Tadeusz Stankiewicz

Tadeusz Stankiewicz
Ilustracja
Tadeusz Stankiewicz, Stanisława Śliwińska, Mateusz Morawiecki (2018)
Data i miejsce urodzenia

7 sierpnia 1930
Puławy

Data śmierci

5 kwietnia 2024

Miejsce spoczynku

Milanówek

Zawód, zajęcie

elektromechanik

Narodowość

polska

Rodzice

Barbara Stankiewicz, Stanisław Stankiewicz

Krewni i powinowaci

Barbara Dembek (siostra)

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Medal „Pro Patria”
Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Tadeusz Stankiewicz, Stanisława Śliwińska, Anna Stupnicka-Bando (2020)

Tadeusz Antoni Stankiewicz (ur. 7 sierpnia 1930 w Puławach, zm. 5 kwietnia 2024[1]) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, z zawodu elektromechanik.

Życiorys

Tadeusz Stankiewicz urodził się w rodzinie Barbary z domu Dysput i leśniczego Stanisława Stankiewicza[2].

W marcu 1941[3] Stanisław namówił Niemców na pozwolenie zatrudnienia Żydów do prac w leśniczówce w Głodnie. W ten sposób schronienie znaleźli Żydzi z getta w Opolu Lubelskim. Gdy w 1942 rozpoczęto wywózki do obozów zagłady, wokół leśniczówki Stankiewiczów ukrywało się ponad 200 osób. Stanisław pomagał Żydom budować szałasy w lesie, znajdować kryjówki w okolicznych zabudowaniach, zdobywać jedzenie. Tadeusz znalazł Szlomę (Jana) Szmulewicza, który uciekł z obozu pracy w Józefowie nad Wisłą. Tadeusz wraz z siostrą Barbarą zacierali ślady ukrywających się Żydów, dbali o bezpieczeństwo transportów z żywnością, pilnowali, czy nikt nie śledzi ukrywających się. Wiosną 1942 kryjówki zostały zadenuncjowane przez Polaka o nazwisku Szyszko, ukrywający się zaś zamordowani. Przeżyli jedynie ukrywający się w zabudowaniach[2][4]. Szyszko po wojnie został skazany na karę śmierci[3].

Ostatecznie udało się uratować sześcioro Żydów, w tym Szmulewicza, który osiadł w Lublinie i jako jedyny z tej grupy nie wyjechał z Polski. Przyjaźnili się z Tadeuszem do śmierci Jana w 2007[2].

Po wojnie przez rok uczęszczał do gimnazjum w Żelechowie, a następnie w Sterdyni. Rodzina Stankiewiczów po wygnaniu ze służbowego mieszkania zamieszkała w Nurze. Tadeusz dorabiał, pomagając miejscowym rolnikom. Wyjechał stamtąd do Warszawy i kontynuował naukę w państwowym liceum techniczno-teatralnym, które ukończył. Nie został przyjęty na Politechnikę Warszawską jako „syn wroga ludu”[5]. Pracował zawodowo jako elektromechanik obsługi widowisk teatralnych, m.in. w Teatrze Polskim w Warszawie oraz Teatrze Muzycznym. Brał udział w budowie rozgłośni radiowo-telewizyjnej. W 1995 przeszedł na emeryturę[6].

W 1947 jego ojca porwali funkcjonariusze UB i dla upozorowania samobójstwa wyrzucili go przez okno. Tadeusz Stankiewicz o śmierci ojca dowiedział się po 10 latach, zaś jego szczątki odnaleziono i pochowano w 2021[5].

W 2006 razem z siostrą Barbarą Dembek został odznaczony medalem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata[7]. W 2009 „za bohaterską postawę i niezwykłą odwagę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej, za wybitne zasługi w obronie godności człowieczeństwa i praw ludzkich” otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski[8][9]. W tym samym roku jako przedstawiciel Sprawiedliwych brał udział w wizycie w Stanach Zjednoczonych, podczas której spotkał się m.in. z prezydentem Barackiem Obamą[10]. W 2017 odznaczony Medalem „Pro Patria”[11].

Stankiewicz był wiceprezesem Zarządu Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata[12].

Pochowany w Milanówku[5].

Przypisy

  1. ↑ Zmarł Tadeusz Stankiewicz – Sprawiedliwy wśród Narodów Świata [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2024-04-06] (pol.).
  2. 1 2 3 Anna Zawadzka, Historia pomocy – Rodzina Stankiewiczów | Polscy Sprawiedliwi [online], sprawiedliwi.org.pl, lipiec 2009 [dostęp 2020-01-20].
  3. 1 2 Tadeusz Stankiewicz – Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata [online], dzieje.pl, 22 lutego 2018 [dostęp 2020-01-20] (pol.).
  4. ↑ Stankiewicz Tadeusz – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Lublin i Lubelszczyzna – Teatr NN [online], teatrnn.pl [dostęp 2020-01-20] (pol.).
  5. 1 2 3 Pożegnaliśmy Tadeusza Stankiewicza – Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, „Instytut Pamięci Narodowej”, 6 kwietnia 2024 [dostęp 2025-12-30] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-25].
  6. ↑ Tadeusz Stankiewicz - Historia Mówiona - Teatr NN [online], teatrnn.pl [dostęp 2025-12-30].
  7. ↑ Righteous Among the Nations Honored by Yad Vashem by 1 January 2019. Poland [online], Jad Waszem, 1 stycznia 2019, s. 93 [dostęp 2020-01-20] (ang.).
  8. ↑ Lista osób odznaczonych w Łodzi [online], prezydent.pl, 27 sierpnia 2009 [dostęp 2020-01-20].
  9. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2009 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2010 r. Nr 23, poz. 214 (ISAP)).
  10. ↑ Wizyta delegacji polskich Sprawiedliwych w Stanach Zjednoczonych, prezydent.pl, 23 kwietnia 2009 [dostęp 2020-01-20] [zarchiwizowane 2020-01-02].
  11. ↑ Wręczenie medali „Pro Patria” Sprawiedliwym Wśród Narodów Świata – Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [online], kombatanci.gov.pl, 15 października 2017 [dostęp 2020-01-21].
  12. ↑ Władze – www.sprawiedliwi.org [online] [dostęp 2020-01-20] (pol.).

Linki zewnętrzne