Unseen Worlds (album)

Po wydaniu swojego debiutanckiego albumu The Expanding Universe w 1980 roku Spiegel odeszła od nowojorskiej sceny muzycznej, aby skupić się na innych projektach, przede wszystkim ma swoim autorskim oprogramowaniu Music Mouse, umożliwiającym tworzenie muzyki na komputerze w czasie rzeczywistym. Dzięki niemu zyskała większy wpływ i kontrolę nad procesem komponowania osiągając w rezultacie bogate i wyraziste brzmienia elektroniczne. Music Mouse zyskał dużą popularność wśród artystów rockowych przynosząc jej autorce dochód, dzięki któremu mogła skupić się na tych aspektach muzyki, które najbardziej ją interesowały – improwizacji i procesie twórczym. Album został wydany po raz pierwszy na płycie CD w 1991 roku przez Scarlet Records, ale wytwórnia wkrótce potem upadła, wskutek czego artystka sama musiała zająć się dalszą produkcją albumu. W 1994 roku wydała jego drugą edycję nakładem swojej wytwórni Aesthetic Engineering^[1].

W listopadzie 2018 roku wytwórnia reedycyjna Unseen Worlds ogłosiła plany wydania dwóch reedycji dawnych albumów Spiegel, w tym Unseen Worlds z 1991 roku, od którego wzięła swoją nazwę. Drugim wznowieniem był debiutancki album artystki, The Expanding Universe, wznowiony pierwotnie przez wytwórnię w 2012 toku, tym razem wyprodukowany w nowej, rozszerzonej edycji na trzech płytach winylowych. Jako datę obu wznowień podano 19 stycznia 2019 roku^[2].

Pierwsze dziewięć utworów Spiegel stworzyła w latach 1988–1990, mniej więcej w takiej kolejności, w jakiej pojawiły się na płycie. Korzystała z napisanego przeze siebie programu komputerowego w języku C o nazwie „Music Mouse™ – An Intelligent Instrument”, przeznaczonego na komputer Apple Macintosh 512K, wyposażony w trackball. Wykorzystywała program Music Mouse do sterowania, za pośrednictwem MIDI, syntezatorem FM Yamaha TX816 oraz cyfrowymi procesorami sygnałowymi Eventide SP-2016 i H3000. Każdy utwór nagrywała bezpośrednio na taśmę DAT podczas grania w czasie rzeczywistym. W niektórych przypadkach przepuszczała później nagrany materiał tam i z powrotem przez SP-2016 lub H3000 między dwoma rejestratorami DAT w celu dodatkowego przetworzenia sygnału. W niektórych momentach edytowała uzyskany sygnał cyfrowy na dysku twardym. Utwór „A Harmonic Algorithm” zaprogramowała po raz pierwszy na swoim komputerze Apple II 48K około 1980 roku. Utwór „A Strand of Life” powstał w 1990 roku, kiedy była zakażona wirusem. Podjeła próbę „oswojenia” go poprzez odwzorowanie jego kompletnej sekwencji genetycznej przy pomocy dźwięków muzycznych. Ponieważ nie dysponowała danymi dotyczącymi prawdziwego wirusa DNA, postanowiła odwzorować kompletną sekwencję genetyczną wiroidu (który zawiera wyłącznie RNA). Informacje na temat wiroidu znalazła w magazynie „Scientific American” ze stycznia 1981 roku. Utwór „Passage” zrealizowała w 1987 roku. Do skomponowania podstawowej struktury zdarzeń wykorzystała sekwencer Performer z programu Mark of the Unicorn. Następnie wykorzystała kontroler MIDI oraz Music Mouse działający na komputerze Amiga 1000. Utwór miał swoją premierę podczas festiwalu New Music America ’87^[3].

Tytuł „Unseen Worlds” („Niewidzialne światy”) Spiegel zaczerpnęła z heksagramu nr 16 (z Heksagramów Yijing), zatytułowanego „Entuzjazm”: „To właśnie muzyce przypadło w udziale… zbudowanie mostu do świata tego, co niewidzialne”. Po kilku latach przerwy w korzystaniu z Yijing pomyślała, że księga ta może jej pomóc w realizacji albumu^[3].

Informacje według źródła^[7]:

• muzyka generowana komputerowo – skomponowana, zaprogramowana i stworzona w inny sposób przez Laurie Spiegel;
• zdjęcie na okładce: kadr z filmu „Stacked Julia Set” (1990), fraktalnej animacji komputerowej autorstwa Dana Sandina z Laboratorium Wizualizacji Elektronicznej Uniwersytetu Illinois w Chicago (muzykę do tego filmu skomponowała Laurie Spiegel);
• układ graficzny okładki na podstawie projektu płyty CD autorstwa Nancy L. Thornton;
• mastering: Paul Zinman.

Oceny łączne (wyd. 2019)
Publikacja	Ocena
Album of the Year	87/100[8]
Recenzje
Publikacja	Ocena
AllMusic	[9]
Exclaim!	9/10[10]
Pitchfork	8.0/10[11]
Resident Advisor	8.6/10[12]

W opinii Kevina Pressa z magazynu Exclaim! „Rozpiętość brzmienia albumu stanowi dużą część jego atrakcyjności. Chwilami jest melodyjny i spokojny. Równie często wskazuje na nieograniczony potencjał generowanego komputerowo szumu, wykorzystywanego przez współczesnych artystów. (...) Nie chodzi tylko o to, że Unseen Worlds wciąż brzmi świeżo. Wciąż jest to wyzwanie, zaskakujące, a nawet niepokojące”. Spiegel – zdaniem recenzenta – wyprzedzała nie tylko swoje czasy w 1991 roku, ale i nasze”^[10].

„Blue” Gene Tyranny stwierdził na łamach AllMusic, że „album daje dobry przegląd jej [Spiegel] podejścia do syntezy cyfrowej, od folkowych, miarowych sekwencji pojedynczych dźwięków, po majestatyczne, galaktyczne w »Sound Zones«”^[9].

Andy Beta z magazynu Pitchfork zauważył, że „ponowne udostępnienie skromnej, ale głębokiej dyskografii Spiegel powinno ugruntować jej dziedzictwo jako niestrudzonej eksploratorki na pograniczu muzyki komputerowej, zdolnej oświetlić zarówno piękne, jak i złowieszcze dźwięki, jakie może tworzyć ta technologia. Sukces Unseen Worlds nie polega na rozwijaniu jej poprzednich prac, lecz na wysuwaniu na pierwszy plan ciemnej materii jej wszechświata”^[11].

Layla Fassa z magazynu stwierdziła, że „jeśli The Expanding Universe to lśniące ciało astralne, to jego kontynuacja, [wydana przez] Unseen Worlds, jest ciemną materią wszechświata Spiegel. Wydaje się odpowiedzią na ograniczoną barwę swojego poprzednika, oferując wątłą architekturę atmosfery i faktury, która pozostawia widza w napięciu”^[12].