Teofil Dąbrowski

Teofil Dąbrowski
Unita
Ilustracja
major piechoty major piechoty
Data i miejsce urodzenia

4 stycznia 1896
Międzyrzec Podlaski

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie

Formacja

Legiony Polskie

Jednostki

207 Pułk Piechoty

Stanowiska

dowódca batalionu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
bitwa pod Krzywopłotami
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920–1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939 Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Teofil Dąbrowski[a] (ur. 4 stycznia 1896[b] w Międzyrzecu Podlaskim, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Seweryna i Marii z Kozłowskich urodzony 4 stycznia 1896 roku w Międzyrzecu Podlaskim, woj. lubelskie[3][4]. Szkołę powszechną, a także sześć klas szkoły średniej ukończył w Sosnowcu[4]. W latach 1912–1914 należał do Polskich Drużyn Strzeleckich[4] w Rzeszowie. W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich[4]. Walczył w I Brygadzie. W czasie bitwy pod Krzywopłotami został ranny. W styczniu 1915 roku powrócił do oddziału. Odznaczył się parokrotnie w czasie walk nad Nidą i Żernikami. 1 sierpnia 1915 podczas bitwy pod Jastkowem został ciężko ranny[5]. 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy[6], a we wniosku o jego nadanie – popartym przez płk Edwarda Rydza-Śmigłego[7] – czytamy[8][4]:

Por. Teofil Dąbrowski przychodzi wraz z komp. ś. p. por. Kordjana Monasterskiego do baonu, bierze udział w bitwie pod Krzywopłotami, gdzie ranny. Wraca do kompanji w styczniu 1915 r., w czasie walk pozycyjnych nad Nidą, prowadząc samodzielnie, jako sekcyjny, patrole, przyczynia się do swobody oddziału na przedpolu, w walkach wykazując stanowczość, odwagę i zimną krew, dzięki czemu jego sekcja staje się gotową zawsze do podejmowania na jego rozkaz i z nim na czele, śmiałych wywiadów i przeprowadza je dwukrotnie nad Nidą/pod Pawłowem/ poczem pod Wszachowem i Żernikami, gdzie dzięki jego inicjatywie i odwadze, udaje się spędzić wypady moskiewskich oddziałów wyborczych, biorąc do niewoli jeńców i przyczyniając się do uspokojenia odcinka od wypadów npla. W kontrataku pod Żernikami zdobywa z dwoma sekcjami dwór, w którym bronią się Moskale i pozwala na wysunięcie czat przed zabudowanie. W ataku na Jastków nawołuje sekcję do ataku, prowadzi ja w ogniu pod same druty i opuszcza stanowisko ze względu na ogólne posuniecie się baonu. W drugim dniu bitwy zostaje ranny ciężko w brzuch i raną tą zostaje oderwany na rok przeszło z frontu.

Po kryzysie przysięgowym został internowany w Szczypiornie, gdzie przebywał od 17 lipca do 15 grudnia 1917 roku[4]. Od połowy grudnia 1917 roku działał w Polskiej Organizacji Wojskowej w Sosnowcu[4] pod pseudonimem „Unita”.

W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i jako dowódca kompanii służył w 2 pułku piechoty Legionów. W 1921 roku został zweryfikowany do stopnia kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W jednostce służył do lat 30.[9][10][11] 17 grudnia 1931 został mianowany majorem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 44. lokatą w korpusie oficerów piechoty[12]. W marcu 1932 został wyznaczony w macierzystym pułku na stanowisko obwodowego komendanta Przysposobienia Wojskowego[13][14], a w kwietniu 1934 roku przesunięty na stanowisko dowódcy batalionu[15]. 1 lipca 1938 roku został mianowany dowódcą batalionu KOP „Krasne”. Był cenionym specjalistą w zakresie dowodzenia, a także wyszkolenia[4].

Na początku września 1939 roku został dowódcą II batalionu 207 pułku piechoty, mobilizowanego przez KOP „Wilejka"[4]. W czasie kampanii wrześniowej walczył w obronie Lwowa. Po agresji ZSRR na Polskę i kapitulacji załogi Lwowa dostał się do niewoli sowieckiej[4]. Przebywał w obozie w Starobielsku[16][4]. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[16], gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[17]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 960[16][4].

5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[18][19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Upamiętnienie

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1[21][22][23].

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Teofil II Dąbrowski”, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko, a mianowicie por. Teofila I Dąbrowskiego (ur. 10 listopada 1866), oficera rezerwy 79 pp w Słonimiu[1].
  2. ↑ W styczniu 1934 ogłoszono sprostowanie daty urodzenia mjr. Teofila II Dąbrowskiego z „20 grudnia 1895” na „4 stycznia 1896”[2].

Przypisy

  1. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 128, 353, 429, 486.
  2. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 36.
  3. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 59.
  5. 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
  6. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923, s. 5.
  7. ↑ Kolekcja ↓, s. 7.
  8. ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 128, 429.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 124, 371.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 18, 211.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 18 grudnia 1931 roku, s. 399.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 224.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 40, 532.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 150.
  16. 1 2 3 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 89.
  17. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  18. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 12 [dostęp 2024-10-21] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  19. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  20. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  21. ↑ Dąb pamięci w ogrodach Pałacu Prezydeckiego - Polska Prowincja Zakonu Pijarów [online], pijarzy.pl [dostęp 2025-11-17].
  22. ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2025-11-17].
  23. ↑ Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej [online], dzieje.pl [dostęp 2025-11-17].
  24. ↑ Lista odznaczonych ofic. i żołnierzy b. 1. p. p. Leg. Pol., „Żołnierz Polski” (25 (304)), zbrojownia.cbw.wp.mil.pl, 22 czerwca 1922, s. 14 [dostęp 2025-11-17], Cytat: ppor. Dąbrowski Teofil.
  25. ↑ M.P. z 1932 r. Nr 92, poz. 124 (ISAP)
  26. ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 96 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.