Turak kameruński

Turak kameruński

Tauraco bannermani[1]
(Bates, 1923)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	turakowe
Rodzina	turakowate
Podrodzina	turaki
Rodzaj	Tauraco
Gatunek	turak kameruński
Synonimy
Proturacus bannermani Bates, 1923[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
bliski zagrożenia
Zasięg występowania

Turak kameruński^[4] (Tauraco bannermani) – gatunek ptaka z rodziny turakowatych (Musophagidae) występującego w Kamerunie, gdzie jest endemitem^[2]. Bliski zagrożenia wyginięciem. Charakterystyczne dla tego i kilku spokrewnionych z nim gatunków jest występowanie w piórach unikatowych barwników: zielonej turakowerdyny i czerwonej turacyny, niespotykanych u prawie żadnych innych zwierząt^[5].

Jest to najpóźniej odkryty gatunek turaka, opisany dopiero w roku 1923 przez George’a Latimera Batesa^[6][7]. Występuje na bardzo ograniczonym obszarze zachodniego Kamerunu, gdzie zasięg jego występowania ma wyraźnie reliktowy charakter i obejmuje wyżynne i górskie partie Zachodniego Płaskowyżu, który jest częścią tzw. Pasma Kameruńskiego. Obecnie ptak ten występuje tylko w wyższych partiach płaskowyżu: od 1700 do 2950 m n.p.m.^[3] (Góry Bamenda-Banso^[2]).

Upierzeniem przypomina bardzo turaka angolskiego, z którym jest łączony w jeden nadgatunek^[8]. W barwie piór, podobnie jak u większości gatunków z rodzaju Tauraco, przeważają barwy zielona i niebieska, choć u turaka kameruńskiego ta pierwsza zdecydowanie dominuje. Jasnozielona szyja, pierś i grzbiet przechodzą w ciemniejsze, metalicznie zielone pióra pokrywowe na skrzydłach i dopiero na końcu ciała, głównie na ogonie, znajdują się pióra niebieskie. Lotki czerwone, widoczne dobrze dopiero podczas lotu. Głowę zdobi czerwony czub, jednak w odróżnieniu od turaka angolskiego nie wieńczy go biała krawędź. Białe „policzki” wokół oczu są mniejsze niż u pokrewnego gatunku z Angoli. Najbardziej charakterystyczną cechą tego turaka jest jego dwukolorowy dziób: na górze czerwony, w środku i od dołu żółty. Wydaje odgłosy podobne do turaka zielonoczubego (donośne „kou-kou-kou”), jednak o wyższym tonie i z charakterystyczną pauzą między pierwszą a kolejnymi sylabami „pieśni”^[6].

Średnie wymiary

Długość ciała: 40–45 cm (wraz z długim ogonem)^[6]. Masa ciała: 200–250 g^[8].

Biotop

Preferuje tylko gęste tropikalne wilgotne lasy górskie. Najlepiej czuje się w lasach pierwotnych, nieprzekształconych przez człowieka, jakkolwiek jest w stanie się utrzymać w lasach wykorzystanych gospodarczo tak długo, jak długo znajduje tam stare, wysokie drzewa owocujące, które dostarczają mu pożywienia^[3].

Pożywienie

Podstawą diety są owoce^[6].

Rozmnażanie

Lęgi w naturze są wciąż słabo poznane.

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2025 roku uznaje turaka kameruńskiego za gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened); wcześniej, od 2000 roku był on klasyfikowany jako gatunek zagrożony (EN, Endangered), a od 1994 roku jako gatunek narażony (VU, Vulnerable). Liczebność populacji szacuje się na 4800 – 14 000 dorosłych osobników. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako spadkowy^[3].

Głównym zagrożeniem dla gatunku jest utrata, fragmentacja i degradacja siedlisk. Szacuje się, że 96,5% pierwotnych lasów górskich i podgórskich w górach Bamenda zostało utraconych w wyniku wycinki (stan w 2023). Siedliska gatunku są nadal wycinane na potrzeby rolnictwa i pozyskiwania drewna. Na tereny leśne wkraczają zwierzęta gospodarskie, takie jak kozy i owce. Istotne zagrożenie stanowią także polowania na te ptaki – dla mięsa, piór (wykorzystywanych jako ozdoba ubrań i kapeluszy) i z przeznaczeniem na handel^[3].

• Zdjęcia turaka kameruńskiego. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).