Suchogrzybek jaskrawy

Suchogrzybek jaskrawy
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

borowikowce

Rodzina

borowikowate

Rodzaj

suchogrzybek

Gatunek

suchogrzybek jaskrawy

Nazwa systematyczna
Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara[1]
Czech Mycol. 60(1): 50 (2008)[2]
Trzon, hymenofor i miąższ suchogrzybka jaskrawego

Suchogrzybek jaskrawy, podgrzybek jaskrawy[3][4] (Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Xerocomellus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1999 Harri Harmaja, nadając mu nazwę Boletellus fennicus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum, nazwę nadał mu w 2008 r. Josef Šutara, przenosząc go do rodzaju Xerocomellus[1].

Synonimy nazwy naukowej[5]:

  • Boletellus fennicus Harmaja 1999
  • Xerocomus fennicus (Harmaja) H. Ladurner & Simonini 2003
  • Boletus fennicus (Harmaja) Šutara 2007

Nazwę podgrzybek jaskrawy nadał Dariusz Karasiński wraz z Anną Kujawą, Błażejem Gierczykiem, Tomaszem Ślusarczykiem i Andrzejem Szczepkowskim w roku 2015 w pracy Grzyby wielkoowocnikowe Kampinoskiego Parku Narodowego[4]. W 2021 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała używanie nazwy suchogrzybek jaskrawy[6].

Morfologia

Kapelusz

Ma średnicę od 3 do 8 centymetrów. U młodych osobników czerwony lub krwistoczerwony, później ciemnoróżowo-czerwony lub winno-czerwony, a czasami czerwonawo-brązowy do ciemnobrązowego. Kształt kapelusza początkowo półkolisty, a później wypukły[7].

Hymenofor

Rurki i pory łatwo oddzielają się od kapelusza. Początkowo bladożółte, po uszkodzeniu szybko sinieją, pory mają ten sam kolor, zakończenia rurek są również żółte i wypukłe, a pod naciskiem silnie sinieją[7].

Trzon

Ma wysokość od 5 do 15 centymetrów, a grubość od 1 do 3 centymetrów. Żółtawy i pokryty plamkami oraz koralowoczerwoną siateczką, początkowo czerwonawy w kierunku dna, następnie czerwony na całej powierzchni, a na końcu intensywnie czerwono-fioletowy, po uszkodzeniu silnie sinieje, często zawinięty w kierunku dna i zwężony u dołu[7].

Miąższ

Początkowo bladożółte, następnie żółte, czerwone, po uszkodzeniu sinieje. Łagodny smak, zapach praktycznie niewyczuwalny[7].

Wysyp zarodników

Brązowy lub ciemnooliwkowy[7].

Cechy mikroskopowe

Mają 10–15,5 × 3,8–6,3 µm średnicy i mają wrzecionowaty, eliptyczny kształt oraz gładką powierzchnię, nie są ścięte[7].

Gatunki podobne

Występowanie i siedlisko

Występuje w lasach liściastych i mieszanych. Tworzy mykoryzę z brzozą (Betula) i olszą (Alnus)[8].

Występuje w Austrii, Czechach, Danii, Finlandii i Szwecji, prawdopodobnie również w Belgii[8] i w Polsce. Internetowy atlas podaje że występuje w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Norwegii, Kanadzie, Estonii i na Litwie[9].

Znaczenie

Naziemny grzyb mykoryzowy, grzyb jadalny, niskiej wartości. Ze względu na słaby smak nie jest często zbierany. Jadalny jest po ugotowaniu i uprzednim usunięciu skórki z kapelusza, zaleca się zbieranie tylko młodych owocników[7].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum – Names Record [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2025-11-15].
  2. ↑ Czech Mycology 60(1): 50 (2008) [online], www.czechmycology.org [dostęp 2025-11-15].
  3. ↑ Xerocomellus fennicus (podgrzybek jaskrawy) [online], www.grzyby.pl [dostęp 2025-11-15].
  4. 1 2 Grzyby wielkoowocnikowe Kampinoskiego Parku Narodowego [online], www.researchgate.net [dostęp 2025-11-15].
  5. ↑ Species Fungorum – GSD Species [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2025-11-15].
  6. ↑ Rekomendacja nr 1/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], www.ptmyk.pl [dostęp 2025-11-15].
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Xerocomellus fennicus (finski polstenec) – Gobarsko društvo Lisička Maribor [online], www.gobe.si [dostęp 2025-11-15].
  8. 1 2 3 4 5 6 7 X. fennicus « boletales.com [online], boletales.com [dostęp 2025-11-15].
  9. ↑ Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara [online], www.gbif.org [dostęp 2025-11-15] (ang.).