Szpak ozdobny

Szpak ozdobny
	Creatophora cinerea
	(Meuschen, 1787)
	; Samiec w szacie godowej
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	szpakowate
Podrodzina	szpaki
Rodzaj	Creatophora; Lesson, 1847
Gatunek	szpak ozdobny
Synonimy
	Rallus cinereus Meuschen, 1787;
	Rallus cinereus Meuschen, 1787;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Szpak ozdobny^[4] (Creatophora cinerea) – gatunek ptaka z rodziny szpakowatych (Sturnidae), zamieszkujący wschodnią i południową Afrykę. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Jedyny przedstawiciel rodzaju Creatophora^[4]^[5]^[6]. Nie wyróżnia się podgatunków^[2]^[5]^[6].

Występowanie i biotop

Występuje od Erytrei, Etiopii i Somalii po Angolę, Namibię i RPA^[5]. Zamieszkuje sawanny, tereny trawiaste, lasy liściaste^[7].

Morfologia

Osiąga długość około 19–21 cm i masę 70–75 g^[7].

U szpaków ozdobnych występuje dymorfizm płciowy podczas okresu godowego^[7]. U samców charakterystyczna jest wówczas płachta nagiej czarnej skóry na gardle, oraz żółtej za oczami^[7]. Samica poza okresem lęgowym przypomina w dużym stopniu samca^[7].

Pokarm

Wszystkożerny – zjada m.in. szarańcze, bezkręgowce, drobne owoce i nasiona^[7].

Status zagrożenia

IUCN uznaje szpaka ozdobnego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2025). Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako zazwyczaj pospolity po bardzo liczny. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny^[3].

Przypisy

↑ Creatophora cinerea, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 Wattled Starling (Creatophora cinerea). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-11)]. (ang.).
1 2 BirdLife International, Creatophora cinerea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-02] (ang.).
1 2 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Sturninae Rafinesque, 1815 - szpaki (wersja: 2024-12-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-02].
1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-02] (ang.).
1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
1 2 3 4 5 6 Ptaki. Encyklopedia, Warszawa: PWN, 2009, s. 432, ISBN 978-83-01-15733-3 (pol.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Creatophora cinerea, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[ibc-2] 1 2 Wattled Starling (Creatophora cinerea). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-11)]. (ang.).

[iucn-3] 1 2 BirdLife International, Creatophora cinerea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-02] (ang.).

[mk-4] 1 2 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Sturninae Rafinesque, 1815 - szpaki (wersja: 2024-12-24). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-02].

[ioc-5] 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-02] (ang.).

[avilist-6] 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).

[:1-7] 1 2 3 4 5 6 Ptaki. Encyklopedia, Warszawa: PWN, 2009, s. 432, ISBN 978-83-01-15733-3 (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]