Stefan Kopecki

Stefan Edward Kopecki
Ilustracja
major artylerii major artylerii
Data i miejsce urodzenia

10 marca 1895
Lwów, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

kwiecień 1940
Charków, USRR, ZSRR

Przebieg służby
Lata służby

1914–1940

Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Jednostki

1 Pułk Artylerii Polowej
27 Pułk Artylerii Lekkiej
23 Pułk Artylerii Lekkiej
24 Pułk Artylerii Lekkiej

Stanowiska

dowódca dywizjonu
inspektor koni

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka,
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy Jubileuszowy 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej
Krzyż Obrony Lwowa Odznaka pamiątkowa „Orlęta”

Stefan Edward Kopecki (ur. 10 marca 1895 we Lwowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major artylerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Władysława (1860–1923) i Idy z domu Turnau[1] (1875–1955). Miał brata Adama Edwarda (1898–1940), ppor. Wojska Polskiego, który również został osadzony przez NKWD w Starobielsku i zamordowany w Charkowie.

W 1913 roku ukończył Gimnazjum oo. Jezuitów w Chyrowie[2]. 1 września 1913 wstąpił do armii austriackiej – jako jednoroczny ochotnik[3] – gdzie uczęszczał do szkoły oficerskiej[2]. W czasie I wojny światowej został wcielony do armii austriackiej i walczył na froncie rosyjskim w szeregach 29 pułku artylerii polowej[2][4]. W 1917 awansowano go na stopień podporucznika[2]. Od marca 1918 do 2 listopada tego roku przebywał na froncie włoskim[4].

14 listopada 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego w Jarosławiu[2]. Został przydzielony do 1 pułku artylerii polowej Legionów w Przemyślu[5][2], w którego szeregach jako dowódca plutonu, baterii a następnie dyonu, uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej (w tym w walkach w obronie miasta Lwowa) i wojnie polsko-bolszewickiej[4][2]. W 1920 został mianowany na stopień kapitana[2]. Za postawę wykazaną podczas walki, gdzie „wielokrotnie odznaczył się ogromną odwagą i mistrzowskim opanowaniem artyleryjskich umiejętności”[2], 24 listopada 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[6], a w uzasadnieniu jego nadania, czytamy m.in.[7][2][8]:

27 września 1920 r. pod Kładańcami, jako dowódca baterii, dla szybszego wsparcia piechoty, zajmuje pod silnym ogniem nieprzyjaciela otwartą pozycję i skutecznym ogniem na wprost ułatwił piechocie złamanie oporu nieprzyjaciela. Współdziałając następnie z piechotą przy forsowaniu mostu na rz. Dzisna, mimo ognia kaemów i artyleryjskiego, którym nieprzyjaciel starał się go spędzić z punktu obserwacyjnego, niezachwianie kierował ogniem baterii, przyczyniając się do sforsowania rzeki. 28 września 1920 r. pod Lidą podczas ataku na stację pod ogniem kaemów 8 bat. 1 pal dowodzona przez kpt. Kopeckiego galopem zajechała na pozycję i kartanowym ogniem zmusiła nieprzyjaciela do cofnięcia się. Tego dnia wieczorem na pozycji pod koszarami lidzikimi, mimo celnego ognia artylerii nieprzyjaciela i strat w obsłudze, dał żołnierzom porywający przykład odwagi i utrzymał pozycję aż do rozkazu jej zwinięcia.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku został zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. Od 1923 roku służył w 23 pułku artylerii polowej, pełniąc obowiązki dowódcy II dywizjonu. W sierpniu 1925 roku został przeniesiony do 24 pułku artylerii polowej w Jarosławiu[2] na stanowisko pełniącego obowiązki kwatermistrza[9]. W 1927 został awansowany do stopnia majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku w korpusie oficerów artylerii. W 1928 roku był dowódcą II dywizjonu. W marcu 1932 roku został przesunięty na stanowisko kwatermistrza pułku[10]. W kwietniu 1935 roku został przesunięty na stanowisko dowódcy dywizjonu[11]. W 1938 roku został przeniesiony na stanowisko Rejonowego Inspektorat Koni w Samborze[2]. Zajmował się rejestracją koni, które w razie wybuchu wojny miały zostać skonfiskowane na potrzeby wojska.

W czasie kampanii wrześniowej 8 września 1939 roku, gdy Niemcy zaczęli bombardować Sambor, ewakuował się wraz z rodziną w kierunku wschodnim. Po agresji ZSRR na Polskę wzięty do niewoli sowieckiej w Stanisławowie. Był przetrzymywany w obozie jeniecki w Starobielsku[12][2]. Stamtąd nadsyłał korespondencję do bliskich, w której poinformował m.in. że wraz z nim w obozie był przetrzymywany jego młodszy brat Adam (podporucznik). Według powojennej relacji jego kolegi, Kazimierza Plisowskiego, Stefan Kopecki został wywieziony z obozu po 13 kwietnia 1940 roku. Wówczas wraz z innymi jeńcami został przewieziony do Charkowa[2] i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Charkowie oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Pogrzebano go potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[13], gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[14]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 1507[13][2].

Był żonaty z Marią (1898–1984) i miał dwie córki[15]: Teresę (ur. 27 marca 1926) i Marię Magdalenę (ur. 16 maja 1930), po mężu Hernas.

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

Stefan Kopecki został symbolicznie upamiętniony na grobowcu swojej żony na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera LXVIII-7-9)[18].

5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[19][20][21]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy" / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” obaj bracia Adam i Stefan Kopeccy zostali uhonorowani poprzez zasadzenie Dębów Pamięci przy Szkole Podstawowej im. bł. ks. Jana Balickiego w Morawsku[22].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 141.
  3. 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
  4. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 4.
  5. ↑ Kolekcja ↓, s. 1, 4.
  6. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 14 grudnia 1922, s. 908.
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  8. ↑ Stefan Edward Kopecki - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2026-03-24].
  9. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 83 z 13 sierpnia 1925 roku, s. 456.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 225.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 18 kwietnia 1935 roku, s. 40.
  12. ↑ Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 316. ISBN 83-7001-294-9.
  13. 1 2 3 4 5 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 241.
  14. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  15. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  16. ↑ Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 66)
  17. ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 239.
  18. ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], zck-krakow.pl [dostęp 2022-09-10].
  19. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 16 [dostęp 2024-10-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  20. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  21. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  22. ↑ Archidiecezja Przemyska obrządku łacińskiego [online], Aktualności, 11 kwietnia 2010 [dostęp 2017-04-20] [zarchiwizowane z adresu 2017-04-21].

Bibliografia

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
  • Rocznik Oficerski 1923 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1923, s. 759, 818.
  • Rocznik Oficerski 1924 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1924, s. 680, 741.
  • Rocznik Oficerski 1928 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1928, s. 398, 456.
  • Rocznik Oficerski 1932 - Ministerstwo Spraw Wojskowych, Biuro Personalne, Warszawa 1932, s. 181, 692.
  • Czekajcie, ja wrócę... Relacja Marii Hernas. W: Stanisław Maria Jankowski, Edward Miszczak: Powrót do Katynia. Rzeszów: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1990, s. 90–95. ISBN 83-03-03194-5.
  • Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
  • Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
  • Kopecki Stefan. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.31-2349 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-03-23].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.