Tradycjonalizm integralny

Tradycjonalizm integralny lub perennializm – nurt filozoficzno-religijny powstały pod koniec XIX wieku i na początku XX, zakładający istnienie jednej wspólnej metafizycznej tradycji, ukrytej we wszystkich wierzeniach świata. Czołowymi przedstawicielami filozofii są René Guénon, Julius Evola, Ananda Coomaraswamy, Frithjof Schuon i Aleksander Dugin.
Filozofia
Historia dziejów
Guénon zapożyczył z wierzeń hinduskich koncept cykli ludzkich nazywanych Manwantarą, według niej czas dzieli się na cztery części tzw. yugi: złotą, srebrną, żelazną i brązową z czego ta ostania nazywana jest kali-yugą i w której to właśnie żyjemy[1].
Wedle myślicieli tradycjonalistycznych upadek duchowy człowieka rozpoczął się VI wieku p.n.e. wtedy to w starożytnych społecznościach na całym globie pojawiły się myśli i idee przeciwnie doktrynie tradycyjnej, objawia się w tym, że pewne, niepodważalne źródła historyczne sięgają do VI wieku p.n.e. a o wcześniejszych czasach można się tylko dowiedzieć na podstawie wątpliwych legend i baśni, co wskazuje na jakąś wyraźną zmianę myślenia ludzi w tym czasie. W Grecji powstała racjonalna filozofia, która wyparła stary mistyczny sposób myślenia choć mimo tego zachowała pewne elementy starej tradycji, choćby w sekcie pitagorejczyków[2].
Wraz z powstaniem chrześcijaństwa zaczął się okres upadku klasycznego świata i czas dekadencji, kiedy barbarzyńcy zniszczyli dotychczasową kulturę, powrócił tradycyjny porządek nazwany średniowieczem. Trwał od panowania Karola Wielkiego do XVI wieku. Po tym zaczął się fałszywy renesans, który czerpiąc powierzchownie z klasycznego źródła, upadł duchowo jeszcze niżej, tworząc nowe zgubne idee jak choćby humanizm[3].
W nowożytności powstała idea indywidualizmu, która odrzucała pojęcie autorytetu. Z tej ideologii wyłonił się indywidualistyczny protestantyzm, w którym każdy na nowo interpretował teksty religijne. Z tego podłoża Kartezjusz opracował filozofię racjonalizmu. Na końcu zaś powstał pragmatyzm[4].
Metafizyka
Wedle René Guénona nauki przyrodnicze w współczesnym świecie są tylko odbiciem starodawnych dziedzin wiedzy, gdyż nie skupiają się one na badaniu sfery duchowej, lecz badają tylko materię. Prócz tego, wedle Guénona, nauki na przestrzeni czasu nie zmierzały ku lepszemu lecz popadały w regres. Np. chemia nie jest lepszą wersją alchemii, tylko jej wypaczeniem i karykaturą[5].
Nauki dzielą się na dwa typy; nauki profanacyjne i nauki święte. Nauk świętych nie kreuje się na podstawie empirycznych eksperymentów i późniejszym składaniu z tego teorii, lecz wydobywaniu wiedzy z uniwersalnych zasad. Podczas studiowania nauk konieczne jest stopniowe osiąganie kolejnych stopni wtajemniczenia. Nauka zwyczajna (profanacyjna) nie jest sprzeczna z nauką świętą, tylko bez niej jest niepełna i nie spełnia swojego celu, którym jest pełne poznanie prawdy[6].
Sama zaś nauka święta miała polegać na badaniu, analizowaniu i kontemplacji sacrum oraz natury świata i wyciąganiu z nich ukrytej prawdy metafizycznej[7].
Teoria Polityczna

O politycznych aspektach filozofii tradycjonalistycznej pisał Julius Evola.
Hierarchia
Wedle Evoli społeczeństwo ma być ściśle zhierarchizowane, na czele ma stać warta wojownicza nietzscheańskich nadludzi wyposażonych w odpowiedzenie cnoty i aryjską, arystokratyczną duszę. Mają bronić metafizycznej, tradycyjnej prawdy. Evola również był zwolennikiem systemu kastowego, w którym o przynależności do kast decydowało tylko i wyłącznie urodzenie[8].
Koncepcja państwa
Państwo – według Evoli – powinno by oparte na tradycji i rządzone przez elitę wojowników, władza zaś nie pochodzi od ludu lecz od góry, jest to więc władza sakralna i absolutna. Wedle Evoli centrum państwa stanowi idea, wokół której tworzy się wspólnota ludzi, którzy pomimo indywidualnego życia i własnych potrzeb zrzeszają się i tworzą państwo, wtedy to państwo skoncentrowane na wyższej idei, do której wszyscy powinni dążyć, może działać pomimo konfliktowości natury ludzkiej[9].
Pogląd na religię

Religie azjatyckie
Z religii azjatyckich (hinduizm, buddyzm) czerpali wszyscy myśliciele tradycyjni, według Guénona wschód (hinduizm) jest ostatnią ostoją żywej tradycji na świecie[10]. Religie wschodnie cenił również Evola i czerpał z nich w swoich pracach. Wyznawcą hinduizmu był również przedstawiciel tradycyjnego integralizmu Frithjof Schuon.
Chrześcijaństwo
Przychylnie nastawiony do religii chrześcijańskiej był Guénon, choć cenił tylko katolicyzm, ponieważ twierdził, że w katolicyzmie zachowała się pradawna tradycja, choć uważał ją za uśpioną. Innego zdania był Julius Evola który uważał, że to kościół rzymskokatolicki doprowadził do upadku tradycyjnego ładu w zachodnim świecie[11].
Islam
Islam został uznany przez Guénona za religie najbliższą zachodowi, którą to współczesny świat powinien przyjąć. Sam nawrócił się na islam i w 1930 roku wyjechał do Egiptu[12].
Przypisy
- ↑ Rene Guenon, The Crisis Of The Modern World s. 10, 1942 [dostęp 2026-01-04].
- ↑ Rene Guenon, The Crisis Of The Modern World s 14-26, 1942 [dostęp 2026-01-04].
- ↑ Rene Guenon, The Crisis Of The Modern World. s. 20-26, 1942 [dostęp 2026-01-04].
- ↑ Rene Guenon, The Crisis Of The Modern World. s 83-87, 1942 [dostęp 2026-01-04].
- ↑ Rene Guenon, The Crisis Of The Modern World. s. 67-74, 1942 [dostęp 2026-01-04].
- ↑ Rene Guenon, The Crisis Of The Modern World. s. 75-79, 1942 [dostęp 2026-01-04].
- ↑ Zbigniew Mikołejko Mity tradycjonalizmu integralnego Wydawnictwo IF i S PAN Warszawa 1998. s 92.
- ↑ Zbigniew Mikołejko Mity tradycjonalizmu integralnego Wydawnictwo IF i S PAN Warszawa 1998. s 119-120.
- ↑ Zbigniew Mikołejko Mity tradycjonalizmu integralnego Wydawnictwo IF i S PAN Warszawa 1998. s 126
- ↑ Rene Guenon, The Crisis Of The Modern World. s .31-33, 1942 [dostęp 2026-01-04].
- ↑ Zbigniew Mikołejko Mity tradycjonalizmu integralnego Wydawnictwo IF i S PAN Warszawa 1998 s. 93.
- ↑ Organizacja Monarchistów Polskich » René-Jean-Marie-Joseph Guénon [online], www.legitymizm.org [dostęp 2026-01-04].
Bibliografia
- Orient et Occident (Wschód i zachód) – Pismo René Guénona wydane w 1924.
- La Crise du monde moderne (Kryzys współczesnego świata) – dzieło René Guénona, wydana w 1927.
- Imperialismo pagano (Pogańskie imperium) – Dzieło Juliusa Evoli wydane w 1928.
- Rivolta contro il mondo moderno (Bunt przeciw współczesnemu światu) – książka Juliusa Evoli wydana w 1934.