Tadeusz Malinowski (generał)

Tadeusz Malinowski

Tadeusz Malinowski po 1931 r.
generał brygady
Data i miejsce urodzenia	14 lipca 1888 Wadowice
Data i miejsce śmierci	4 maja 1980 Londyn
Przebieg służby
Lata służby	1914–1980
Siły zbrojne	Armia Austro-Węgier Błękitna Armia Wojsko Polskie Polskie Siły Zbrojne
Formacja	Legiony Polskie
Jednostki	52 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych 21 Dywizja Piechoty Górskiej 17 Wielkopolska Dywizja Piechoty Ministerstwo Obrony Narodowej
Stanowiska	dowódca pułku piechoty dowódca piechoty dywizyjnej dowódca dywizji piechoty kierownik ministerstwa
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia

Tadeusz Malinowski (ur. 14 lipca 1888 w Wadowicach, zm. 4 maja 1980 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, członek Komendy Naczelnej Związku Legionistów Polskich od 1936 roku^[1], kawaler Orderu Virtuti Militari.

Syn Romana i Marii z domu Smajdzińskiej^[2]. W Krakowie uczęszczał do szkoły powszechnej i IV gimnazjum, a następnie tam też studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim^[2], które ukończył w 1912^[3]. Po studiach pracował w sadownictwie^[3]. Ponadto przed I wojną światową należał do Polowych Drużyn Sokolich^[4].

Od 16 sierpnia 1914 do lipca 1917 służył w Legionach Polskich^[5], w II baonie 5. kompanii 2 pułku piechoty^[6], Wraz z tym pułkiem odbył z kampanię karpacką, bukowińską, besarabską i wołyńską^[6]. 1 listopada 1916 awansowano go na stopień podporucznika^[4]. W zimie 1916/17 uczęszczał do szkoły oficerskiej w Zambrowie^[4]. 1 września 1917 mianowany na porucznika. W 1918 przeszedł pod Rarańczą front austriacki^[6]. 1 marca tego roku otrzymał awans na kapitana^[4]. Po bitwie kaniowskiej, 12 maja 1918 został uwięziony przez Niemców^[4]. 12 maja tego roku zbiegł z niewoli do Hajsyna, a następnie Kijowa, gdzie otrzymał rozkaz wyjazdu do Moskwy, a potem na Murmań^[6]. Stamtąd przedostał się przez Anglię do Francji^[4], gdzie 1 listopada 1918 został szefem Oddziału Organizacyjnego Armii generała Hallera^[7].

11 kwietnia 1919 awansowano go na stopień majora^[7]. 2 sierpnia 1919 został mianowany szefem Sekcji „Z” w Departamencie I Mobilizacyjno-Organizacyjnym Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie, której zadaniem było „zjednoczenie Wojsk Polskich sformowanych za granicą z armią krajową” oraz „załatwienie wszystkich kwestii dotyczących likwidacji armii gen. Hallera, jako odrębnej armii sformowanej we Francji”^[8]. 11 czerwca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu podpułkownika^[9], w piechocie, w grupie oficerów byłej armii gen. Hallera. Pełnił wówczas obowiązki szefa Biura Prezydialnego Ministerstwa Spraw Wojskowych^[10]. Latem 1920 pełnił służbę w Sztabie Armii Ochotniczej. Od sierpnia do grudnia 1920 pełnił funkcję szefa sztabu 2 Dywizji Piechoty Legionów i uczestniczył w wojnie z bolszewikami, gdzie m.in. walczył przeciwko 1 Armii Konnej Budionnego, pod Hrubieszowem, Grabowcem i Wójsławicami^[5]. Za wykazaną „nadzwyczajną sumienność i wzorową służbę”^[5] w 1921 odznaczono go orderem „Virtuti Militari” V klasy.

Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku i do 1923 zajmował stanowisko szefa Oddziału V Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych^[6], a następnie Oddziału V Sztabu Generalnego. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 61. lokatą w korpusie oficerów piechoty^[11]. 2 listopada 1923 roku został „odkomenderowany na jednoroczny kurs doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie”^[6]. 31 marca 1924 awansował na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 12. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 15 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do dyspozycji Ministerstwa Spraw Wojskowych. Z dniem 1 marca 1925 roku został przeniesiony do 52 pułku piechoty w Złoczowie na stanowisko dowódcy pułku^[12]. 17 marca 1927 roku został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 21 Dywizji Piechoty Górskiej w Bielsku^[13]. 15 stycznia 1930 roku Prezydent RP mianował go dowódcą 17 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty w Gnieźnie^[14]. Tam też udzielał się społecznie w Towarzystwie Przyjaciół Związku Strzeleckiego, gdzie piastował funkcję prezesa^[6].

10 listopada 1930 roku Prezydent Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki nadał mu stopień generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 roku i 2. lokatą w korpusie generałów. Jednocześnie zezwolił mu na nałożenie oznak nowego stopnia przed 1 stycznia 1931 roku^[15].

W marcu 1936 roku został wyznaczony na stanowisko zastępcy szefa Sztabu Głównego (nominację otrzymał 15 kwietnia 1936 zastępując pełniącego te obowiązki płk. Macieja Bardela^[16]) i kierownika Sekretariatu Komitetu Obrony Rzeczypospolitej.

Po kampanii wrześniowej 1939 znalazł się we Francji, gdzie pracował w Komisji Ewakuacyjnej Rodzin Ministerstwa Spraw Wojskowych. Po ewakuacji do Wielkiej Brytanii był szefem Biura do Spraw Rodzin Ministerstwa Obrony Narodowej, a od maja do października 1942 I zastępcą wiceministra obrony narodowej. W tym samym resorcie był następnie szefem Biura Oświaty i Opieki nad Żołnierzami. W latach 1945–1947 wchodził w skład Komisji Doradczej Naczelnego Wodza oraz kierował pracami Funduszu Społecznego Żołnierzy.

Pozostał w Londynie do końca życia. 26 września 1946 władze komunistyczne pozbawiły go obywatelstwa polskiego, które przywrócono mu w 1971 roku. W okresie od 18 stycznia do 11 sierpnia 1954 roku sprawował urząd kierownika Ministerstwa Obrony Narodowej w rządzie Jerzego Hryniewskiego.

Zmarł 4 maja 1980 roku w Londynie. Został pochowany w polskiej części cmentarza Gunnersbury (Sq. K, gr. 16 A.)^[17].

Był kawalerem^[2].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4542 (1921)^[18][19][2]
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1938)^[20]
• Krzyż Niepodległości (2 sierpnia 1931)^{[21][22][23][6]}
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1922)^[18][24][6]
• Krzyż Walecznych (czterokrotnie: po raz 3 i 4 w 1921)^[25][26][6]
• Złoty Krzyż Zasługi (18 marca 1932)^[27][6]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[18][6]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[18][6]
• Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia^[28]
• Komandor Orderu św. Sawy (Jugosławia)^[18][18][3]
• Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja, 1937)^[18][29]
• Kawaler Orderu Legii Honorowej (Francja, 1921)^[18][30][3]
• Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja)^[18]
• Komandor Orderu Korony Rumunii (Rumunia)^[18][3]
• Oficer Orderu Korony (Belgia)^[18][3]
• Order Krzyża Orła II klasy (Estonia, 1937)^[31]
• Medal Zwycięstwa (międzysojuszniczy, 1921)^[18][32]
• Odznaka pamiątkowa Sztabu Generalnego

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
• Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.
• Tadeusz Malinowski. [w:] Kolekcja Generałów i Osobistości; I.480.366 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-03-12].