Stanisław Janasik
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 kwietnia 1882 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
6 grudnia 1942 |
| Rektor Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu | |
| Okres sprawowania |
1919–1928 |
| Rektor Kościoła św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie | |
| Okres sprawowania |
okres międzywojenny |
| Wyznanie |
katolicyzm |
| Prezbiterat |
1907 |
Stanisław Janasik (ur. 26 kwietnia 1882 w Poznaniu, zm. 6 grudnia 1942 w Rzymie[1]) – polski duchowny, doktor prawa kanonicznego, rektor Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu, audytor Roty Rzymskiej (1930–1942), rektor Kościoła i Hospicjum św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Rzymie.
Życiorys
W 1906 roku ukończył studia filozoficzno-teologiczne w Gnieźnie i Poznaniu. Po zakończeniu seminarium jeszcze przed święceniami został wysłany przez swoich przełożonych na studia z prawa kanonicznego na Papieski Uniwersytet Gregoriański. W trakcie studiów w 1907 roku przyjął święcenia kapłańskie. Doktorat uzyskał w 1908 roku[1]. Następnie powrócił do Polski, gdzie pełnił obowiązki wikariusza parafialnego; najpierw w latach 1908–1910 w parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny we Włościejewkach, a następnie w latach 1910–1914 w parafiach: Bożego Ciała i św. Marcina (obie w Poznaniu). Po epizodzie pracy duszpasterskiej rozpoczął pracę uniwersytecką jako wykładowca w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu i Wydziale Prawa Uniwersytetu Poznańskiego[2]. W latach 1919–1928 pełnił funkcję rektora Arcybiskupiego Seminarium Duchownego w Poznaniu – mianował go na ten urząd arcybiskup Edmund Dalbor[3]. Następny ordynariusz archidiecezji, abp August Hlond, mianował go oficjałem Sądu Metropolitarnego w Gnieźnie. Obowiązki te, wraz z innymi pomniejszymi funkcjami w Kurii i Seminarium Gnieźnieńskim, sprawował do 1930 roku, kiedy to został mianowany audytorem Roty Rzymskiej i rektorem Kościoła i Hospicjum św. Stanisława w Rzymie[4].
Znaczenie
Głównymi zasługami Janasika dla kościoła św. Stanisława w Rzymie było rozpoczęcie renowacji zabytkowego obiektu sakralnego oraz uporządkowanie stanu prawnego dotyczącego sprawowania zarządu nad świątynią i hospicjum w ramach toczącego się sporu pomiędzy stroną kościelną a urzędnikami państwa polskiego[5]. Działalność Janasika jako audytora Roty Rzymskiej pozostawiła po sobie szeroką spuściznę opublikowanych wyroków sądowych, które dziś stanowią materiał źródłowy dla badań z zakresu prawa kanonicznego[6]. Poza swoimi codziennymi obowiązkami w Rzymie, Janasik pełnił również rolę eksperta i doradcy z zakresu prawa. Pomagał diecezji katowickiej – za rządów bpa Arkadiusza Lisieckiego i bpa Stanisława Adamskiego – odzyskać majątek kościelny znajdujący się na terenie Czechosłowacji[7]. Popularność księdza Stanisława Janasika była na tyle duża, że gdy w 1939 roku zastanawiano się nad wyborem nowego arcybiskupa Warszawy, o jego nominacji toczyły się powszechne spekulacje w prasie – wybuch II wojny światowej uniemożliwił wybór nowego ordynariusza[8].
Przez lata swojej działalności zgromadził bardzo bogaty księgozbiór, którym posługiwał się podczas pracy akademicko-prawniczej. W księgozbiorze znajdują się książki, posiadające odręczne notatki świadczące o tym, że to właśnie te pozycje były przez niego wykorzystywane podczas sporu prawnego o zarząd nad Hospicjum i Kościołem św. Stanisława w Rzymie. Księgozbiór od 2001 roku znajduje się w Bibliotece Teologicznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – jest częścią tak zwanej Kolekcji rzymskiej[9].
Przypisy
- 1 2 Stanisław Janasik, [w:] Joachim Roman Bar, Polscy kanoniści (wiek XIX i XX), Część pierwsza: A-K, Warszawa 1981, s. 186 (pol.).
- ↑ Marian Banaszak: Stanisław Janasik. W: Słownik polskich teologów katolickich 1918-1981, T. 5: A-J. Ludwik Grzebień (red.). Warszawa: 1981, s. 573. (pol.).
- ↑ Marian Banaszak: Stanisław Janasik. W: Księża społecznicy w Wielkopolsce 1894-1919. Słownik biograficzny, T. 2: I-O. Leszek Wilczyński, Hieronim Szatkowski (red.). Gniezno: 2007, s. 29–30. ISBN 978-83-89270-73-3. (pol.).
- ↑ Władysław Pawelczak, Życie i działalność ks. Stanisława Janasika, „Poznańskie Studia Teologiczne”, 2, 1979, s. 206–216, ISSN 0209-3472.
- ↑ Lasota, Łącka i Sklorz 2025 ↓, s. 52–55.
- ↑ Józef Glemp, Ks. Stanisław Janasik (1882-1942), „Prawo Kanoniczne. Kwartalnik Prawno-Historyczny”, 15 (3–4), 1972, s. 297–299, ISSN 0551-911X (pol.).
- ↑ Jerzy Myszor: Historia diecezji katowickiej. Katowice: 1999, s. 47. ISBN 83-86922-60-5. (pol.).
- ↑ Lasota, Łącka i Sklorz 2025 ↓, s. 54–55.
- ↑ Lasota, Łącka i Sklorz 2025 ↓, s. 55–65.
Bibliografia
- Michał Lasota, Gabriela Łącka, Mateusz Sklorz: Kolekcja rzymska – dar Kościoła i Hospicjum św. Stanisława w Rzymie dla Biblioteki Teologicznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. W: Dziedzictwo przekazane. Kolekcje darów w zbiorach Biblioteki Teologicznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Agata Dorota Muc (red.). Katowice: WueM, 2025. ISBN 978-83-975397-1-6. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Stanisław Janasik. Wielkopolscy księża od XVIII do XX wieku. [dostęp 2025-12-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-12-15)]. (pol.).
- Agata Rola-Bruni: Ks. Rektor Stanisław Janasik (1882-1942). Wspomnienie w rocznicę śmierci. POLONIA in ITALIA, 2023-12-06. [dostęp 2025-12-16]. (wł.).