Suchogrzybek jaskrawy
![]() | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
suchogrzybek jaskrawy |
| Nazwa systematyczna | |
| Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara[1] Czech Mycol. 60(1): 50 (2008)[2] | |

Suchogrzybek jaskrawy, podgrzybek jaskrawy[3][4] (Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Xerocomellus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1999 Harri Harmaja, nadając mu nazwę Boletellus fennicus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum, nazwę nadał mu w 2008 r. Josef Šutara, przenosząc go do rodzaju Xerocomellus[1].
- Boletellus fennicus Harmaja 1999
- Xerocomus fennicus (Harmaja) H. Ladurner & Simonini 2003
- Boletus fennicus (Harmaja) Šutara 2007
Nazwę podgrzybek jaskrawy nadał Dariusz Karasiński wraz z Anną Kujawą, Błażejem Gierczykiem, Tomaszem Ślusarczykiem i Andrzejem Szczepkowskim w roku 2015 w pracy Grzyby wielkoowocnikowe Kampinoskiego Parku Narodowego[4]. W 2021 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała używanie nazwy suchogrzybek jaskrawy[6].
Morfologia
Ma średnicę od 3 do 8 centymetrów. U młodych osobników czerwony lub krwistoczerwony, później ciemnoróżowo-czerwony lub winno-czerwony, a czasami czerwonawo-brązowy do ciemnobrązowego. Kształt kapelusza początkowo półkolisty, a później wypukły[7].
Rurki i pory łatwo oddzielają się od kapelusza. Początkowo bladożółte, po uszkodzeniu szybko sinieją, pory mają ten sam kolor, zakończenia rurek są również żółte i wypukłe, a pod naciskiem silnie sinieją[7].
Ma wysokość od 5 do 15 centymetrów, a grubość od 1 do 3 centymetrów. Żółtawy i pokryty plamkami oraz koralowoczerwoną siateczką, początkowo czerwonawy w kierunku dna, następnie czerwony na całej powierzchni, a na końcu intensywnie czerwono-fioletowy, po uszkodzeniu silnie sinieje, często zawinięty w kierunku dna i zwężony u dołu[7].
Początkowo bladożółte, następnie żółte, czerwone, po uszkodzeniu sinieje. Łagodny smak, zapach praktycznie niewyczuwalny[7].
Brązowy lub ciemnooliwkowy[7].
- Cechy mikroskopowe
Mają 10–15,5 × 3,8–6,3 µm średnicy i mają wrzecionowaty, eliptyczny kształt oraz gładką powierzchnię, nie są ścięte[7].
- Gatunki podobne
- parkogrzybek czerwonawy (Hortiboletus rubellus). Charakterystyczny czerwony miąższ pod kapeluszem i pomarańczowo-czerwony miąższ u podstawy trzonu, ma gładkie zarodniki[8].
- suchogrzybek przybrzeżny (Xerocomellus ripariellus). Ma prążkowane, nieścięte zarodniki[8].
- Xerocomellus marekii. Również ma nieścięte prążkowane zarodniki, ale ten gatunek rośnie w pobliżu dębów[8].
- suchogrzybek zmienny (Xerocomellus cisalpinus). Ma prążkowane, nieścięte zarodniki i rośnie w ciepłych lasach, w pobliżu dębów, buków, sosen i cedrów[8].
- suchogrzybek obciętozarodnikowy (Xerocomellus porosporus). Jego owocniki są innego koloru, ma ścięte, nieprążkowane zarodniki[8].
Występowanie i siedlisko
Występuje w lasach liściastych i mieszanych. Tworzy mykoryzę z brzozą (Betula) i olszą (Alnus)[8].
Występuje w Austrii, Czechach, Danii, Finlandii i Szwecji, prawdopodobnie również w Belgii[8] i w Polsce. Internetowy atlas podaje że występuje w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Norwegii, Kanadzie, Estonii i na Litwie[9].
Znaczenie
Naziemny grzyb mykoryzowy, grzyb jadalny, niskiej wartości. Ze względu na słaby smak nie jest często zbierany. Jadalny jest po ugotowaniu i uprzednim usunięciu skórki z kapelusza, zaleca się zbieranie tylko młodych owocników[7].
Przypisy
- 1 2 3 4 Index Fungorum – Names Record [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2025-11-15].
- ↑ Czech Mycology 60(1): 50 (2008) [online], www.czechmycology.org [dostęp 2025-11-15].
- ↑ Xerocomellus fennicus (podgrzybek jaskrawy) [online], www.grzyby.pl [dostęp 2025-11-15].
- 1 2 Grzyby wielkoowocnikowe Kampinoskiego Parku Narodowego [online], www.researchgate.net [dostęp 2025-11-15].
- ↑ Species Fungorum – GSD Species [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2025-11-15].
- ↑ Rekomendacja nr 1/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], www.ptmyk.pl [dostęp 2025-11-15].
- 1 2 3 4 5 6 7 Xerocomellus fennicus (finski polstenec) – Gobarsko društvo Lisička Maribor [online], www.gobe.si [dostęp 2025-11-15].
- 1 2 3 4 5 6 7 X. fennicus « boletales.com [online], boletales.com [dostęp 2025-11-15].
- ↑ Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara [online], www.gbif.org [dostęp 2025-11-15] (ang.).
