System autorski

System autorski – rodzaj systemów gier fabularnych, charakteryzujący się niekomercyjnym nastawieniem autorów oraz niewielką docelową grupą odbiorców. Często tworzone są amatorsko, a jedynymi mistrzami gry prowadzącymi w nich rozgrywkę są sami autorzy.

Nazwa

W polskim środowisku utrwaliło się określenie system autorski, niemniej swego czasu dyskutowano nad zastąpieniem go terminem system amatorski, co jednak nie przyjęło się[1].

Charakterystyka

Systemy autorskie to rodzaj systemów gier fabularnych tworzonych z założenia dla ograniczonej liczby osób (zazwyczaj kilku). W odróżnieniu od systemów indie (niezależnych) z założenia są one niekomercyjne. Tworzenie własnych systemów autorskich jest niezwykle popularne wśród graczy gier fabularnych[1].

Motywacje twórców systemów autorskich mogą być różne. Zazwyczaj wynikają one z samej potrzeby twórczej[1] lub zabawy[2.1]. Część doświadczonych graczy chce wykorzystać swoje pomysły i wiedzę, tworząc system lepszy od pozostałych[1], czemu może sprzyjać chęć osiągnięcia wyższego prestiżu w środowisku[2.1]. Niektórzy chcą dostosować znane systemy pod konkretną grupę. Stworzenie własnego systemu autorskiego może być także motywowane względami finansowymi, gdyż pozwala zaoszczędzić, dzięki braku konieczności kupowania książek (podręczników) do innych systemów[1]. Chęć tworzenia nowych systemów może wynikać też z potrzeby spróbowania czegoś nowego czy być próbą szerszego rozpropagowania swojej pasji[2.1].

W związku z tym, że systemy autorskie zazwyczaj są tworzone dla konkretnej grupy, zastosowane w nich rozwiązania mogą nie być uniwersalne, przez co nie spodobają się szerokiej grupie odbiorców. Często także zasady są niewystarczająco wyjaśnione, gdyż mistrz gry jest jednocześnie autorem systemu, zna więc wszystkie jego elementy, natomiast czytelnik nie jest w stanie zrozumieć w pełni świata lub mechaniki[1].

Stopień rozbudowania systemów autorskich może być bardzo zróżnicowany. Mogą to być zarówno systemy hermetyczne lub szkicowe, stworzone na potrzeby pojedynczej kampanii lub których całość można spisać na kilku lub kilkunastu stronach, po systemy, których świat i mechanika zostały rozbudowane i opisane w jednym lub wielu podręcznikach[1].

Systemy autorskie zazwyczaj nie są oryginalne, ale są osadzone w świecie lub mechanice znanej z innych systemów[1].

Upowszechnienie systemów autorskich

Systemy autorskie bywają publikowane, przede wszystkim za pośrednictwem Internetu[1][2.2]. W latach 2000. w Polsce istniały bazy danych dotyczące systemów autorskich: Projekt: PLAUT, który zawierał podstawowe informacje o systemie i odnośniki do niego[1], a także oparty na silniku wiki GOBAS – Generalnie Otwarta Baza Autorskich Systemów[1][3]. Działały także wortale, m.in. Konspiracja i Wieża Snów, które opisywały systemy autorskie; internetowy kwartalnik Wieża Snów[1] czy nadal istniejący portal Polter[4]. Działały także fora internetowe, m.in. autorskie.fora.pl, na którym odbywał się konkurs na najlepszy system autorski o nazwie Nibykonkurs[1].

Wydane książkowo

Systemy autorskie z czasem mogą zostać wydane jako podręczniki i odnieść sukces komercyjny[1]. Za przykłady takich gier uważa się np. Kryształy Czasu[1][5][5.1] czy Wolsung[1]. Powstanie Arkony było związane z chęcią wydania przez inwestora systemu autorskiego. Zdecydowano się jednak stworzyć nowy system[5.2]. Na etapie przygotowywania systemu do komercyjnej publikacji, np. wydania podręcznika, często świat i mechanika bardzo zmieniają się względem systemu autorskiego, który pozostaje jedynie pierwowzorem. Na przykład Wolsung jako system autorski opierał się na mechanice na mechanice Q10, a w fazie komercyjnej przyjął mechanikę d20 modern[1].

Modyfikacje istniejących systemów

Część systemów autorskich będących modyfikacją istniejących systemów o zasady domowe, może zostać włączona do systemu, np. Neurochima wydała jako oficjalne kilka dodatków fanowskich[2.3]; podobny dodatek wydano w Polsce do gry Earthdawn (Kronika Skradzionych Legend)[6].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Sławomir Wrzesień, Systemy autorskie [online], Poltergeist, 21 listopada 2006 [dostęp 2026-03-31] (pol.).
  2. Marta Juza, Gry fabularne RPG jako szczególny przykład adaptacji tekstów kultury popularnej, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura”, 123 (5), Kraków: Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, 2013, s. 226–237, ISSN 2391-4432 (pol.).
    1. 1 2 3 s. 232
    2. ↑ s. 234
    3. ↑ s. 227
  3. ↑ Strona główna serwisu, Gobas, 2007 [zarchiwizowane 2007-08-28] (pol.).
  4. ↑ Baza danych systemów autorskich [online], Poltergeist, 3 kwietnia 2026 (pol.).
  5. ↑ Tomek Kreczmar, Kostki zostały rzucone. Historia gier fabularnych na świecie i w Polsce, Warszawa: LM Publishing, 2024, ISBN 978-83-963260-6-5 (pol.).
    1. ↑ 442–444
    2. ↑ 502
  6. ↑ Marcin Guzy, Kronika Skradzionych Legend [online], Poltergeist [dostęp 2026-01-22] (pol.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.