Tubaria

Trąbka
Ilustracja
Trąbka otrębiasta (Tubaria furfuracea)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

trąbkowate

Rodzaj

trąbka

Nazwa systematyczna
Tubaria (W.G. Sm.) Gillet
Hyménomycètes (Alençon): 537 (1876) [1878]
Typ nomenklatoryczny

Tubaria furfuracea (Pers.) Gillet 1876

Tubaria (W.G. Sm.) Gillet (trąbka) – rodzaj grzybów należący do monotypowej rodziny trąbkowatych (Tubariaceae)[1]. Jest jedynym rodzajem należącym do tej rodziny[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tubariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

W 1870 r. Worthington George Smith utworzył podrodzaj Agaricus subgen. Tubaria, w 1876 r. Claude-Casimir Gillet zamienił go na rodzaj Tubaria. Gatunkiem typowym jest Tubaria furfuracea (Pers.) Gillet 1876[1]. Synonim nazwy naukowej: Agaricus subgen. Tubaria W.G. Sm..[3] Polską nazwę rodzaju podał Stanisław Chełchowski w 1898 r.[4] Zaakceptowała ją Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego w 2025 r.[5]

Charakterystyka

Małe grzyby kapeluszowe o rdzawobrązowej barwie (tylko jeden gatunek ma kolor ochrowy). Rosną na próchniejącym drewnie lub na ziemi, na leżących lub zagrzebanych kawałkach próchniejącego drewna. Kapelusz pokryty jest białymi resztkami osłony i szybko staje się rozpostarty. Zazwyczaj ma żłobkowany brzeg. Trzon u młodych owocników również pokryty jest (ale skąpo) resztkami osłony. Pierścienia brak, tylko u młodych owocników występuje słabo widoczna włókienkowata strefa pierścieniowa. Blaszki ubarwione są podobnie jak kapelusz i widziane z boku są trójkątne. Wysyp zarodników o barwie od rdzawobrązowej do ochrowobrązowej[6].

Gatunki występujące w Polsce:

  • Tubaria confragosa (Fr.) Harmaja 1978 – trąbka opierścieniona
  • Tubaria conspersa (Pers.) Fayod 1889 – trąbka kłaczkowata
  • Tubaria dispersa (L.) Singer 1961 – trąbka żółtoblaszkowa
  • Tubaria ferruginea Maire ex E. Horak & P.-A. Moreau 2005 – tzw. płomienniczek czerwonobrązowy
  • Tubaria furfuracea (Pers.) Gillet 1876 – trąbka otrębiasta
  • Tubaria minutalis Romagn. 1937 – trąbka drobniutka
  • Tubaria pallidispora J.E. Lange 1940 – trąbka bladozarodnikowa
  • Tubaria romagnesiana Arnolds 1982 – trąbka francuska

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Uwzględniono tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4].

Znaczenie

Grzyby saprotroficzne[4]. Żaden z gatunków nie jest jadalny, jednak jak dotąd nie zarejestrowano żadnego przypadku zatruć przedstawicielami tego rodzaju grzybów[6].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online], s. 228 [dostęp 2013-09-15] (ang.).
  2. ↑ CABI databases [online] [dostęp 2016-04-24] (ang.).
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-04-25] (ang.).
  4. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 249, 672–673, ISBN 83-89648-09-1.
  5. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
  6. 1 2 Andreas Gminder, Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej, 2008, ISBN 978-83-258-0588-3.