Wahal rudy

Wahal rudy
	Stizorhina fraseri
	(Strickland, 1844)
	; Osobnik sfotografowany w Ugandzie
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	drozdowate
Podrodzina	klarnetniki
Rodzaj	Stizorhina; Oberholser, 1899
Gatunek	wahal rudy
Synonimy
	Muscicapa Fraseri Strickland, 1844; Neocossyphus fraseri (Strickland, 1844); Cassinia finschii Sharpe, 1870; Stizorhina finschi (Sharpe, 1870);
	Muscicapa Fraseri Strickland, 1844; Neocossyphus fraseri (Strickland, 1844); Cassinia finschii Sharpe, 1870; Stizorhina finschi (Sharpe, 1870);
Podgatunki
	S. f. fraseri (Strickland, 1844); S. f. rubicunda (Hartlaub, 1860); S. f. vulpina Reichenow, 1902; S. f. finschi (Sharpe, 1870);
	S. f. fraseri (Strickland, 1844); S. f. rubicunda (Hartlaub, 1860); S. f. vulpina Reichenow, 1902; S. f. finschi (Sharpe, 1870);
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski

Wahal rudy^[4] (Stizorhina fraseri) – gatunek ptaka z rodziny drozdowatych (Turdidae), zamieszkujący Afrykę Subsaharyjską. Nie jest zagrożony.

Taksonomia

Gatunek ten formalnie opisał Hugh Edwin Strickland w 1844 roku na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London” pod nazwą Muscicapa Fraseri. Holotyp pochodził z wyspy Bioko (wówczas nazywanej Fernando Po)^[2]^[5], a dostarczył go Louis Fraser^[5]. Obecnie wahal rudy umieszczany jest w rodzaju Stizorhina^[4]^[6], w ujęciu systematycznym według Kompletnej listy ptaków świata jest jego jedynym przedstawicielem^[4]. Wyróżniono 4 podgatunki Stizorhina fraseri. Podgatunek finschi (wahal śniady), opisany w 1870 roku przez Richarda Bowdlera Sharpe’a jako nowy gatunek pod nazwą Cassinia finschii^[7], ma status sporny – większość współczesnych ujęć systematycznych ponownie klasyfikuje go jako odrębny gatunek^[6]^[8]^[9]^[10].

Morfologia

Długość ciała: 18–20 cm, masa ciała 27–44 g^[8]. Podgatunek finschi – długość ciała: 18 cm, masa ciała 33–44 g^[8]. Obie płcie są do siebie podobne^[8].

Zasięg występowania

Wahal rudy występuje w zależności od podgatunku^[6]:

S. fraseri fraseri – wahal rudy^[4] – Bioko
S. fraseri rubicunda – południowo-wschodnia Nigeria do północnej Demokratycznej Republiki Konga, północno-zachodnia Zambia i Angola
S. fraseri vulpina – Sudan Południowy, północno-wschodnia Demokratyczna Republika Konga i Uganda
S. fraseri finschi – wahal śniady^[4] – Sierra Leone do Nigerii.

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) klasyfikuje wahala rudego jako gatunek najmniejszej troski (LC – least concern); za osobny gatunek uznaje wahala śniadego i zalicza do do kategorii „bliski zagrożenia” (NT, Near Threatened). Trend liczebności populacji obu tych taksonów uznawany jest za spadkowy ze względu na niszczenie i fragmentację siedlisk^[3]^[11].

Przypisy

1 2 Stizorhina fraseri, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 Rufous Flycatcher-thrush (Stizorhina fraseri). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-21)]. (ang.).
1 2 BirdLife International, Stizorhina fraseri, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-02-28] (ang.).
1 2 3 4 5 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Myadestinae Baird,SF, 1864 - klarnetniki (wersja: 2025-12-07). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-02-28].
1 2 H.E.H.E. Strickland H.E.H.E., Descriptions of New Species of Birds brought from Western Africa by Mr. L. Fraser, „Proceedings of the Zoological Society of London”, 12, 1844, s. 101–102 (ang.).
1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Thrushes. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-02-28]. (ang.).
↑ D.D. Lepage D.D., Finsch's Rufous Thrush Stizorhina finschi, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-02-28] (ang.).
1 2 3 4 N. Collar: Family Turdidae (Thrushes). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 10: Cuckoo-shrikes to Thrushes. Barcelona: Lynx Edicions, 2005, s. 620–621. ISBN 84-87334-72-5. (ang.).
↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
↑ Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2026-02-28] (ang.).
↑ BirdLife International, Stizorhina finschi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-02-28] (ang.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne – wahal rudy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
Zdjęcia i nagrania audiowizualne – wahal śniady. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] 1 2 Stizorhina fraseri, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[ibc-2] 1 2 Rufous Flycatcher-thrush (Stizorhina fraseri). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-21)]. (ang.).

[iucn-3] 1 2 BirdLife International, Stizorhina fraseri, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-02-28] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-4] 1 2 3 4 5 Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Myadestinae Baird,SF, 1864 - klarnetniki (wersja: 2025-12-07). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-02-28].

[oryg-5] 1 2 H.E.H.E. Strickland H.E.H.E., Descriptions of New Species of Birds brought from Western Africa by Mr. L. Fraser, „Proceedings of the Zoological Society of London”, 12, 1844, s. 101–102 (ang.).

[ioc-6] 1 2 3 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Thrushes. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-02-28]. (ang.).

[avibase-7] D.D. Lepage D.D., Finsch's Rufous Thrush Stizorhina finschi, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-02-28] (ang.).

[hbw10-8] 1 2 3 4 N. Collar: Family Turdidae (Thrushes). W: J. del Hoyo, A. Elliott, D.A. Christie (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 10: Cuckoo-shrikes to Thrushes. Barcelona: Lynx Edicions, 2005, s. 620–621. ISBN 84-87334-72-5. (ang.).

[avilist-9] AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).

[clements-10] Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2026-02-28] (ang.).

[iucn1-11] BirdLife International, Stizorhina finschi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-02-28] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]