Starzec nadrzeczny

Starzec nadrzeczny
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Plemię	Senecioneae
Rodzaj	starzec
Gatunek	starzec nadrzeczny
	Nazwa systematyczna
	Senecio sarracenicus L.; Sp. Pl.: 871 (1753)
Synonimy
	Synonimy homotypowe: Jacobaea sarracenica (L.) Moench; Senecio procerus Salisb.; Synonimy heterotypowe Jacobaea fluviatilis (Wallr.) E.Wiebe; Senecio cacaliaster Guss. ex DC.; Senecio fluviatilis Wallr.; Senecio grandissimus Schur; Senecio repens Stokes; Senecio salicetorum Godr.; Senecio saracenicus W.D.J.Koch; Senecio sarracenicus subsp. fluviatilis (Wallr.) Bonnier; Senecio transilvanicus Schur; Solidago angustifolia Mill.;

Starzec nadrzeczny (Senecio sarracenicus L., syn. Senecio fluviatilis Wallr.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych.

Rozmieszczenie geograficzne

Występuje w dużej części Europy, bez północnych, zachodnich i południowych krańców. Na wschodzie sięga po Syberię i Kazachstan, rośnie także w rejonie Kaukazu^[3]. W Polsce spotykany jest na niżu w dolinach Odry, Warty i Wisły, poza tym rozproszony w dolinach mniejszych rzek w pasie wyżyn i na pogórzu^[4].

Morfologia i biologia

Pokrój: Łodygi wzniesione, sztywne, wysokość od 60 do 200 cm, żeberkowane, w górze delikatnie owłosione. Wyrastają z pionowego kłącza, z rozłogami i licznymi korzeniami^[5].
Liście: Ułożone gęsto wzdłuż łodygi aż po kwiatostan, dolne na krótkich i oskrzydlonych ogonkach. Osiągają do 20 cm długości i 2–4 cm szerokości. Są sztywne i z obu stron nagie. Mają kształt wąsko eliptyczny, na szczycie są krótko zaostrzone, w nasadzie klinowato zwężone. Na brzegu piłkowane, czasem tylko w górnej połowie blaszki. Ząbki zagięte ku górze^[5].
Kwiaty: Zebrane w koszyczki o średnicy do 3 cm, te z kolei zebrane w podbaldach. Okrywa jest wąsko dzwonkowata z maksymalnie 13 równowąskimi listkami o długości ok. 6 mm, na brzegu obłonionymi, pokrytymi drobnymi włoskami. Kwiaty języczkowate zwykle w liczbie 8, ciemnożółte, długości do 17 mm i szerokości do 2 mm^[5].
Owoce: Niełupki o długości 2,5–3 mm, nagie, żeberkowane. Puch kielichowy żółtobiały, do 8 mm długości^[5].
Gatunki podobne: Starzec bagienny Jacobaea paludosa rosnący w podobnych siedliskach ma więcej listków okrywy (21) i kwiatów języczkowatych (13 i więcej), liście ma wąsko lancetowate, od spodu owłosione^[5].

Biologia i ekologia

Bylina. Kwitnie w lipcu i sierpniu^[5].

Rośnie w wilgotnych zaroślach i lasach w dolinach rzek^[5].

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).
1 2 3 Senecio sarracenicus, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-10-07] .
↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 514. ISBN 978-83-61191-72-8.
1 2 3 4 5 6 7 IrenaI. Kucowa IrenaI., Senecio L., Starzec, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 336 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-24] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 Senecio sarracenicus, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-10-07] .

[4] Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 514. ISBN 978-83-61191-72-8.

[kucowa-5] 1 2 3 4 5 6 7 IrenaI. Kucowa IrenaI., Senecio L., Starzec, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 336 .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]