Stadion olimpijski w Brisbane
| Państwo | |
|---|---|
| Stan | |
| Miejscowość | |
| Architekt |
Cox Architecture, Hassell, Azusa Sekkei |
| Koszt budowy |
3,785 mld dolarów australijskich (planowany) |
| Data otwarcia |
2031/2032 (planowana) |
| Klub |
Brisbane Lions (futbol australijski) |
| Pojemność stadionu |
63 000 (planowana) |
Położenie na mapie Brisbane ![]() | |
Położenie na mapie Australii ![]() | |
Położenie na mapie Queenslandu ![]() | |
Stadion olimpijski w Brisbane (ang. Brisbane Olympic stadium) – planowany wielofunkcyjny stadion w Victoria Park w Brisbane. Jego otwarcie zaplanowano na 2031 lub 2032 rok, przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi i Paraolimpijskimi w 2032, podczas których ma pełnić funkcję głównej areny ceremonii otwarcia i zamknięcia oraz zawodów lekkoatletycznych.
Lokalizacja
Stadion ma powstać w Victoria Park – parku wpisanym do rejestru dziedzictwa, położonym na pograniczu dzielnic Herston i Spring Hill, na północ od centralnej dzielnicy biznesowej Brisbane City. Spośród kilku rozważanych lokalizacji wybrano teren w pobliżu Gilchrist Avenue[1].
Historia
W lipcu 2021 ogłoszono, że Brisbane zostało wybrane na gospodarza Letnich Igrzysk Olimpijskich i Paraolimpijskich w 2032[2], a stadion Brisbane Cricket Ground miał zostać przebudowany kosztem 1 mld dolarów australijskich (AUD) i rozbudowany do 50 tysięcy miejsc[3]. W lutym 2023 ogłoszono, że koszty wzrosły do 2,7 mld AUD[4], co wywołało krytykę opinii publicznej i wycofanie poparcia ze strony władz Brisbane w grudniu 2023, które argumentowały, że projekt koncentruje się na kosztownych stadionach kosztem potrzeb transportowych miasta[5].
W marcu 2024 ogłoszono wyniki niezależnego przeglądu, w którym rekomendowano rezygnację z przebudowy Brisbane Cricket Ground oraz modernizację stadionów Lang Park i Queensland Sport and Athletics Centre[6]. W sierpniu 2024 ogłoszono prywatną propozycję budowy stadionu w dzielnicy Northshore za 6 mld AUD, jednak rząd Queensland ocenił ją jako „nierealną”[7].
W październiku 2024, po zwycięstwie Liberal National Party w wyborach stanowych w Queensland, ogłoszono rozpoczęcie nowego, studniowego przeglądu projektów stadionów[8]. W trakcie przeglądu wskazano kilka propozycji, m.in. budowę stadionu w Victoria Park[9], rekonstrukcję Brisbane Cricket Ground[10], projekt „Gabba West”[11] i stadion na terenie Mayne Yard[12].
W marcu 2025 ogłoszono decyzję o budowie nowego stadionu olimpijskiego na 63 tysięcy miejsc w Victoria Park, którego koszt oszacowano na 3,785 mld AUD. Ujawniono również, że Brisbane Cricket Ground zostanie wyburzony po igrzyskach i zastąpiony zabudową mieszkaniową, a nowy obiekt stanie się główną areną futbolową i krykietową Brisbane[13][14]. Stadion planowo ma zająć mniej niż 10% powierzchni parku, a 68% pozostałego obszaru ma pozostać terenem zielonym[1]. Jest to pierwszy stadion wybudowany specjalnie na potrzeby letnich igrzysk od tego w Londynie, wykorzystanego w 2012[15].
Niedługo po ogłoszeniu budowy stadionu ogłoszono, że po igrzyskach nowy obiekt przejmie dotychczasowych użytkowników Brisbane Cricket Ground, w tym Brisbane Heat, Brisbane Lions i Queensland Bulls (reprezentacji Queensland w krykiecie mężczyzn)[16]. Zapowiedziano także, że na stadionie zostanie rozegrany pierwszy mecz testowy turnieju The Ashes 2033–34, a Brisbane Cricket Ground będzie gospodarzem corocznych meczów testowych Australii pomiędzy sezonami 2027–28 a 2031–32[17].
We wrześniu 2025 rząd Queensland wybrał firmę Arup na wykonawcę głównego projektu obejmującego stadion, centrum pływackie, wioskę olimpijską i okoliczne tereny publiczne[18]. W styczniu 2026 zaprezentowano projekt stadionu zaprojektowany przez australijskie biura architektoniczne Cox Architecture i Hassell oraz japońskiego architekta Azusa Sekkei[19].
Kontrowersje
Decyzja o budowie stadionu na terenie Victoria Park spotkała się z krytyką ze względu na kulturowe znaczenie miejsca dla aborygeńskiego ludu Turrbal, a także przez obawy o utratę przestrzeni publicznej[20][21].
Przypisy
- 1 2 100 Day Review of Brisbane 2032 Olympic and Paralympic Games Infrastructure [online], Games Independent Infrastructure and Coordination Authority, 8 marca 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ IOC elects Brisbane 2032 as Olympic and Paralympic host, [w:] www.olympics.com [online], Międzynarodowy Komitet Olimpijski, 21 lipca 2024 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Jack Snape, Billion-dollar Gabba redevelopment that 'almost lost' 2032 Games bid at heart of new Olympics funding fight, [w:] ABC News [online], Australian Broadcasting Corporation, 10 września 2021 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Ciara Jones, Gabba rebuild's $1.7b cost blowout confirmed as plans for more Brisbane Olympics venues revealed, [w:] ABC News [online], Australian Broadcasting Corporation, 16 lutego 2023 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Ben Smee, Why is the Gabba rebuild plan so controversial and what’s next in the Brisbane Olympics brawl?, „The Guardian”, 4 grudnia 2023, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Sarah Richards, The main venues of the 2032 Olympic and Paralympic Games have changed. Here's the new plan, [w:] ABC News [online], Australian Broadcasting Corporation, 18 marca 2024 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Matt Dennien, Premier not sold on ambitious new Brisbane stadium pitch [online], Brisbane Times, 18 sierpnia 2024 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Ciara Jones, Palaszczuk says Brisbane Olympic stadium 'already decided', [w:] ABC News [online], Australian Broadcasting Corporation, 23 stycznia 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Arcadis releases Victoria Park Strategic Case Discussion Paper [online], www.arcadis.com, 5 grudnia 2024 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ The Gabba Olympic Park: A Legacy in the Making for Brisbane 2032 [online], www.halarchitects.com.au [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Cameron Atfield, Timber stadium proposed for new, relocated Gabba [online], Brisbane Times, 6 lutego 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Cameron Atfield, The Mayne event: Concept promises to put 2032 Games back on the rails [online], Brisbane Times, 9 stycznia 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Andrew McGlashan, Gabba to be demolished after 2032 Olympics, cricket to get new home in Brisbane [online], www.espncricinfo.com, 25 marca 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ 2032 Olympics: Brisbane to build new 63,000-seater stadium for Games, [w:] BBC Sport [online], BBC, 25 marca 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Simon Smale, How Brisbane's proposed 2032 Olympic stadium bucks a domestic trend, [w:] ABC News [online], Australian Broadcasting Corporation, 28 marca 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Andrew Messenger, Ben Smee, Brisbane Olympics 2032: David Crisafulli breaks election promise and announces controversial new stadium, „The Guardian”, 25 marca 2025, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ CA Delivers Brisbane Test Pledge, [w:] www.qldcricket.com.au [online], Queensland Bulls, 26 marca 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Trish Sunga, Arup to lead Victoria Park masterplan for Brisbane 2032 Games Precinct [online], Arup, 16 września 2025 [dostęp 2025-11-23] (ang.).
- ↑ Iconic Queenslander homes inspire architects of new Brisbane Stadium [online], Games Independent Infrastructure and Coordination Authority, 5 stycznia 2026 [dostęp 2026-02-15] (ang.).
- ↑ Joseph Guenzler, Traditional Owner calls to cease building Olympic Stadium in Brisbane [online], National Indigenous Times, 7 kwietnia 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).
- ↑ Julius Dennis, How sporting bodies and the community are reacting to the Olympic plan, [w:] ABC News [online], Australian Broadcasting Corporation, 25 marca 2025 [dostęp 2025-08-16] (ang.).


