Xerocomellus

Suchogrzybek
Ilustracja
Xerocomellus chrysenteron
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

borowikowce

Rodzina

borowikowate

Rodzaj

suchogrzybek

Nazwa systematyczna
Xerocomellus Šutara
Česká Mycol. 60(1): 44 (2008)
Typ nomenklatoryczny

Xerocomellus chrysenteron (Bull.) Šutara

Suchogrzybek obciętozarodnikowy
Suchogrzybek oprószony

Xerocomellus Šutara (suchogrzybek) – rodzaj grzybów wielkoowocnikowych należący do rodziny borowikowatych (Boletaceae), którego gatunkiem typowym jest Xerocomellus chrysenteron. Do tego rodzaju należą m.in. gatunki wcześniej klasyfikowane jako podgrzybki (Xerocomus)[1].

Charakterystyka

Grzyby z rodzaju Xerocomellus to organizmy ektomykoryzowe, których partnerami są drzewa liściaste i iglaste. Wytwarzają owocniki naziemne, złożone z kapelusza i trzonu. Kapelusz matowy, suchy, nigdy lepki (nawet zawilgocony), u młodych owocników gładki lub zamszowy. U części gatunków na starszych owocnikach spękany. Skórka kapelusza (pileipellis) u młodych owocników zbudowana jest z charakterystycznych, palisadowych komórek. Hymenofor rurkowaty. Rurki nie dłuższe niż 14 mm, prawie przylegające do trzonu lub lekko wgłębione wokół niego i zbiegające, jasnożółte do zielono-oliwkowych. Pory stosunkowo duże, ok. 1–2,5 mm, barwy rurek. Zarówno rurki, pory, jak i miąższ w większości wypadków niebieszczejące lub zieleniejące pod wpływem ucisku lub uszkodzenia. Trzon gładki lub podłużnie pasmowany, sporadycznie u pewnych odmian siatkowany, smuklejszy niż u borowików (Boletus). Zarodniki gładkie lub wzdłużnie prążkowane[2][3].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Rodzaj Xerocomellus został wyodrębniony przez Josefa Šutarę w artykule „Xerocomus s.l. in the light of the present state of knowledge” opublikowanym w Czech Mycology z 2008 r. Przeniósł on do tego rodzaju 9 gatunków zaliczanych wcześniej do rodzaju Xerocomus (podgrzybek) lub Boletus (borowik). Powodem tego były zarówno wyniki jego własnych mikroskopowych badań porównawczych, jak i wcześniejszych, filogenetycznych, prowadzonych m.in. przez Manfreda Bindera i Davida Hibbetta. W 2011 Wolfgang Klofac w artykule „Rotfußröhrlinge (Gattung Xerocomellus) in aktueller Sicht” opublikowanym w Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde przeniósł kolejne trzy gatunki do tego rodzaju.

W 2021 Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała używanie nazwy suchogrzybek[4].

Gatunki

  • Xerocomellus amylosporus (A.H. Sm.) J.L. Frank & N. Siegel 2020
  • Xerocomellus atropurpureus J.L. Frank, N. Siegel & C.F. Schwarz 2020
  • Xerocomellus behrii (Harkn.) Castellano, M.E. Sm. & J.L. Frank 2018
  • Xerocomellus bolinii J.A. Bolin, Bessette, A.R. Bessette, Kudzma, J.L. Frank & Farid 2021
  • Xerocomellus brunneus L.P. Tang & R. Xue 2024
  • Xerocomellus carmeniae Garza-Ocañas, J. García & de la Fuente 2022
  • Xerocomellus chrysenteron (Bull.) Šutara 2008 – suchogrzybek złotopory
  • Xerocomellus cisalpinus (Simonini et al.) Klofac 2011 – suchogrzybek zmienny
  • Xerocomellus communis Xue T. Zhu & Zhu L. Yang 2016
  • Xerocomellus corneri Xue T. Zhu & Zhu L. Yang 2016
  • Xerocomellus diffractus N. Siegel, C.F. Schwarz & J.L. Frank 2020
  • Xerocomellus dryophilus (Thiers) N. Siegel, C.F. Schwarz & J.L. Frank 2014
  • Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara 2008 – suchogrzybek jaskrawy
  • Xerocomellus fulvus Sarwar, I. Ahmad & Khalid 2016
  • Xerocomellus fuscoscabrosus Yang Wang, B. Zhang & Yu Li 2024
  • Xerocomellus himalayanus D. Chakr. & A. Ghosh 2023
  • Xerocomellus inflatus Yang Wang, B. Zhang & Yu Li 2024
  • Xerocomellus intermedius (A.H. Sm. & Thiers) Svetash., Simonini & Vizzini 2016
  • Xerocomellus marekii (Šutara & Skála) Šutara 2008
  • Xerocomellus mcmurphyi (Zeller & C.W. Dodge) Castellano, H.M. Saylor, M.E. Sm. & J.L. Frank 2018
  • Xerocomellus mendocinensis (Thiers) N. Siegel, C.F. Schwarz & J.L. Frank 2020
  • Xerocomellus perezmorenoi Ayala-Vásquez & Mart.-Reyes 2023
  • Xerocomellus persicolor (H. Engel, Klofac, H. Grünert & R. Grünert) F. Roqué 2022 – tzw. pięknogrzybek amarantowy
  • Xerocomellus piedracanteadensis Ayala-Vásquez, Pérez-Moreno & Mart.-Reyes 2025
  • Xerocomellus poederi G. Moreno, Heykoop, Esteve-Rav., P. Alvarado & Traba 2016
  • Xerocomellus porosporus (G. Moreno & Bon) Šutara 2008 – suchogrzybek obciętozarodnikowy
  • Xerocomellus pruinatus (Fr.) Šutara 2008 – suchogrzybek oprószony
  • Xerocomellus redeuilhii A.F.S. Taylor, U. Eberh., Simonini, Gelardi & Vizzini 2016
  • Xerocomellus ripariellus (Redeuilh) Šutara 2008 – suchogrzybek przybrzeżny
  • Xerocomellus roseonigrescens (Gelardi, Vizzini, E. Horak, T.H. Li & Ming Zhang) L.P. Tang & R. Xue 2024
  • Xerocomellus salicicola C.F. Schwarz, N. Siegel & J.L. Frank 2020
  • Xerocomellus sarnarii Simonini, Vizzini & U. Eberh. 2015
  • Xerocomellus tenuis L.P. Tang & R. Xue 2024
  • Xerocomellus truncatus (Singer, Snell & E.A. Dick) Klofac 2011
  • Xerocomellus velutinoceps Yang Wang, B. Zhang & Yu Li 2024
  • Xerocomellus zelleri (Murrill) Klofac 2011

Wykaz gatunków i nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5].

Przypisy

  1. 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-09-15].
  2. ↑ J. Šutara, Xerocomus s. l. in the light of the present state of knowledge, „Czech Mycology” (60(1)), 2008, s. 29–62, ISSN 1211-0981 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-02].
  3. ↑ W. Klofac, Rotfußröhrlinge (Gattung Xerocomellus) in aktueller Sicht, „Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde”, 2011, s. 35–43, ISSN 1021-2450.
  4. ↑ Rekomendacja nr 2/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online] [dostęp 2021-07-19].
  5. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2015-11-28].