Tadeusz Kallwejt
| Data i miejsce urodzenia |
13 stycznia 1908 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 listopada 1969 |
| Odznaczenia | |
 | |
Tadeusz Kallwejt, niekiedy także Kalwejt, ps. „Borówka[1]” (ur. 13 stycznia 1908 w Warszawie, zm. 26 listopada 1969, tamże) – polski reżyser filmów oświatowych[2] kapitan Armii Krajowej[3], więzień łagrów[4].
Życiorys
Ukończył architekturę i geodezję na Politechnice Warszawskiej. W 1928 rozpoczął pracę w kinematografii, początkowo jako aktor, następnie także reżyser, od 1932 realizując filmy krótkometrażowe w latach 1935–1939 pracował jako operator kroniki filmowej PAT, a w 1939 amerykańskiej kroniki Fox Movietone News[2].
Podczas drugiej wojny światowej służył w Armii Krajowej, osiągając stopień kapitana[3]. W 1944 był adiutantem dowódcy 3 Dywizji Piechoty Armii Krajowej – Adama Świtalskiego[5][6]. W latach 1944–1947 był więźniem radzieckich łagrów, kolejno: Filii Punktu Przesyłowo-Filtracyjnego NKWD nr 173 w Sokołowie Podlaskim, obozu jenieckiego nr 178-454 w Riazaniu, obozu jenieckiego nr 158 w Czerepowcu, obozu jenieckiego nr 150 w Griazowcu i obozu jenieckiego nr 284 w Brześciu[4]. W listopadzie 1947 repatriowany do Polski[1][4].
Po II wojnie światowej, od 1948 pracował w ośrodku produkcji filmów przemysłowych w Gliwicach, zaś od 1950 w Wytwórni Filmów Oświatowych w Łodzi. Jego powojenny dorobek składa się na ponad 120 filmów oświatowych, głównie o tematyce górniczej, przemysłowej i rolniczej[2].
Wybrana filmografia
- 1950: Krystalizacja metali
- 1951: Jak powstaje stal
- 1956: Fizjologiczny poród krowy
- 1957: Huta sprzed 100 lat
- 1958: Czarny Śląsk
- 1958: Połów tuńczyka na Biskajach
- 1958: Słony chleb
- 1959: Dzień w Casablance
- 1959: Hej, bystra woda
- 1960: Nad Bałtykiem zielonym
- 1961: Zmierzch Golfstromu
- 1962: Z dziejów krainy wzgórz 1 jezior
- 1968: Pod banderą nauki
- 1968: Silnik spalinowy historia wynalazku i rozpowszechnienia[2]
Odznaczenia
Przypisy
- 1 2 Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego [online], sowiniec.com.pl [dostęp 2026-01-05].
- 1 2 3 4 Stanisław Janicki, Film polski od A do Z, Wydaw-a Artystyczne i Filmowe, 1977, s. 212 [dostęp 2026-01-05].
- 1 2 Janina Kiełboń, Państwowe Muzeum na Majdanku w latach 1944–1947: wybór dokumentów, Państwowe Muzeum na Majdanku, 2004, ISBN 978-83-916500-6-6.
- 1 2 3 Kalwejt Tadeusz, [w:] Wyniki wyszukiwania osób represjonowanych – Indeks Represjonowanych, indeksrepresjonowanych.pl [dostęp 2026-01-08].
- ↑ Józef Strzęciwilk, Wspomnienia z konspiracji i pobytu w sowieckich łagrach, 1940–1947, Oficyna Wydawnicza „Czas”, 1994, ISBN 978-83-85614-10-4.
- ↑ Alʹbina Fedorovna Noskova, Alina Fitowa, NKWD i polskie podziemie 1944-1945: z „teczek specjalnych” Józefa W. Stalina, TAiWPN Universitas, 1998, ISBN 978-83-7052-920-8.
- ↑ Tadeusz Kallwejt [online], FilmPolski.pl.