Starzec bagienny

Starzec bagienny
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Plemię	Senecioneae
Rodzaj	Jacobaea / starzec
Gatunek	starzec bagienny
	Nazwa systematyczna
	Jacobaea paludosa (L.) G.Gaertn., B.Mey. & Scherb.; Oekon. Fl. Wetterau 3(1): 211 (1801)
Synonimy
	Senecio paludosus (L.) Oekon. Fl. Wetterau 3(1): 211. 1801; Cineraria serratifolia Gray Nat. Arr. Brit. Pl. ii. 469.; Doria paludosa Fourr. Ann. Soc. Linn. Lyon sér. 2, 16: 404. 1868; Senecio bohemicus Tausch Syll. Pl. Nov. ii. (1828) 253.; Senecio riparius Wallr. Sched. Crit. 482. 1822;
	Senecio paludosus (L.) Oekon. Fl. Wetterau 3(1): 211. 1801; Cineraria serratifolia Gray Nat. Arr. Brit. Pl. ii. 469.; Doria paludosa Fourr. Ann. Soc. Linn. Lyon sér. 2, 16: 404. 1868; Senecio bohemicus Tausch Syll. Pl. Nov. ii. (1828) 253.; Senecio riparius Wallr. Sched. Crit. 482. 1822;

Starzec bagienny (Jacobaea paludosa (L.) G.Gaertn., B.Mey. & Scherb., syn. Senecio paludosus L.^[4]^[3]^[5]) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych.

Rozmieszczenie geograficzne

Występuje w dużej części Europy, bez północnych, zachodnich i południowych krańców. Na wschodzie sięga po zachodnią Syberię i Kazachstan^[3]. W Polsce rośnie głównie w dolinach rzek na niżu, poza tym na rozproszonych stanowiskach w pasie pojezierzy i na wyżynach^[6].

Morfologia i biologia

Pokrój: Łodygi wzniesione, sztywne, wysokość od 50 do 180 cm, bruzdowane, puste, ulistnione na całej długości. Wyrastają z walcowatego, skośnego kłącza, z licznymi korzeniami^[7].
Liście: Dolne krótkoogonkowe, środkowe i górne siedzące. Osiągają do 20 cm długości i do 2 cm szerokości. Blaszki są wąsko lancetowate, zaostrzone, głęboko i ostro piłkowane z zębami skierowanymi do przodu, z wierzchu nagie i błyszczące, od spodu początkowo pajęczynowato owłosione, z czasem łysiejące^[7].
Kwiaty: Zebrane w koszyczki średnicy 3–4 cm, te z kolei zebrane w luźny podbaldach. Okrywa jest dzwonkowata z 21 listkami o długości ok. 6 mm i szerokości ok. 1,5 mm, wąskoeliptycznymi, na brzegu obłonionymi, z wierzchu pajęczynowato owłosionymi. Kwiaty języczkowate żółte, długości do 17 mm i szerokości do 2,5 mm^[7].
Owoce: Niełupki o długości 3–4 mm, nagie lub krótko owłosione. Puch kielichowy biały lub żółtawy, 2–3 razy dłuższy od niełupek^[7].
Gatunki podobne: Starzec nadrzeczny Senecio fluviatilis ≡ S. sarracenicus rosnący w podobnych siedliskach ma mniej listków okrywy (8–13) i mniej kwiatów języczkowatych (8), liście ma wąsko eliptyczne i szersze (2–4 cm), z obu stron nagie^[7].

Biologia i ekologia

Bylina. Kwitnie w lipcu i sierpniu^[7].

Występuje na brzegach wód, w wilgotnych zaroślach^[7].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).
1 2 3 Jacobaea paludosa (L.) G.Gaertn., B.Mey. & Scherb., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-09-21] .
↑ Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: 10.3372/wi.46.46105.
↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN)
↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 516. ISBN 978-83-61191-72-8.
1 2 3 4 5 6 7 IrenaI. Kucowa IrenaI., Senecio L., Starzec, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 335-336 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 Jacobaea paludosa (L.) G.Gaertn., B.Mey. & Scherb., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-09-21] .

[4] Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: 10.3372/wi.46.46105.

[GRIN-5] Germplasm Resources Information Network (GRIN)

[6] Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 516. ISBN 978-83-61191-72-8.

[kucowa-7] 1 2 3 4 5 6 7 IrenaI. Kucowa IrenaI., Senecio L., Starzec, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 335-336 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]