Teodor Błoch
 | |
 major piechoty | |
| Data i miejsce urodzenia |
9 listopada 1895 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
wiosna 1940 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
komendant RU |
| Główne wojny i bitwy | |
 | |
| Odznaczenia | |
      | |
Teodor Emil Błoch (ur. 9 listopada 1895 w Kołomyi, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Ferdynanda i Julii ze Straubów, urodzony 9 listopada 1895 w Kołomyi, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii[1][2][3]. Ukończył szkołę powszechną i sześć klas w c. k. Gimnazjum w Kołomyi[4]. W 1914 należał do Drużyn Strzeleckich[3]. W czasie I wojny światowej, w latach 1915–1918 służył w armii austriackiej[3]. W 1917 ukończył szkołę oficerską[3]. Walczył na froncie rosyjskim, a następnie włoskim[3]. Po wyjściu z niewoli włoskiej wstąpił do Armii gen. Hallera[3]. Po powrocie do Polski, został przyjęty do Wojska Polskiego i zweryfikowany do stopnia kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku, a w październiku tego roku przydzielony do 145 pułku piechoty jako adiutant, później jako dowódca kompanii i batalionu[5][3]. Wraz z tym pułkiem walczył w czasie wojny polsko-bolszewickiej[3]. Za postawę wykazaną podczas walk, 17 maja 1921 otrzymał order „Virtuti Militari” V klasy[6], a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:
W akcji pod Zochami 18 sierpnia 1920 r. III baon otrzymał rozkaz wsparcia swym kontratakiem grupę w Ojrzeniu. Ppor. Błoch jako adiutant baonu, kiedy został dowódcą 11 kompanii po zabitym ppor. Szulu, przeszedł do kontrataku i zajął wyznaczoną linię. Mimo trzykrotnych kontrataków przeważających sił bolszewickich ppor. Błoch wśród ognia kaemów chodził wzdłuż linii, utrzymując i zachęcając ludzi do wytrwania. Szczególnie odznaczył się w chwili najbardziej krytycznej, kiedy kawaleria bolszewicka, przełamawszy lewe skrzydło, szarżowała naszą linię z tyłu. On nie tracąc zimnej krwi i z narażeniem własnego życia, zebrał część ludzi ze swojej linii, zmienił front i salwami rozproszył kawalerię nieprzyjaciela[7][3].
Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku i w listopadzie 1924 został przeniesiony z 72 pp do 60 pułku piechoty[8][9], a później przydzielony do 26 Dywizji Piechoty w Skierniewicach[10]. 2 kwietnia 1929 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 roku i 24. lokatą w korpusie oficerów piechoty[11]. W lipcu tego roku został przeniesiony do 10 pułku piechoty w Łowiczu na stanowisko dowódcy batalionu[12][13], a w grudniu 1932 przesunięty na stanowisko kwatermistrza[14]. W sierpniu 1935 został przeniesiony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Sarny na stanowisko komendanta[15]. Na tym stanowisku zastąpił majora Bronisława Antoniego Majewskiego, który został oddany do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr II[16]. 1 września 1938 roku dowodzona przez niego jednostka została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Sarny, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „komendant rejonu uzupełnień”.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku[2][3]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[3] i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[2], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[17]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 58[2][3].
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[18][19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[21].
Teodor Błoch był żonaty z Amelią z domu Kluge[4].
Upamiętnienie
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” w Łasku został zasadzony Dąb Pamięci honorujący podpułkownika Teodora Błocha[22].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1290 – 17 maja 1921[6][1][3]
- Krzyż Walecznych[23][3]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”[24][25][23][3]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[23][3]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[23][3]
- Krzyż Oficerski Orderu Korony Rumunii[23]
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 34.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 32.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 331, 415.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 28 maja 1921, s. 996.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 122 z 18 listopada 1924 roku, s. 682.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 268, 359.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 129, 191.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 3 kwietnia 1929 roku, s. 105.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 191.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 34, 540.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 408.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 97.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 90.
- ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 10 [dostęp 2024-10-17] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
- ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2026-06-24].
- 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Monitor Polski nr 260, poz. 636. 1928-11-10. [dostęp 2023-01-03].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 410.
Bibliografia
- Błoch Teodor Emil. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.80-7623 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-07].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Kazimierz Banaszek, Krystyna Wanda Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.