Strefa Operacyjna Prealp

Strefa Operacyjna Prealp
Operationszone Alpenvorland
Zona d'operazione delle Prealpi
strefa operacyjna III Rzeszy
1943–1945
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 III Rzesza

Siedziba

Bozen

Data powstania

10 września 1943

Data likwidacji

1 maja 1945

Wysoki komisarz

Franz Hofer

Powierzchnia

17 284,55 km²

Położenie na mapie
Położenie na mapie

Strefa Operacyjna Prealp (niem. Operationszone Alpenvorland (OZAV); wł. Zona d'operazione delle Prealpi) – strefa operacyjna III Rzeszy na terenie subalpejskim we Włoszech podczas II wojny światowej[1].

Początki i geografia

Strefa Operacyjna Prealp została utworzona 10 września 1943 r. przez okupujący niemiecki Wehrmacht, jako odpowiedź na zawieszenie broni aliantów z Włochami ogłoszone dwa dni wcześniej po inwazji aliantów na Włochy. Obejmowała prowincje Belluno, Bolzano i Trydent. Strefa Operacyjna Pobrzeża Adriatyckiego, obejmująca prowincje Udine, Görz, Triest, Pula, Rijeka, Kvarner i Lublana, została utworzona tego samego dnia. Obie strefy operacyjne były oddzielone od Włoskiej Republiki Socjalnej (RSI) z siedzibą w Salò nad jeziorem Garda, która rządziła pozostałą częścią Włoch, która nie została jeszcze zajęta przez aliantów[2].

Administracja

Strefa Operacyjna Prealp była administrowana przez Wysokiego Komisarza Franza Hofera. Strefa była administrowana jako część Reichsgau Tyrol-Vorarlberg[3]. Stolicą strefy było Bolzano. Hofer chciał połączyć strefę operacyjną ze swoim Reichsgau i w ten sposób doprowadzić do zjednoczenia Tyrolu i terytorialnego odrodzenia dawnej austriackiej korony Tyrolu[4]. Nie doszło do tego, ponieważ Hitler chciał okazać szacunek Mussoliniemu, chociaż rząd Salo miał prawie zerowy wpływ w regionie podczas rządów niemieckich[5].

Wpływ włoski został odparty i zdemontowany przez Niemców, którzy zadekretowali przywrócenie granic prowincjonalnych z 1919 r. (plus dodanie Belluno) i wymusili rezygnację etnicznie włoskiej podesty w Tyrolu Południowym, którą zastąpili niemieckojęzyczni burmistrzowie rekrutowani z miejscowej ludności identyfikującej się z III Rzeszą. We wrześniu 1943 r. język niemiecki uzyskał równy status z językiem włoskim. Niemieckie i ladyńskie nazwy ulic i miejscowości wyświetlano obok nazw włoskich. Faszystowskie i włoskojęzyczne gazety zostały zamknięte, a import gazet z RSI został zakazany. Partia faszystowska została zdelegalizowana. Wprowadzono prawa ograniczające imigrację Włochów uciekających przed służbą wojskową z RSI. Jednak lira włoska pozostała prawnym środkiem płatniczym[6].

Skutkiem tej polityki było szybkie i drakońskie odwrócenie rygorystycznej polityki italianizacji, która została narzucona regionowi przez włoski rząd od początku lat dwudziestych XX wieku.

Jednostki wojskowe w regionie podlegały Befehlshaber Operationszone Alpenvorland dowodzonej przez generała der Infanterie Joachima Witthöfta, byłego dowódcę dywizji w XXVII Korpusie Armii Niemieckiej.

Współpraca

Pierwotne egzekwowanie niemieckich przepisów było wykonywane przez Südtiroler Ordnungsdienst[7] (SOD, cywilna policja „Tyrolu Południowego”), która została zrekrutowana z UOTP (Arbeitsgemeinschaft der Optanten für Deutschland); w Prowincji Teydent jej odpowiednikiem było Corpo di Sicurezza Trentino (CST), a w prowincji Belluno Corpo di Sicurezza Bellunese (CSB), oba złożone z osób powołanych spośród wszystkich mieszkańców płci męskiej w wieku od osiemnastu do pięćdziesięciu lat. SOD był również aktywnie zaangażowany w ściganie Żydów i znanych „Dableiberów” (tych, którzy wybrali Włochy, gdy zostali zmuszeni do zadeklarowania swojej wierności), takich jak Josef Mayr-Nusser, Michael Gamper, Friedl Volgger, Rudolf Posch i Josef Ferrari. Wielu z rodu Dableiberów to byli lub obecni księża katolicki i byli prześladowani przez Niemców.

Deportacja Żydów z Prealp

12 września 1943 r., niemal natychmiast po rozpoczęciu niemieckiej okupacji, dowódca SS i policji w Alpach Karl Brunner wydał rozkaz aresztowania wszystkich Żydów w regionie[8]. Wielu z nich ze społeczności żydowskich w regionie zostało deportowanych i zamordowanych w obozach zagłady[9][10].

W regionie znajdował się również obóz przejściowy Bozen, który działał od lata 1944 r. do końca wojny i był wykorzystywany do tranzytu włoskich Żydów do Auschwitz i innych obozów[11][12].

Okrucieństwa

Region ten był miejscem ostatnich niemieckich okrucieństw podczas II wojny światowej. Pod koniec wojny w Tyrolu Południowym stacjonowało ponad 70 000 niemieckich żołnierzy i policjantów, gotowych do ewentualnej ostatniej obrony. Po kapitulacji Niemiec we Włoszech wybuchły uroczystości ludności włoskojęzycznej; 30 kwietnia zginęło 11 osób w Merano, a 3 maja 1945 r. w Bolzano zginęło 41 osób, gdy oddziały Wehrmachtu i SS strzelały do ​​cywilów. To i trwające starcia między wojskami niemieckimi a włoskimi partyzantami zostały nazwane bitwą pod Bolzano (wł. Battaglia di Bolzano)[13]. Winą za te zabójstwa obarcza się przywódcę SS i policji Karla Brunnera[10], ale także chaotyczne okoliczności po stronie włoskiej i niemieckiej po kapitulacji[13].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Po kapitulacji Niemiec Bolzano zostało objęte okupacją wojskową ONZ i zwrócone Włochom dopiero w 1947 r., gdy miasto stało się republiką.
  2. ↑ Gianmarco Bresadola. The Legitimising Strategies of the Nazi Administration in Northern Italy: Propaganda in the Adriatisches Küstenland. „Contemporary European History”. 13 (4), s. 425–451, 2004. DOI: 10.1017/S0960777304001882. ISSN 0960-7773. JSTOR: 20081231. S2CID 159821248. (ang.).
  3. ↑ Albert Speer (1995), Inside the Third Reich, London: Weidenfeld & Nicolson, s. 420, ISBN 978-1-84212-735-3 (ang.).
  4. ↑ Steininger 2003 ↓, s. 68
  5. ↑ Steininger 2003 ↓, s. 69
  6. ↑ Steininger 2003 ↓, s. 71
  7. ↑ Steininger 2003 ↓, s. 70
  8. ↑ Sabine Mayr: The Annihilation of the Jewish Community of Meran: A Land on the Threshold. South Tyrolean Transformations, 1915–2015. in Georg Grote, Hannes Obermair (ed.). Oxford, Bern, New York: Peter Lang, 2017, s. 53–75. ISBN 978-3-0343-2240-9. (ang.).
  9. ↑ Im Güterwagon nach Auschwitz (W wagonie towarowym do Auschwitz). Portal informacyjny Salto (Tyrol Południowy), 2018-01-27. [dostęp 2024-10-15]. (niem.).
  10. 1 2 Dennis Whitehead: In the Shadow of Sunrise: The Secret Surrender of Italy. warfarehistorynetwork.com, 25.08.2016. [dostęp 2024-10-15]. (ang.).
  11. ↑ BOLZANO. ANED – National Association of Italian political deportees from Nazi concentration camps, 2018-09-10. [dostęp 2024-10-15]. (ang.).
  12. ↑ Bozen-Gries. Gedenkorte Europa 1939–1945. [dostęp 2024-10-15]. (niem.).
  13. 1 2 Bolzano, 3.05.1945, Atlante dei massacri nazisti e fascisti in Italia [dostęp 2024-10-15] (wł.).

Bibliografia

  • Rolf Steininger: South Tyrol: a minority conflict of the twentieth century. New Brunswick, N.J., U.S.A: Transaction Publishers, 2003. ISBN 0-7658-0800-5. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.