azję Południowo-Wschodnią.

Systematyka i zasięg występowania

Jedyny przedstawiciel rodzaju Neohierax^[3]^[5]^[6]^[7]. Dawniej umieszczany był w rodzaju Polihierax^[5]^[8]^[9].

Wyróżnia się 3 podgatunki^[5]^[8]^[9]:

N. insignis insignis – zachodnia i środkowa Mjanma;
N. insignis cinereiceps – południowa Mjanma, północno-zachodnia Tajlandia;
N. insignis harmandi – Laos, Wietnam, Kambodża.

Wymiary

długość ciała: 23–28 cm^[8]
rozpiętość skrzydeł: 42–49 cm^[8]
masa ciała: 84–112 g^[8]

Biotop

Naturalnymi siedliskami sokolczyka są subtropikalne i tropikalne lasy suche i sucha sawanna. Najliczniej występuje do 600 m n.p.m., maksymalnie spotykany do około 1000 m n.p.m.^[2]

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje sokolczyka za gatunek bliski zagrożenia (NT – near threatened). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale jej trend oceniany jest jako spadkowy ze względu na utratę siedlisk leśnych oraz (lokalnie) polowania^[2].

Przypisy

1 2 Neohierax insignis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 BirdLife International, Polihierax insignis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2025-12-03] (ang.).
1 2 P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Falconini Leach, 1819 (wersja: 2024-06-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-03].
↑ P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 53, 1999. ISSN 0550-0842.
1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Seriemas, falcons. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-12-03]. (ang.).
↑ J. Fuchs, J.A. Johnson, D.P. Mindell. Rapid diversification of falcons (Aves: Falconidae) due to expansion of open habitats in the Late Miocene. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 82 (A), s. 166–182, 2015. DOI: 10.1016/j.ympev.2014.08.010. (ang.).
↑ AviList CoreA.C. Team AviList CoreA.C., AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
1 2 3 4 5 Clark, W.S. & Kirwan, G.M.: White-rumped Pygmy-falcon (Polihierax insignis). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2013. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-04)].
1 2 White-rumped Pygmy-falcon (Polihierax insignis). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-21)]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] 1 2 Neohierax insignis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[iucn-2] 1 2 3 BirdLife International, Polihierax insignis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2025-12-03] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-3] 1 2 P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Falconini Leach, 1819 (wersja: 2024-06-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-12-03].

[Mielczarek&Cichocki-4] P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 53, 1999. ISSN 0550-0842.

[ioc-5] 1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Seriemas, falcons. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2025-12-03]. (ang.).

[Fuchs&inni-6] J. Fuchs, J.A. Johnson, D.P. Mindell. Rapid diversification of falcons (Aves: Falconidae) due to expansion of open habitats in the Late Miocene. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 82 (A), s. 166–182, 2015. DOI: 10.1016/j.ympev.2014.08.010. (ang.).

[avilist-7] AviList CoreA.C. Team AviList CoreA.C., AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).

[hbwa-8] 1 2 3 4 5 Clark, W.S. & Kirwan, G.M.: White-rumped Pygmy-falcon (Polihierax insignis). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2013. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-04)].

[ibc-9] 1 2 White-rumped Pygmy-falcon (Polihierax insignis). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-21)]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]