Stanisław Profic

Stanisław Józef Profic
Ilustracja
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia

4 grudnia 1896
Wadowice

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Lata służby

1914–1925 i 1939–1940

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

3 Pułk Piechoty Legionów
1 Pułk Piechoty Legionów
2 Pułk Piechoty Legionów
73 Pułk Piechoty

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Stanisław Józef Profic (ur. 4 grudnia 1896 w Wadowicach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Kazimierza i Krystyny z domu Luberda, urodzony 4 grudnia 1896 roku w Wadowicach[1][2].

Od 1912 roku był członkiem Drużyn Sokolich w Wadowicach[3][2]. W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich w 3 pułku piechoty[4][2]. W czerwcu 1915 roku został ranny w walkach pod Rokitną[2]. 25 czerwca 1915 roku został awansowany na chorążego, a 1 lipca 1916 roku na podporucznika Legionów[2]. Brał udział we wszystkich walkach w kampanii karpackiej, besarabskiej, bukowińskiej[4] oraz wołyńskiej, aż do czasu rozwiązania II Brygady w lutym 1918 roku[2]. Za swe czyny został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[5][2].

Ppor. Stanisław Profic w czasie służby w Legionach Polskich

Jako oficer byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 roku został przydzielony do podległego jej Wojska Polskiego w randze podporucznika[6]. W 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach 2 pułku piechoty Legionów i 1 pułku piechoty Legionów[4]. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku został zweryfikowany do stopnia majora piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. 15 listopada 1922 roku został przydzielony z Rezerwy Oficerów Sztabowych Dowództwa Okręgu Korpusu Nr I do Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto I na stanowisko I referenta, pozostając oficerem nadetatowym 73 pułku piechoty[7]. W czerwcu 1923 został przydzielony do Wojskowej Kontroli Generalnej[8][4]. Pełnił służbę w Oddziale Kontroli Administracyjnej. Następnie został przydzielony do Korpusu Kontrolerów. Z dniem 30 czerwca 1925 został przeniesiony w stan spoczynku[9].

W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Wilno Miasto z przydziałem mobilizacyjnym do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr III. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[10]. Działał czynnie w organizacjach byłych legionistów oraz w Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny Województwa Wileńskiego. W 1931 roku został wybrany do prezydium federacji[11].

W czasie mobilizacji w 1939 roku został powołany do służby czynnej. Po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku[12][2]. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[2] i pogrzebany w bezimiennej, zbiorowej mogile w Piatichatkach[12], gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[13]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 4020[2].

5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[14][15][16]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[17].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja VM ↓, s. 1.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 233.
  3. 1 2 Kolekcja VM ↓, s. 3.
  4. 1 2 3 4 Kolekcja VM ↓, s. 4.
  5. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 stycznia 1923, s. 15.
  6. ↑ Dziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej, 1918, R. 1, nr 1, Warszawa 1918, s. 4.
  7. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 49 z 29 listopada 1922 roku, s. 868.
  8. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 29 czerwca 1923 roku, s. 433.
  9. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 53 z 14 maja 1925 roku, s. 257.
  10. ↑ Rocznik oficerski rezerw 1934, s. 326, 890.
  11. ↑ Rocznik Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny Województwa Wileńskiego, 1934 T. 1
  12. 1 2 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 432.
  13. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  14. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 20 [dostęp 2024-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  15. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  16. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  17. ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
  18. ↑ Wykaz odznaczonych orderem wojskowym „Virtuti Militari“ V kl. oficerów i szeregowych z b. 3-go pułku piechoty Legjonów Polskich., „Żołnierz Polski” (27 (306)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 2 lipca 1922, s. 15 [dostęp 2026-01-16], Cytat: major Profic Stanisław.
  19. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 251, poz. 335 (ISAP)
  20. ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych w poszczególnych działach pracy dla wojska”.

Bibliografia

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
  • Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917.
  • Rocznik Oficerski 1923 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1923, s. 30, 334, 403.
  • Rocznik Oficerski 1924 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1924, s. 294, 347.
  • Rocznik Oficerski Rezerw - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1934.
  • Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
  • Profic Stanisław Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.66-5859 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-10-03].
  • Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.