Ugoda cudnowska

Ugoda cudnowska (znana również jako traktat słobodyszczewski) – zawarta 17 października 1660, w trakcie bitwy pod Cudnowem, pomiędzy Rzecząpospolitą Obojga Narodów a Kozakami.

W rokowaniach brali udział Piotr Doroszenko, pułkownicy kozaccy Michał Chanenko, Iwan Bohun, Hrehory Leśnicki, Michał Chanenko, Iwan Krawczenko[1] i inni[2], a stronę polską reprezentowali Michał Czartoryski, Jan Sobieski, Jan Szomowski i Andrzej Sokolnicki[3]. W wyniku jej zawarcia przywrócono postanowienia unii hadziackiej z 1658 r., z wyjątkiem postanowień dotyczących ustanowienia Księstwa Ruskiego jako trzeciego członu Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Wojsko Zaporoskie z hetmanem Jerzym Chmielnickim odstąpiło od cara moskiewskiego i zobowiązało się do wierności królowi polskiemu. Kozakom zabroniono szukania obcej protekcji i polecono rozpocząć wspólne działania zbrojne przeciwko Rosji. Ostatecznie zgodzono się również zaprzysiąc unię hadziacką z wyjątkiem tych punktów, które dotyczyły Księstwa Ruskiego. Problem ten pozostawiono do decyzji króla Jana II Kazimierza[4].

Ugoda pominęła kwestie wyznaniowe zawarte w poprzedniej ugodzie oraz przekreślała drugą ugodę perejasławską. Do jej postanowień należy także zaliczyć ponowne prawne przyłączenie ziem Lewobrzeża do Rzeczypospolitej.

Sejm zatwierdził ugodę w 1661 r.[5]

Przypisy

  1. ↑ Zbigniew Wójcik, Traktat andruszowski 1667 roku i jego geneza, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1959, s. 45 [dostęp 2026-05-13].
  2. ↑ Jan Perdenia, Hetman Piotr Doroszenko a Polska, Kraków: Universitas, 2000, s. 44, ISBN 97883-242-1480-8 [dostęp 2026-05-13].
  3. ↑ Wojciech Kalwat, Słobodyszcze – 7 X 1660 - porażka Chmielniczenki, [w:] Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie [online], wilanow-palac.pl, 14 lipca 2010 [dostęp 2026-05-13].
  4. ↑ Tekst Ugody: Punkta umowy z wojskiem zaporoskim w: Ambroży Grabowski, Ojczyste spominki w pismach do dziejów dawnéj Polski, diaryusze, relacye, pamiętniki i.t.p. służyć mogące do objaśnienia dziejów krajowych tudzież listy historyczne do panowania królów Jana Kazimiérza i Michała Korybuta oraz listy Jana Sobieskiego marszałka i hetmana wielkiego koronnego. T. 1, Kraków, 1845, s. 165 - 168.
  5. ↑ Deklaracya łaski naszey Urodzonamu Hetmanowi у woysku naszemu Zaporowskiemu Volumina Legum t. 4, s. 357 - 359, f. 761 - 766.

Literatura

  • Natalia Jakowenko, Historia Ukrainy od czasów najdawniejszych do końca XVIII wieku, Lublin 2000.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.