Swojno
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Położenie | |
| Pasmo | |
| Wysokość |
160 m n.p.m. |
Położenie na mapie gminy Wołów ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu wołowskiego ![]() | |
| 51°22′20″N 16°46′37″E/51,372222 16,776944 | |
Swojno – wzgórze, wzniesienie, położone w obrębie Wzgórz Trzebnickich, w mikroregionie Wzgórz Skrzypińskich. Wierzchołek znajduje się w gminie Wołów, w obrębie ewidencyjnym wsi Proszkowa. Położony jest na wysokości bezwzględnej wynoszącej 160 m n.p.m.
Położenie i otoczenie
Swojno jest jednym ze wzniesień Wzgórz Trzebnickich[1][2], będących mezoregionem o identyfikatorze 318.44 (według regionalizacji fizycznogeograficznej opracowanej przez Jerzego Kondrackiego)[1][2][3], należących do Wału Trzebnickiego (makroregion o indeksie 318.4)[1][4]. W ramach tych Wzgórz Trzebnickich wyróżnia się także mikroregion, obejmujący Swojno – Wzgórza Skrzypińskie (mikroregion o indeksie 318.443). Wzniesienie to leży w południowej części wymienionego mikroregionu[1][2][5][6]. Pod względem regionalizacji przyrodniczo-leśnej wzgórze położone jest w mezoregionie Wzgórz Trzebnicko-Ostrzeszowskich[7]. Ponadto warto zaznaczyć, iż obszar ten leży w granicach Parku Krajobrazowego Dolina Jezierzycy[8].
Wzniesienie otoczone jest Wzgórzami Skprzypińskimi, a w ich ramach najbliższymi wzniesieniami są: na zachód i północ – Kocierz, Smolno, Czubatka, Siodłkowicka Góra i Piaskowiec, na północny wschód i wschód Brzeźnik, Kraniec, na południe – Godzięcińska Górka[5].
Natomiast pod względem podziału administracyjnego wzniesienie jest położone na terenie gminy Wołów[5][9] (w obrębie ewidencyjnym Proszkowa[10]). Gmina ta przynależy do powiatu wołowskiego w województwie dolnośląskim[5][9][11].
Charakterystyka
Przyjmuje się, że najwyższy punkt wzgórza Swojno osiąga wysokość bezwzględną wynoszącą 160 m n.p.m.[12][13]. I taka wysokość wzniesienia ujęta jest w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 1954 r. określające jego nazwę[13]. Niemiecka, przedwojenna mapa z ówczesną nazwą wzniesienia, nie podaje wartości wysokości bezwzględnej położenia koty wierzchołka, a jedynie pokazuje, iż jest on objęty warstwicą o wartości 160 m n.p.m., co oznacza, że praktycznie wierzchołek ten może być położony na nieco większej wysokości[12]. Także w niektórych współczesnych opracowaniach, serwisach internetowych czy mapach podawana jest wysokość bezwzględna wierzchołka, przy czym zdarza się, że jest to inna wartość, np. 159 m n.p.m.[7][8][14].
Teren całego masywu wzniesienia pokryty jest lasem. Nieco dalej w kierunku zachodnim, trochę na północ, rozpościerają się użytki rolne i wzmiankowana wyżej wieś Proszkowa[7][11]. Okoliczne lasy podlegają nadleśnictwu Wołów[15], leśnictwu Garwół[16]. Jest to las gospodarczy, pod względem typu siedliskowego lasu określany jako bór mieszany świeży. Wiek drzewostanu na styczeń 2025 r. to 51 lat, a dla niewielkiej jego części 39 lat. Dominuje sosna zwyczajna, ale występują także taki gatunki jak: modrzew europejski, brzoza brodawkowata, dęby, świerk pospolity, kruszyna pospolita, czeremcha pospolita i jarząb pospolity[17].
Nazwa
Nazwa własna – Swojno[5][9][11][13] – jest nazwą urzędową. Została ustalona i ujęta w państwowym rejestrze nazw geograficznych na podstawie Zarządzenia nr 70 z dnia 30 marca 1954 r. wydanego przez Prezesa Rady Ministrów (Monitor Polski z 1954 nr 38, poz. 516)[9][13]. Odnosi się ona do ukształtowania terenu należącego do rodzaju wzgórza, wzniesienia. W rejestrze tym przypisano jej identyfikator: PRNG – 205713, identyfikator IIP – PL.PZGiK.320.NGRP.205713. Podaje on następujące współrzędne geograficzne punktu głównego masywu: szerokość geograficzna – 51°22'20" N, długość geograficzna – 16°46'37" E. W rejestrze tym jest ważna od 15.06.2012 r.[9].
W czasie przynależności tego obszaru do Niemiec wzniesienie nosiło nazwę w języku niemieckim – Fuchsmühl Berg[12][13].
Przypisy
- 1 2 3 4 Kondracki ↓, s. 278–280.
- 1 2 3 Bugaj-Nawrocka 2017 ↓, s. 20–22.
- ↑ PRNG 2025 ↓, PRNG: 141026 (Trzebnickie Wzgórza).
- ↑ PRNG 2025 ↓, PRNG: 141025 (Wał Trzebnicki).
- 1 2 3 4 5 GUGiK 2025 ↓, Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych.
- ↑ PRNG 2025 ↓, PRNG: 141023 (Grzbiet Trzebnicki).
- 1 2 3 Lasy Państwowe 2025 ↓, Reg. przyrodniczo-leśna.
- 1 2 turystykawgminie.pl 2025 ↓, /mapa/wolow_szlaki/@51.368887,16.719646,13,0.
- 1 2 3 4 5 PRNG 2025 ↓, PRNG: 205713 (Swojno).
- ↑ GUGiK 2025 ↓, Państwowy Rejestr Granic.
- 1 2 3 UMWD 2025 ↓, BDOT10k.
- 1 2 3 UMWD historia 2025 ↓, Grossblatt (1883-1945), Messtischblatt (1905-1944).
- 1 2 3 4 5 Prezes Rady Ministrów 1954 ↓, s. 452 (§ 1).
- ↑ mapa-turystyczna.pl 2025 ↓, /#51.37290/16.72531/14.
- ↑ Lasy Państwowe 2025 ↓, Nadleśnictwa.
- ↑ Lasy Państwowe 2025 ↓, Leśnictwa.
- ↑ Lasy Państwowe 2025 ↓, Adres leśny: 13-06-2-13-255 -l -00, Opis taksacyjny drzewostanu.
Bibliografia
- Bank Danych o Lasach, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe [dostęp 2025-01-15] (pol.).
- Agnieszka Bugaj-Nawrocka, Zgrupowania lądowych pluskwiaków różnoskrzydłych (Hemiptera: Heteroptera) wybranych zbiorowisk roślinnych Wzgórz Trzebnickich, Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, 2017 (pol.).
- Dawne mapy i plany miast (Geoportal Dolny Śląsk), Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego; Wydział Geodezji i Kartografii; Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [dostęp 2025-01-15] (pol.).
- Geoportal Dolny Śląsk, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego; Wydział Geodezji i Kartografii; Wojewódzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [dostęp 2025-01-15] (pol.).
- Geoportal Krajowy, Główny Urząd Geodezji i Kartografii – Geoportal Krajowy [dostęp 2025-01-15] (pol.).
- Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski [PDF] (pol.).
- Mapa gminnych szlaków rowerowych - objętych nowym standardem oznakowania [online], Serwis turystykawgminie.pl [dostęp 2025-01-15] (pol.).
- Mapa turystyczna [online], mapa-turystyczna.pl [dostęp 2025-01-15] (pol.).
- Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – obiekty fizjograficzne [xlsx], gov.pl, 14 maja 2021 [dostęp 2025-01-14] (pol.), Państwowy rejestr nazw geograficznych, Nazwy obiektów fizjograficznych w formacie XLSX; Dane na dzień: 1 stycznia 2025 r.
- Zarządzenie nr 70 Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 marca 1954 r. w sprawie przywrócenia i ustalenia urzędowych nazw obiektów fizjograficznych Dolnego i Górnego Śląska, „Monitor Polski, Dziennik Urzędowy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej”, poz. 516 (Nr A-38), Warszawa, 29 kwietnia 1954 (pol.), Prezes Rady Ministrów: Józef Cyrankiewicz.



