Vrchlabí
 Stary Ratusz w Vrchlabi | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kraj | |||||
| Burmistrz |
Jan Sobotka↗ | ||||
| Powierzchnia |
27.65[1] km² | ||||
| Wysokość |
477[1] m n.p.m. | ||||
| Populacja (2023) |
| ||||
| • liczba ludności |
12 131 | ||||
| Kod pocztowy |
543 01 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
H | ||||
Położenie na mapie kraju hradeckiego  | |||||
Położenie na mapie Czech  | |||||
 50°37′40″N 15°36′37″E/50,627778 15,610278 | |||||
| Strona internetowa | |||||
Vrchlabí – miasto w północnych Czechach, w kraju hradeckim. Według danych 2023 r. powierzchnia miasta wynosiła 2765 ha, a liczba jego mieszkańców 12 131 osób[2].
Historia
Pierwotnie mała osada powstała w XIII w, pierwsza wzmianka o mieście pojawiła się w roku 1359. w okresie kolonizacji związanej z górnictwem rud żelaza. W 1533 majątek obejmujący tereny obecnego miasta kupił Krzysztof z Gendorfu, którego staraniem jeszcze w tym samym roku uzyskało ono prawa miejskie. Nowy właściciel zainwestował również w okoliczne kopalnie złota, a w samym mieście wybudował dużą hutę żelaza, która w następnych latach produkowała na dużą, jak na tamte czasy skalę rozmaite dobra, w tym kosy, które następnie sprzedawane były w innych częściach Europy[3]. W latach 1545-46 zbudowano w niej zamek (późniejszy pałac i urząd miasta)[4]. W 1561 w miejscowości miało miejsce powstanie.
W XVII wieku gama dóbr produkowanych w lokalnych hutach poszerzyła się m.in. o elementy mechanizmów wiatraków, sierpy i piły. W późniejszym czasie produkowano tutaj również elementy broni palnej[3].
W trakcie II wojny światowej Niemcy utworzyli podobóz obozu koncentracyjnego Gross-Rosen dla więźniarek w części miasta Hořejší Vrchlabí[5].
Zabytki
- Zamek w Vrchlabí, renesansowy z lat 1546-1548, późniejszy pałac[3]
- Ratusz z XVIII wieku
- Barokowy klasztor augustianów z początku XVIII wieku[3]
- Domy podcieniowe tkaczy[6]
- neogotycki kościół św. Wawrzyńca z XIX wieku[3]
Kultura
Festiwal piwa Krkonošské pivní slavnosti („Święto Piwa Karkonoskiego”) odbywa się corocznie na terenie miasta[7].
Gospodarka
W mieście rozwinął się przemysł elektrotechniczny, środków transportu, włókienniczy, meblarski oraz wapienniczy[8].
Transport
Vrchlabí jest stacją końcową linii kolejowej prowadzącej z Trutnova[9].
Demografia
| Rok | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2003 |
|---|---|---|---|---|---|
| Liczba ludności | 11 119 | 12 419 | 13 416 | 13 171 | 12 898 |
Urodzeni w Vrchlabí
- Blanka Paulů – czechosłowacka biegaczka narciarska
- Veronika Vítková – czeska biathlonistka
- Karolína Erbanová – czeska łyżwiarka szybka
- Lucie Charvátová – czeska biathlonistka
- Eva Samková – czeska snowboardzistka
- Jan Matouš – czechosłowacki biathlonista
- Zdeněk Vítek – czeski biathlonista
- Michal Krčmář – czeski biathlonista
Galeria
Kościół św. Wawrzyńca
Klasztor Augustynów
Muzeum Karkonoskie w Vrchlabí
Cmentarz przy klasztorze
Widok na miasteczko
Pomnik II wojny światowej
Miasta partnerskie
Przypisy
- 1 2 Historie obce Vrchlabí, [w:] Mistopisy.cz [online] [dostęp 2017-12-26].
- ↑ Small Lexicon of Municipalities of the Czech Republic - 2024. [w:] Czeski Urząd Statystyczny [on-line]. [dostęp 2025-09-26]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Tomasz Merwiński, Vrchlabí – małe miasto o niemałej historii | Tomasz Merwiński [online], 9 lipca 2023 [dostęp 2023-07-15] (pol.).
- ↑ Wokół Karkonoszy. Mapa atrakcji turystycznych. Wyd. Turystyczne "Plan" Jelenia Góra
- ↑ Subcamps of KL Gross- Rosen [online], Gross-Rosen [dostęp 2023-07-15] (pol.).
- ↑ Památky a zajímavosti Vrchlabí. [w:] Mistopisy.cz [on-line]. [dostęp 2017-12-26].
- ↑ Krkonošské pivní slavnosti [online], Krkonošské pivní slavnosti [dostęp 2023-07-15] (cz.).
- ↑ Vrchlabí, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-08-27].
- ↑ Železniční stanice Vrchlabí | České dráhy [online], www.cd.cz [dostęp 2023-07-15].
- ↑ Aktuality. [w:] Vrchlabi [on-line]. [dostęp 2017-12-26].
