Xerocomellus
![]() Xerocomellus chrysenteron | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
suchogrzybek |
| Nazwa systematyczna | |
| Xerocomellus Šutara Česká Mycol. 60(1): 44 (2008) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Xerocomellus chrysenteron (Bull.) Šutara | |


Xerocomellus Šutara (suchogrzybek) – rodzaj grzybów wielkoowocnikowych należący do rodziny borowikowatych (Boletaceae), którego gatunkiem typowym jest Xerocomellus chrysenteron. Do tego rodzaju należą m.in. gatunki wcześniej klasyfikowane jako podgrzybki (Xerocomus)[1].
Charakterystyka
Grzyby z rodzaju Xerocomellus to organizmy ektomykoryzowe, których partnerami są drzewa liściaste i iglaste. Wytwarzają owocniki naziemne, złożone z kapelusza i trzonu. Kapelusz matowy, suchy, nigdy lepki (nawet zawilgocony), u młodych owocników gładki lub zamszowy. U części gatunków na starszych owocnikach spękany. Skórka kapelusza (pileipellis) u młodych owocników zbudowana jest z charakterystycznych, palisadowych komórek. Hymenofor rurkowaty. Rurki nie dłuższe niż 14 mm, prawie przylegające do trzonu lub lekko wgłębione wokół niego i zbiegające, jasnożółte do zielono-oliwkowych. Pory stosunkowo duże, ok. 1–2,5 mm, barwy rurek. Zarówno rurki, pory, jak i miąższ w większości wypadków niebieszczejące lub zieleniejące pod wpływem ucisku lub uszkodzenia. Trzon gładki lub podłużnie pasmowany, sporadycznie u pewnych odmian siatkowany, smuklejszy niż u borowików (Boletus). Zarodniki gładkie lub wzdłużnie prążkowane[2][3].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Rodzaj Xerocomellus został wyodrębniony przez Josefa Šutarę w artykule „Xerocomus s.l. in the light of the present state of knowledge” opublikowanym w Czech Mycology z 2008 r. Przeniósł on do tego rodzaju 9 gatunków zaliczanych wcześniej do rodzaju Xerocomus (podgrzybek) lub Boletus (borowik). Powodem tego były zarówno wyniki jego własnych mikroskopowych badań porównawczych, jak i wcześniejszych, filogenetycznych, prowadzonych m.in. przez Manfreda Bindera i Davida Hibbetta. W 2011 Wolfgang Klofac w artykule „Rotfußröhrlinge (Gattung Xerocomellus) in aktueller Sicht” opublikowanym w Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde przeniósł kolejne trzy gatunki do tego rodzaju.
W 2021 Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała używanie nazwy suchogrzybek[4].
Gatunki
- Xerocomellus amylosporus (A.H. Sm.) J.L. Frank & N. Siegel 2020
- Xerocomellus atropurpureus J.L. Frank, N. Siegel & C.F. Schwarz 2020
- Xerocomellus behrii (Harkn.) Castellano, M.E. Sm. & J.L. Frank 2018
- Xerocomellus bolinii J.A. Bolin, Bessette, A.R. Bessette, Kudzma, J.L. Frank & Farid 2021
- Xerocomellus brunneus L.P. Tang & R. Xue 2024
- Xerocomellus carmeniae Garza-Ocañas, J. García & de la Fuente 2022
- Xerocomellus chrysenteron (Bull.) Šutara 2008 – suchogrzybek złotopory
- Xerocomellus cisalpinus (Simonini et al.) Klofac 2011 – suchogrzybek zmienny
- Xerocomellus communis Xue T. Zhu & Zhu L. Yang 2016
- Xerocomellus corneri Xue T. Zhu & Zhu L. Yang 2016
- Xerocomellus diffractus N. Siegel, C.F. Schwarz & J.L. Frank 2020
- Xerocomellus dryophilus (Thiers) N. Siegel, C.F. Schwarz & J.L. Frank 2014
- Xerocomellus fennicus (Harmaja) Šutara 2008 – suchogrzybek jaskrawy
- Xerocomellus fulvus Sarwar, I. Ahmad & Khalid 2016
- Xerocomellus fuscoscabrosus Yang Wang, B. Zhang & Yu Li 2024
- Xerocomellus himalayanus D. Chakr. & A. Ghosh 2023
- Xerocomellus inflatus Yang Wang, B. Zhang & Yu Li 2024
- Xerocomellus intermedius (A.H. Sm. & Thiers) Svetash., Simonini & Vizzini 2016
- Xerocomellus marekii (Šutara & Skála) Šutara 2008
- Xerocomellus mcmurphyi (Zeller & C.W. Dodge) Castellano, H.M. Saylor, M.E. Sm. & J.L. Frank 2018
- Xerocomellus mendocinensis (Thiers) N. Siegel, C.F. Schwarz & J.L. Frank 2020
- Xerocomellus perezmorenoi Ayala-Vásquez & Mart.-Reyes 2023
- Xerocomellus persicolor (H. Engel, Klofac, H. Grünert & R. Grünert) F. Roqué 2022 – tzw. pięknogrzybek amarantowy
- Xerocomellus piedracanteadensis Ayala-Vásquez, Pérez-Moreno & Mart.-Reyes 2025
- Xerocomellus poederi G. Moreno, Heykoop, Esteve-Rav., P. Alvarado & Traba 2016
- Xerocomellus porosporus (G. Moreno & Bon) Šutara 2008 – suchogrzybek obciętozarodnikowy
- Xerocomellus pruinatus (Fr.) Šutara 2008 – suchogrzybek oprószony
- Xerocomellus redeuilhii A.F.S. Taylor, U. Eberh., Simonini, Gelardi & Vizzini 2016
- Xerocomellus ripariellus (Redeuilh) Šutara 2008 – suchogrzybek przybrzeżny
- Xerocomellus roseonigrescens (Gelardi, Vizzini, E. Horak, T.H. Li & Ming Zhang) L.P. Tang & R. Xue 2024
- Xerocomellus salicicola C.F. Schwarz, N. Siegel & J.L. Frank 2020
- Xerocomellus sarnarii Simonini, Vizzini & U. Eberh. 2015
- Xerocomellus tenuis L.P. Tang & R. Xue 2024
- Xerocomellus truncatus (Singer, Snell & E.A. Dick) Klofac 2011
- Xerocomellus velutinoceps Yang Wang, B. Zhang & Yu Li 2024
- Xerocomellus zelleri (Murrill) Klofac 2011
Wykaz gatunków i nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5].
Przypisy
- 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-09-15].
- ↑ J. Šutara, Xerocomus s. l. in the light of the present state of knowledge, „Czech Mycology” (60(1)), 2008, s. 29–62, ISSN 1211-0981 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-02].
- ↑ W. Klofac, Rotfußröhrlinge (Gattung Xerocomellus) in aktueller Sicht, „Österreichische Zeitschrift für Pilzkunde”, 2011, s. 35–43, ISSN 1021-2450.
- ↑ Rekomendacja nr 2/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online] [dostęp 2021-07-19].
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2015-11-28].
