Teletubisie
![]() Plastikowe podobizny Teletubisiów w Gilroy w Kalifornii (4 grudnia 2007) | |
| Gatunek |
serial dla dzieci |
|---|---|
| Kraj produkcji | |
| Oryginalny język | |
| Twórcy | |
| Główne role |
1997–2001: |
| Muzyka tytułowa |
Teletubbies Say „Eh-oh!” |
| Liczba odcinków |
1997–2001: 365 |
| Produkcja | |
| Reżyseria |
1997–2001: |
| Scenariusz |
1997–2001: |
| Narracja |
1997–2001: |
| Muzyka |
1997–2001: |
| Wytwórnia |
1997–2001: |
| Czas trwania odcinka |
1997–2001: 24 minuty |
| Pierwsza emisja | |
| Kraj oryginalnej emisji | |
| Data premiery |
31 marca 1997 |
| Stacja telewizyjna | |
| Pierwsza emisja |
31 marca 1997–21 grudnia 2001 |
| Lata emisji |
1997–2001, 2015–2018 |
| Status |
zakończony |
| Format obrazu |
1997–2001: 4:3 |
| Strona internetowa | |
Teletubisie (ang. Teletubbies) – brytyjski serial dla dzieci. Był emitowany od 31 marca 1997[1] do 21 grudnia 2001[2] na antenie BBC Two i ponownie od 9 listopada 2015[3] do 12 października 2018[4] na antenie CBeebies. Został wyprodukowany przez Ragdoll Productions[5] (1997–2001) oraz Darrall MacQueen[6] i DHX Media[7] (2015–2018) na zamówienie BBC. Powstało 365 odcinków w latach 1997–2001 i 120 odcinków w latach 2015–2018. Pomysłodawcami serialu byli Anne Wood i Andrew Davenport.
W 2002 wyemitowano dodatkowe 52 odcinki z cyklu edukacyjnego Teletubbies Everywhere[8].
Premiera tego serialu w Polsce odbyła się 4 września 1999 w Canal+[9], początkowo pod tytułem Teletubbies, a następnie Teletubisie. Później był emitowany też w TVP 2 (od 10 sierpnia 2005), TVP 1 (od 4 września 2006)[10], CBeebies (od 2 grudnia 2007)[11] oraz Top Kids (od marca 2017)[12].
Premiera nowej odsłony w Polsce odbyła się 6 czerwca 2016 na antenie CBeebies[13]. Potem była emitowana także na antenie Puls 2[14].
Opis
Bohaterami serialu są Teletubisie – cztery kolorowe stworzenia, które budową ciała przypominają małe dzieci. Na głowach mają anteny, a na brzuchach – ekrany telewizyjne[15].
- Tinky Winky – jest największy. Ma fioletowe futerko i trójkątną antenkę. Nosi czerwoną torebkę.
- Dipsy – ma zielone futerko i wyprostowaną antenkę. Nosi na głowie biało-czarny łaciaty kapelusz. Jest czarnoskóry.
- Laa-Laa – ma żółte futerko i zakręconą antenkę. Lubi bawić się pomarańczową piłką.
- Po – jest najmniejsza. Ma czerwone futerko i okrągłą antenkę. Jeździ na hulajnodze. Jest azjatką.
Teletubisie mieszkają w Krainie Teletubisiów (Teletubbyland), w domu pokrytym trawą, kształtem przypominającym kopułę. Jedzą telegrzanki i tubisiowy krem. Razem z nimi żyje Noo-Noo – stworzenie przypominające odkurzacz. Kraina Teletubisiów jest pokryta trawą i kwiatami wśród których biegają króliki. Na niebie świeci słońce z twarzą dziecka. Znajduje się tam również wiatrak, który wyznacza rytm dnia[16].
Teletubisie przez ekrany na swoich brzuchach oglądają filmy z udziałem prawdziwych dzieci.
Obsada
Obsada oryginalna
| Postać | Aktor (1997–2001)[17] | Aktor (2015–2018)[18] |
|---|---|---|
| Tinky Winky | Dave Thompson, Simon Shelton
(Mark Heneehan – dubbing) |
Jeremiah Krage |
| Dipsy | John Simmit | Nick Kellington |
| Laa-Laa | Nikky Smedley | Rebecca Hyland |
| Po | Pui Fan Lee | Rachelle Beinart |
| Noo-Noo | Mark Dean | Olly Taylor |
| Słoneczko | Jessica Smith | Berry N/N |
| Narrator | Tim Whitnall | Daniel Rigby |
Obsada polskiego dubbingu
| Postać | 1997–2001 | 2015–2018 | ||
|---|---|---|---|---|
| 1. wersja | 2. wersja | seria 1. | seria 2. | |
| Tinky Winky | Krzysztof Zakrzewski | Jacek Labijak | Jacek Labijak | Zbigniew Kozłowski |
| Dipsy | Tomasz Bednarek | Arkadiusz Połoczański | Piotr Witkowski | Józef Pawłowski |
| Laa-Laa | Ewa Serwa | Karolina Lisicka | Karolina Kinder | Lidia Sadowa |
| Po | Elżbieta Kopocińska | Wanda Skorny | N/N | Marta Dobecka |
| Narrator | Jacek Brzostyński | Tomasz Przysiężny | Tomasz Przysiężny | Janusz Wituch |
Nagrody i nominacje
| Rok | Plebiscyt | Kategoria | Wynik |
|---|---|---|---|
| 1997[19] | Royal Television Society | Educational Television – Pre-School and Infants | Nominacja |
| 1997[20] | NHK Japan Prize | Japan Prize & The Minister of Education Prize – Pre-School | Wygrana |
| 1998[21] | BAFTA Children's Awards | Best Pre-School Programme | Wygrana |
| 1999[22] | Daytime Emmy | Outstanding Pre-School Children's Series | Nominacja |
| 2000[23] | Royal Television Society | Educational Television – Pre-School and Infants | Wygrana |
| 2000[24] | Daytime Emmy | Outstanding Pre-School Children's Series | Nominacja |
| 2000[25] | BAFTA Children's Awards | Pre-School Live Action | Nominacja |
| 2002[26] | BAFTA Children's Awards | Pre-School Live Action (Teletubbies Everywhere) | Wygrana |
Kontrowersje
Rozwój mowy u dzieci
Zaraz po premierze serial był krytykowany przez rodziców, którzy obawiali się, że bełkotliwe i niegramatyczne wypowiedzi bohaterów stanowią zły wzorzec i mogą upośledzać rozwój mowy u dzieci[27][28].
Tinky Winky
W Stanach Zjednoczonych konserwatywny pastor i teleewangelista Jerry Falwell stwierdził w 1999 roku, że Teletubisie nie proponują „dobrego wzorca dla dzieci”, gdyż, jak uważał, Tinky Winky jest gejem. Wnioskował to z faktu, że Tinky Winky nosi czerwoną torebkę, jest koloru fioletowego i ma antenkę w kształcie trójkąta. Według psycholog dziecięcej Małgorzaty Borzymińskiej Teletubisie nie mają płci i adresowane są do dzieci, które jeszcze z różnicy płci nie zdają sobie sprawy[29]. Producenci serialu stwierdzili, że interpretacja Falwella, i wszystkie analogiczne, nie jest zgodna z intencjami twórców[30].
W wywiadzie dla tygodnika „Wprost” opublikowanym w numerze z 28 maja 2007 (krótko po śmierci Jerry’ego Falwella), zadano polskiej Rzecznik Praw Dziecka, Ewie Sowińskiej pytanie o jej stosunek do ewentualnego „propagowania homoseksualizmu” przez Tinky'ego Winky'ego. Rzecznik zadeklarowała, że rozważy zlecenie zbadania tej kwestii grupie psychologów, przyznając, że jest „prawdopodobnie problem jednej z postaci” zwracając uwagę na czerwoną torebkę noszoną przez Teletubisia[31]. Ludwik Dorn ocenił, że wypowiedź Ewy Sowińskiej „naraża jej urząd na śmieszność”[32].
Przypisy
- ↑ https://genome.ch.bbc.co.uk/dcd1d7b7c7ec4f91866ca3876d85e221
- ↑ https://genome.ch.bbc.co.uk/f9249d6e0afd4a96ab83a61a785c872b
- ↑ https://genome.ch.bbc.co.uk/b06ptpq7
- ↑ https://genome.ch.bbc.co.uk/b0bnft7p
- ↑ 1990s [online], Ragdoll Productions [dostęp 2026-08-25] (ang.).
- ↑ Teletubbies [online], darrallmacqueen.com [dostęp 2026-08-25] (ang.).
- ↑ DHX to Bring Back ‘Teletubbies’ [online], License Global [dostęp 2026-08-25] (ang.).
- ↑ BBC - Worldwide Press Office - Teletubbies Everywhere MipTV [online], www.bbc.co.uk [dostęp 2026-08-25].
- ↑ Anna Mickiewicz, W krainie Teletubbies [online], Wprost, 26 września 1999 [dostęp 2026-08-25].
- ↑ Grupa Wirtualna Polska, 'Teletubisie' w TVP [online], Media, Reklama, Internet, PR, Telewizja, Radio - najnowsze wiadomości tylko na WirtualneMedia.pl, 19 lipca 2005 [dostęp 2026-08-25].
- ↑ Teletubisie – Programy – CBeebies [online], www.cbeebies.com [dostęp 2026-08-25] [zarchiwizowane z adresu 2011-11-27].
- ↑ Wiosenne nowości w Top Kids. Wracają kultowe "Teletubisie" [online], Media2.pl [dostęp 2026-08-25].
- ↑ https://web.archive.org/web/20230228180147/https://m.tv.pl/home/stacja/7/dzien/2016-06-06.xhtml
- ↑ https://satkurier.pl/news/168682/kryminaly-horrory-i-bajki-wiosna-w-kanale-puls-2.html
- ↑ BBC News | Teletubbies | The Teletubbies' rise to stardom [online], news.bbc.co.uk [dostęp 2026-08-25].
- ↑ Teletubbies begins [online], www.bbc.com [dostęp 2026-08-25] (ang.).
- ↑ Teletubbies (TV Series 1997–2001) - Full cast & crew - IMDb. [dostęp 2026-08-25].
- ↑ https://www.imdb.com/title/tt4791314/fullcredits/
- ↑ Educational Television Awards 1997 | Royal Television Society [online], rts.org.uk [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ https://www3.nhk.or.jp/jp-prize/english/more/1997.html
- ↑ https://www.bafta.org/awards/childrens/?award-year=1998
- ↑ https://www.imdb.com/event/ev0000206/1999/1/?ref_=ev_tl_yr_1
- ↑ Educational Television Awards 2000 | Royal Television Society [online], rts.org.uk [dostęp 2026-08-01] (ang.).
- ↑ https://www.imdb.com/event/ev0000206/2000/1/?ref_=ev_tl_yr_10
- ↑ https://www.bafta.org/awards/childrens/?award-year=2000
- ↑ https://www.bafta.org/awards/childrens/?award-year=2002
- ↑ To Teletubby or not to Teletubby... [online], The Independent, 12 października 1997 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ Susan Linn, The Trouble With Teletubbies [online], The American Prospect, 16 listopada 2001 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
- ↑ „Psycholog: Teletubisie nie mają płci”.
- ↑ BBC, „Gay Tinky Winky bad for children”, 15 lutego 1999 (ang.).
- ↑ Onet.pl, „Czy teletubisie promują homoseksualizm?”. wiadomosci.onet.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-07-19)]., 27 maja 2007.
- ↑ Onet.pl, „Sowińska uchwyciła się torby”, 28 maja 2007.
Linki zewnętrzne
- Teletubisie w bazie IMDb (ang.)
- Teletubisie w bazie Filmweb
- Oficjalna strona serialu BBC (ang.)
