Synogarlica perłoszyja
| Spilopelia chinensis[1] | |||
| (Scopoli, 1786) | |||
 Podgatunek nominatywny (Zhengzhou, Chiny) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
synogarlica perłoszyja | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 Kolor czerwony – naturalny zasięg występowania, kolor różowy – populacje introdukowane | |||
Synogarlica perłoszyja (Spilopelia chinensis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Naturalnie występuje w Azji południowej, południowo-wschodniej i wschodniej, introdukowany także w inne rejony świata. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Taksonomia
Po raz pierwszy gatunek opisał Giovanni Antonio Scopoli w 1786 na podstawie holotypu z Kantonu. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Columba chinensis[2][5]. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza synogarlicę perłoszyją w rodzaju Spilopelia. Wyróżnia 5 podgatunków[6], podobnie jak autorzy AviList[7]. Klasyfikacja nie jest jednak jasna. Autorzy Handbook of the Birds of the World uznają tylko dwa podgatunki: synogarlicę sundajską[8] (S. c. tigrina) i synogarlicę perłoszyją[8] (S. c. chinensis), zaś synogarlicę plamoskrzydłą[8] (S. (c.) suratensis) uznają za odrębny gatunek[2][9]. W serwisie Birds of the World wyróżniane są 4 podgatunki, gdyż S. c. hainana synonimizowany jest z podgatunkiem nominatywnym[10]. Opisano też kilka innych podgatunków, w tym forresti (północno-zachodni Junnan) i vacillans (południowo-wschodni Junnan)[10][11], uznawane obecnie za synonimy podgatunku nominatywnego[10].
Podgatunki i zasięg występowania
IOC wyróżnia następujące podgatunki[6]:
- S. c. suratensis (J.F. Gmelin, 1789) – synogarlica plamoskrzydła – Pakistan, Indie, Nepal i Bhutan
- S. c. ceylonensis (Reichenbach, 1851) – Sri Lanka
- S. c. tigrina (Temminck, 1809) – synogarlica sundajska – Bangladesz i północno-wschodnie Indie przez Indochiny po Filipiny i Wyspy Sundajskie
- S. c. chinensis (Scopoli, 1786) – synogarlica perłoszyja – północno-wschodnia Mjanma po centralne i wschodnie Chiny, Tajwan
- S. c. hainana (E. Hartert, 1910) – Hajnan.
Synogarlice perłoszyje introdukowano na Sulawesi, Moluki, Mauritius, do wschodniej Australii i Tasmanii, Nowej Zelandii (w Auckland), na Nową Kaledonię, Fidżi i do Kalifornii[2].
Morfologia
Długość ciała wynosi 27,5–30 cm; masa ciała 106–198 g[2][5]. Synogarlice perłoszyje to gołębie o smukłej budowie ciała, stosunkowo krótkich skrzydłach i długim stopniowanym ogonie. Łatwo zidentyfikować je po szerokich białych zakończeniach zewnętrznych sterówek, białych kropkach na czarnej plamie na szyi i w miarę jednolitym, ziemistobrązowym w górnych partiach upierzeniu. Pióra w górnej części grzbietu mają jasnopłowe krawędzie, a w przypadku przedstawicieli niektórych podgatunków czarne paski wzdłuż stosin. Z daleka daje to wizualny efekt łuskowania, szczególnie w przypadku pokryw skrzydłowych mniejszych. U młodych osobników nie występuje czarna plama na szyi oraz mają wyraźniejsze płowe krawędzie piór górnej części grzbietu i pokryw skrzydłowych. Tęczówka pomarańczowa po pomarańczowożółtą, dziób czarniawy po ciemnobrązowy, nogi i stopy czerwonoróżowe lub czerwonofioletowe[11].
Ekologia i zachowanie
Środowiskiem życia synogarlic perłoszyich są półotwarte obszary z zadrzewieniami i krzewami. Odnotowywane były od poziomu morza do 2400 m n.p.m. (w Himalajach), okazjonalnie do 4900 m n.p.m. Unikają pustyń, półpustyń, obszarów bezdrzewnych i gęsto zalesionych. Dobrze przystosowały się do siedlisk ludzkich. Przeważnie synogarlice perłoszyje przebywają samemu, w parach lub niewielkich, luźnych grupach[11].
Pożywienie
Ptaki te żywią się głównie nasionami zbóż, jagodami i innymi małymi owocami[5]. Żerują niemal wyłącznie na ziemi[11].
Lęgi
Okres lęgowy w północnej części zasięgu trwa od kwietnia do czerwca, jednak w pozostałej części zasięgu lęgi notuje się cały rok, również miejscach, gdzie gołębie te introdukowano. Synogarlice perłoszyje swe gniazda budują na wysokości 1–20 m nad ziemią; mają formę typowej dla gołębi luźnej platformy z patyków. Zniesienie liczy 2 jaja; mają czysto białe połyskliwe skorupki. Inkubacja trwa 14–16 dni. Wysiadują obydwa ptaki z pary. Młode opierzają się po 14–15 dniach życia[11].
Głos
Odgłosy ptaka to charakterystyczne kuu-u...kruu lub kuu...kuu-uu...kruuk[5][a].
Status zagrożenia
IUCN uznaje synogarlicę perłoszyją za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern)[12]. Do tej samej kategorii zalicza synogarlicę plamoskrzydłą (S. c. suratensis), którą od 2014 uznaje za osobny gatunek[3]. Oba te taksony opisywane są jako bardzo pospolite w większości zasięgu występowania; BirdLife International ocenia trend liczebności ich populacji jako wzrostowy[12][3].
Uwagi
- ↑ Zobacz też nagranie w: Xeno-canto
Przypisy
- ↑ Spilopelia chinensis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 5 Baptista, L.F., Trail, P.W., Horblit, H.M., Kirwan, G.M. & Garcia, E.: Eastern Spotted Dove (Spilopelia chinensis). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2018. [dostęp 2026-08-28].
- 1 2 3 4 BirdLife International, Spilopelia suratensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
- ↑ Spilopelia chinensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- 1 2 3 4 Eastern spotted dove [online], indianbirds.thedynamicnature.com [dostęp 2017-08-26].
- 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
- 1 2 3 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Columbinae Leach, 1819 - gołębie (wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-28].
- ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-08-01].
- 1 2 3 K.L. Garrett, R.L. Walker, Spotted Dove (Spilopelia chinensis), version 1.2, [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman & N.D. Sly), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023, DOI: 10.2173/bow.spodov.01.2 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
- 1 2 3 4 5 David Gibbs: Pigeons and Doves: A Guide to the Pigeons and Doves of the World. A&C Black, 2010, s. 249–251. ISBN 978-1-4081-3556-3.
- 1 2 Species factsheet: Eastern Spotted Dove Spilopelia chinensis [online], BirdLife International, 2024 [dostęp 2026-08-28] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).