Staw Grunfeld

Staw Grunfeld
Ilustracja
Staw Grünfeld od strony południowej (2022)
Położenie
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Lokalizacja

Katowice

Region

Wyżyna Katowicka

Morfometria
Powierzchnia

0,047 km²

Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, blisko centrum u góry znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Staw Grunfeld”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Staw Grunfeld”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się owalna plamka nieco zaostrzona i wystająca na lewo w swoim dolnym rogu z opisem „Staw Grunfeld”
Ziemia50°14′25″N 19°01′14″E/50,240278 19,020556

Staw Grunfeld (przez mieszkańców śródmieścia Katowic nazywany potocznie Grünfeldem) – staw znajdujący się w Katowicach, w dzielnicy Brynów część wschodnia-Osiedle Zgrzebnioka, na zachód od lotniska na Muchowcu, między ulicami Bazaltową i Krzemienną.

Staw ma powierzchnię 4,7 ha. Powstał po zalaniu wodą dawnego wyrobiska, z którego wydobywano glinę na potrzeby założonej tu w drugiej połowie XIX w. cegielni. Staw bierze swą nazwę od jej dawnego właściciela – znanego katowickiego przedsiębiorcy budowlanego Ignatza Grünfelda. Zalanie stawu wodą nastąpiło wkrótce po zaprzestaniu funkcjonowania cegielni na skutek pożaru w 1934 roku. Jego głębokość dochodzi do 20 metrów. Woda w stawie pochodzi z naturalnych wód podziemnych wypływających w wyniku przecięcia w trakcie wydobywania gliny warstw wodonośnych[1]. Maksymalna długość stawu wynosi ok. 310 m, maksymalna szerokość ok. 150 m. Lustro wody znajduje się na wysokości 290 m n.p.m.[2]

Brzegi stawu pokrywają zarośla wierzbowe, niezbyt obfite płaty roślinności nadwodnej oraz trzcinowisko (trzcina pospolita, pałka szerokolistna). Liczne występowanie płazów oraz owadów związanych ze środowiskiem wodnym (m.in. 28 gatunków ważek[1]). Miejsce lęgowe ptaków wodno-błotnych, m.in. łysek[3][4]. Dogodne miejsce tarła ryb[5][6]. Staw jest rezerwą wody dla obszaru zabudowanego. Od 1996 do 2003 roku objęty był ochroną prawną jako użytek ekologiczny[7].

W połowie marca 2026 roku przy stawie Grünfeld rozpoczęła się budowa osiedla mieszkaniowego składającego się z szesnastu domów w zabudowie bliźniaczej, dwóch willi i dwóch budynków wielorodzinnych[8].

Przypisy

  1. 1 2 wg strony
  2. ↑ Mapa geoportalu. [dostęp 2024-02-26].
  3. ↑ Rezerwaty przyrody. [w:] katowice.eu [on-line]. Urząd Miasta Katowice. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-07-03)].
  4. ↑ Siedliska wodne. katowice.eu. [dostęp 2016-11-13].
  5. ↑ Ekologiczny system Obszarów Chronionych (ESOCh). www.katowice.eu. [dostęp 2016-11-13]. (pol.).
  6. ↑ Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego. www.bip.um.katowice.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-08)]. (pol.).
  7. ↑ Ochrona prawna. 2003-12-22. [dostęp 2012-03-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)]. (pol.).
  8. ↑ Grzegorz Żądło, Rozpoczęła się budowa osiedla przy stawie Grünfeld na Muchowcu [online], katowice24.info, 15 marca 2026 [dostęp 2026-04-11] (pol.).