Uczelnie techniczne w Polsce

Uczelnie techniczne w Polsce – wykaz działających w Polsce uczelni technicznych.

W Polsce istnieje 18 publicznych uczelni technicznych nadzorowanych przez ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego, w tym 16 noszących nazwę politechnika^[1]. Stworzony przez Główny Urząd Statystyczny, na podstawie deklaracji uczelni oraz klasyfikacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wykaz wyższych szkół technicznych zawiera dodatkowo pięć uczelni niepublicznych^[2.1].

Zgodnie z Ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, polska uczelnia może używać w nazwie wyrazu „politechnika”, jeśli posiada kategorię naukową A+, A albo B+ w co najmniej 2 dyscyplinach w zakresie nauk inżynieryjnych i nauk technicznych^[3]. Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. dopuszczało również funkcjonowanie „uniwersytetu technicznego”, jeśli jego jednostki organizacyjne posiadają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora co najmniej w dziesięciu dyscyplinach, w tym co najmniej sześć uprawnień w zakresie nauk technicznych^[4]. Część uczelni technicznych spełnia ustawowe wymogi przewidziane dla uniwersytetu technicznego (co zaznacza w swoich statutach^[a]), lecz nie stosuje tej nazwy.

W roku akademickim 2015/2016 na uczelniach technicznych studiowało 301 412 osób, w tym 288 994 osób (95,9%) na uczelniach publicznych^[2.2].

Pierwszą uczelnią techniczną na ziemiach polskich była funkcjonująca w latach 1816–1826 Akademia Górnicza w Kielcach^[5]. Od 1844 działała we Lwowie Akademia Techniczna, przekształcona następnie w Szkołę Politechniczną (1877) i Politechnikę Lwowską (1920), którą Polska utraciła we wrześniu 1939^[6]. W 1898 w Warszawie utworzono rosyjskojęzyczny Instytut Politechniczny im. Cara Mikołaja II (ros. Варшавский политехнический институт императора Николая II), który w 1915 ewakuowano do Niżnego Nowogrodu i w 1918 włączono do Niżnowogrodzkiego Uniwersytetu Państwowego^[7][8][9]. W budynkach warszawskiej uczelni carskiej za zgodą niemieckich władz okupacyjnych utworzono w 1915 polską Politechnikę Warszawską, która z przerwami w latach 1939–1942 i 1944–1945 działa do dziś^[7][10][11]. Z kolei w 1904 w Gdańsku, znajdującym się wówczas w Cesarstwie Niemieckim, działalność zainaugurowała Królewska Politechnika w Gdańsku (niem. Königliche Technische Hochschule zu Danzig)^[12], natomiast w 1910 we Wrocławiu otwarto Królewską Politechnikę we Wrocławiu (niem. Königliche Technische Hochschule zu Breslau). Dekretem Krajowej Rady Narodowej z 24 maja 1945 niemiecka uczelnia w Gdańsku została przekształcona w polską Politechnikę Gdańską^[13][14], zaś dekretem z 24 sierpnia 1945 niemiecka uczelnia we Wrocławiu – w polską Politechnikę Wrocławską^[15]. Politechnika Gdańska jest więc najstarszą nieprzerwanie działającą uczelnią techniczną na obecnym terenie Polski. Najstarszą politechniką z polskim językiem wykładowym jest z kolei istniejąca od listopada 1915 Politechnika Warszawska^[7].

Opracowano na podstawie danych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego^[1]. Uszeregowano chronologicznie (wyróżniono rok powstania uniwersytetu, politechniki lub równorzędnej im uczelni technicznej). Liczba studentów według stanu w dniu 30 listopada 2015, na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego.

Lp.	Nazwa	Siedziba		Historia	Liczba studentów	Rektor (kadencja 2016–2020)
1.	Politechnika Warszawska	Warszawa		Została założona jako polska uczelnia w 1915 na bazie działającego w Warszawie w latach 1898–1915 rosyjskojęzycznego Instytutu Politechnicznego im. Cara Mikołaja II (ros. Варшавский политехнический институт императора Николая II), który ewakuowano do Niżnego Nowogrodu[7][8][9]. W latach 1942–1944 działała w budynkach Politechniki Warszawskiej jej okupacyjna namiastka, będąca średnią szkołą techniczną II stopnia o mylącej polskiej nazwie Państwowa Wyższa Szkoła Techniczna w Warszawie (niem. Staatliche Höhere Technische Fachschule Warschau)[11]. W styczniu 1945 uczelnia wznowiła działalność w Lublinie, a 13 stycznia 1946 ponownie zainaugurowała zajęcia w Warszawie[10].	33 360[2.3]	prof. dr hab. inż. Jan Szmidt
2.	Politechnika Gdańska	Gdańsk		Powstała w 1904 jako uczelnia niemiecka (niem. Königliche Technische Hochschule zu Danzig). W 1945 przekształcona w polską szkołę akademicką o obecnej nazwie[13][12][14].	23 017[2.3]	prof. dr hab. inż. Jacek Namieśnik
3.	Politechnika Wrocławska	Wrocław		Powstała w 1910 jako uczelnia niemiecka (niem. Königliche Technische Hochschule zu Breslau). W 1945 przekształcona w polską szkołę akademicką o obecnej nazwie[15] i odbudowana dzięki zaangażowaniu pracowników naukowych Politechniki Lwowskiej i Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie[16].	33 530[2.3]	prof. dr hab. inż. Cezary Madryas
4	Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie	Kraków		Powstała w 1919 jako Akademia Górnicza. Nazwę Akademia Górniczo-Hutnicza otrzymała w 1947, a imię Stanisława Staszica – w 1969[17].	30 262[2.3]	prof. dr hab. inż. Tadeusz Słomka
5.	Politechnika Śląska	Gliwice		Powstała w 1945[18] z tymczasową siedzibą w Krakowie. Jednocześnie podjęto próby zlokalizowania uczelni na Górnym Śląsku, w Katowicach. Ostatecznie na siedzibę wybrano Gliwice[19].	22 923[2.3]	prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk
6.	Politechnika Łódzka	Łódź		Powstała w 1945 jako państwowa szkoła akademicka[20].	18 697[2.3]	prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik
7.	Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki	Kraków		Powstała w 1945[21] na bazie Wydziałów Politechnicznych Akademii Górniczej w Krakowie (utworzonych dekretem z 1946 z mocą wsteczną obowiązującą od 1945). W 1976 otrzymała imię Tadeusza Kościuszki[22].	11 703[23]	prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata
8.	Politechnika Poznańska	Poznań		Powstała w 1955 na bazie istniejącej od 1945 Szkoły Inżynierskiej w Poznaniu (wywodzącej swą tradycję z Państwowej Wyższej Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki, która istniała od 1919 do wybuchu II wojny światowej)[24].	20 052[2.3]	prof. dr hab. inż. Tomasz Łodygowski
9.	Politechnika Częstochowska	Częstochowa		Powstała w 1955 na bazie istniejącej od 1949 Szkoły Inżynierskiej w Częstochowie[25].	8792[2.3]	prof. dr hab. inż. Norbert Sczygiol
10.	Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza	Rzeszów		Powstała w 1974[26] na bazie istniejącej od 1963 Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Rzeszowie[27].	16 543[2.3]	prof. dr hab. inż. Tadeusz Markowski
11.	Politechnika Białostocka	Białystok		Powstała w 1974[28] na bazie działającej od 1964 Wyższej Szkoły Inżynierskiej W Białymstoku i jej poprzedniczki – założonej w 1949 Prywatnej Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej NOT[29].	10 544[2.3]	prof. dr hab. inż. Lech Dzienis
12.	Politechnika Świętokrzyska	Kielce		Powstała w 1974[30] na bazie istniejącej od 1967 Kielecko-Radomskiej Wyższej Szkoły Inżynierskiej i jej poprzedniczki – założonej w 1965 Kielecko-Radomskiej Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej[31].	9003[2.3]	prof. dr hab. inż. Wiesław Trąmpczyński
13.	Politechnika Lubelska	Lublin		Powstała w 1977[32], kontynuując tradycje istniejących w Lublinie: Wyższej Szkoły Inżynierskiej (1965) i Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej (1953)[33].	10 095[2.3]	prof. dr hab. inż. Zbigniew Pater
14.	Politechnika Opolska	Opole		Powstała w 1996[34] na bazie założonej w 1966 Wyższej Szkoły Inżynierskiej. W latach 1959–1966 istniał w Opolu Punkt Konsultacyjny Politechniki Śląskiej[35].	7579[2.3]	prof. dr hab. inż. Marek Tukiendorf
15.	Politechnika Koszalińska	Koszalin		Powstała w 1996[34] w oparciu o założoną w 1968 Wyższą Szkołę Inżynierską w Koszalinie[36].	6124[2.3]	prof. dr hab. inż. Tadeusz Bohdal
16.	Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie	Szczecin		Powstał w 2009[37], dzięki połączeniu istniejącej w latach 1955–2008 Politechniki Szczecińskiej (z tradycją sięgającą 1946) i działającej od 1972 do 2008 Akademii Rolniczej w Szczecinie (z tradycją sięgającą 1954).	10 570[2.3]	dr hab. inż. Jacek Wróbel, prof. ZUT
17.	Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich	Bydgoszcz		Powstała w 2021[38] na bazie istniejącego od 2006 Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego, powstałego z Akademii Techniczno-Rolniczej (utworzonej w 1974).	7534	prof. dr hab. inż. Marek Adamski
18.	Politechnika Morska w Szczecinie	Szczecin		Powołana w 2022, z przemianowania Akademii Morskiej[39], wcześniejszej Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie.	ok. 3400[40]	dr hab. inż. kpt. ż.w. Wojciech Ślączka, prof. PM

Uczelnie niepubliczne sklasyfikowane jako wyższe szkoły techniczne^[2.1]:

1. Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych – założona w 1994 jako Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych. Rada Wydziału Informatyki PJATK uzyskała uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk technicznych w dyscyplinach: informatyka (od 2000) i mechanika (od 2014) oraz doktora habilitowanego nauk technicznych w dyscyplinie informatyka (od 2009)^[41].
2. Akademia Techniczno-Artystyczna Nauk Stosowanych w Warszawie – założona w 1995.
3. Akademia WIT w Warszawie – założona w 1996.
4. Wyższa Szkoła Informatyki i Umiejętności w Łodzi – założona w 1997.
5. Akademia Śląska – założona w 2003.