Stanisław Kara
| Data i miejsce urodzenia |
2 września 1893 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
lipiec 1955 lub 1956 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1914–1931, 1939–1947 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
Oddział II Sztabu Naczelnego Wodza |
| Stanowiska | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Stanisław Stefan Kara[1] (ur. 2 września 1893 w Zaleszczykach, zm. w lipcu 1955 lub 1956) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, urzędnik konsularny, dyplomata.
Życiorys
W latach 1904–1911 uczęszczał do c. k. Wyższego Gimnazjum w Kołomyi, gdzie zdał egzamin dojrzałości z odznaczeniem[2]. Od 1910 do 1914 odbył studia na Uniwersytecie Franciszkańskim we Lwowie. Od 1912 działał w Polskich Drużynach Strzeleckich, był zastępcą drużynowego I Drużyny Skautowej w Kołomyi. Ukończył szkołę podoficerską, kształcił się w szkole podchorążych.
Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich 16 sierpnia 1914. Służył w 4 kompanii III batalionu 1 pułku piechoty w składzie I Brygady. Od października w II Brygadzie, gdzie był dowódcą plutonu w 1 kompanii 2 pułku piechoty. Mianowany chorążym w kwietniu 1916. Od maja 1916 w 6 pułku piechoty w składzie III Brygady. W styczniu 1917 awansowany do stopnia podporucznika. W 1917 uczył się w Szkole Podoficerskiej PSZ w Zegrzu. We wrześniu 1918 awansowany do stopnia porucznika.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Został awansowany na stopień majora piechoty ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[3][4]. W latach 20. był przydzielony do 5 pułku piechoty Legionów[5][6][7]. Do listopada 1923 wykładał w Szkole Podchorążych w Warszawie, gdzie był dyrektorem nauk[8]. Odbył III Kurs Doszkolenia od 2 listopada 1923 do 15 października 1924 w Wyższej Szkole Wojennej. Uzyskał tytuł oficera dyplomowanego. W 1924 skierowany do Oddziału II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego[9]. 30 listopada 1926 otrzymał przeniesienie do składu osobowego inspektora armii generała dywizji Józefa Rybaka na stanowisko oficera sztabu[10]. Z dniem 15 września 1927 został mianowany attaché wojskowym w Ambasadzie RP w Rydze[11] i Ambasadzie RP w Tallinnie z równoczesnym przeniesieniem do kadry oficerów piechoty[12][13]. 23 stycznia 1928 został awansowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 33. lokatą w korpusie oficerów piechoty[14].
Z dniem 30 czerwca 1931 został przeniesiony w stan nieczynny na okres trzech miesięcy[15]. Następnie stan nieczynny został mu przedłużony o trzy miesiące, do 30 września 1931[16]. Z dniem 31 grudnia 1931 został przeniesiony do rezerwy z równoczesnym przeniesieniem w rezerwie do 30 pułku Strzelców Kaniowskich w Warszawie[17]. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III i w dalszym ciągu posiadał przydział do 30 pułku Strzelców Kaniowskich[18].
Od 1 czerwca 1931 do 1 lutego 1932 pracował jako radca ministerialny w Departamencie Konsularnym Ministerstwa Spraw Zagranicznych[19]. Służył jako urzędnik konsularny w III Republice Francuskiej: od 1 lutego 1932 do 1935 był konsulem generalnym RP w Lille, od 1 lipca 1935 był konsulem generalnym RP w Paryżu i radcą emigracyjnym tamże[19], następnie w III Rzeszy od 1 listopada 1938 konsulem generalnym RP w Berlinie[20].
W 1939 został przywrócony do czynnej służby wojskowej. Po wybuchu II wojny światowej został oficerem Wojska Polskiego we Francji i pełnił funkcję zastępcy szefa Sztabu Naczelnego Wodza.
Był szefem Ekspozytury Wywiadu Wojskowego „P” w Lizbonie[21]. Od marca 1944 do września 1945 pełnił funkcję attaché wojskowego w Rio de Janeiro[21][22]. Tam zajmował się mobilizacją ochotników do szeregów Polskich Sił Zbrojnych.
Po wojnie pozostał na emigracji. Był sekretarzem generalnym: Unii Kulturalnej Polaków i Komitetu Pomocy Uchodźcom Polskim w Brazylii[23][24], od 1951 pełnił stanowisko sekretarza generalnego Komitetu Polskiego[21]. Utrzymywał kontakt z Instytutem Józefa Piłsudskiego w Ameryce.
Zmarł w lipcu 1955[21][25] lub 1956[26]. Został pochowany na cmentarzu Saint-Sauveur-des-Monts w prowincji Quebec w Kanadzie[25]. Jego żoną była Władysława (1894–1965)[25].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5918 (17 maja 1922)[27][28][19]
- Krzyż Niepodległości (12 maja 1931)[29][30][19]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923)[31][19][32]
- Krzyż Walecznych[28][19]
- Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936)[33]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[28]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[28][19]
- Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych (1936)
- Komandor Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 1932)[28][34][19]
- Komandor Orderu Krzyża Orła (Estonia, 1932)[28][34][19].
- Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia)[28][19]
- Oficer Orderu Korony Rumunii[7]
- Srebrny Medal Zasługi Wojskowej II klasy (Austro-Węgry, 1917)
Przypisy
- ↑ Sprawozdanie 1911 ↓, s. 96.
- ↑ Sprawozdanie 1911 ↓, s. 96, 119.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 403.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 347.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 137.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 133.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 118.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1505.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 9.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 51 z 30 listopada 1926 roku, s. 421.
- ↑ Anna Ambrochowicz, Tomasz Gajownik, Bałtyckie peregrynacje ppłk. dypl. Stanisława Kary - z dziejów polskiego ataszatu wojskowego na Łotwie w okresie międzywojennym, 2010.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 23 z 10 września 1927 roku, s. 269.
- ↑ Wojciech Pięciak: Tajna wojna. tygodnik.onet.pl. [dostęp 2015-04-08].
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 28 stycznia 1928 roku, s. 19.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 245.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 345.
- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 220.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 7, 470.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Rocznik SZRP 1938 ↓, s. 189.
- ↑ Polska służba zagraniczna 1954 ↓, s. 60, 105.
- 1 2 3 4 Jan Stanisław Ciechanowski: Wywiad polski w Ameryce Północnej i Południowej w czasie II wojny światowej. s. 117. [dostęp 2015-04-08].
- ↑ Polska służba zagraniczna 1954 ↓, s. 45, 105 tu od lipca 1944 do lipca 1945.
- ↑ Polska służba zagraniczna 1954 ↓, s. 105.
- ↑ Anna Ambrochowicz-Gajownik, Tomasz Gajownik, Stanisław Kara – sekretarz generalny Unii Kulturalnej Polaków w Brazylii, „Łódzkie Studia Teologiczne”, 2018.
- 1 2 3 Lista grobów polskich na cmentarzu w Saint-Sauveur-des-Monts. biblioteka.info. s. 1. [dostęp 2015-11-21].
- ↑ Żołnierze Niepodległości. Stanisław Kara. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2020-05-06].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 26 stycznia 1923, s. 66.
- 1 2 3 4 5 6 7 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 321.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 111, poz. 167 (ISAP) „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości”.
- ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Krzyża i Medalu Niepodległości. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”, s. 361, Nr 8 z 11 listopada 1931. Ministerstwo Spraw Wojskowych.
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 25.
•Monitor Polski Nr 100 z 2 maja 1923. polona.pl. s. 21. [dostęp 2025-05-06]. - ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 34 z 29 maja 1923, s. 360.
- ↑ Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 11, s. 301, 1936.
- 1 2 Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 9, s. 144, 1932
Bibliografia
- Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum z Językiem Wykładowym Polskim w Kołomyi za Rok Szkolny 1910/11. Kołomyja: Nakładem Funduszu Szkolnego, 1911.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Rocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938. Warszawa: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 1938.
- Polska służba zagraniczna po 1 września 1939 r.. Włodzimierz Adamkiewicz (red.) Juliusz Friedrich (red.) Mieczysław Grabiński (red.) Mieczysław Sędzielowski (red.) Władysław Józef Zaleski (red.). Londyn: Wydawnictwo Stowarzyszenia Pracowników Polskiej Służby Zagranicznej, 1954.
- Żołnierze Niepodległości. Stanisław Kara. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2020-05-06].