Wikłacz nizinny
| Nelicurvius sakalava | |||
| (Hartlaub, 1861) | |||
![]() Samiec w upierzeniu godowym | |||
![]() Samica | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
wikłacz nizinny | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() | |||
Wikłacz nizinny[5], wikłacz malgaski[3] (Nelicurvius sakalava) – gatunek małego ptaka z rodziny wikłaczowatych (Ploceidae), endemiczny dla Madagaskaru. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka
Większość autorów umieszcza ten gatunek w rodzaju Ploceus[2][6][7][8], ale autorzy Kompletnej listy ptaków świata zaliczają go do wyodrębnionego z Ploceus rodzaju Nelicurvius[5]. Wyróżnia się dwa podgatunki[6][7][9].
Podgatunki i zasięg występowania
Poszczególne podgatunki zamieszkują[6][9]:
- N. s. sakalava (Hartlaub, 1861) – północny i zachodni Madagaskar
- N. s. minor (Delacour & Berlioz, 1931) – południowo-zachodni i południowy Madagaskar.
Morfologia
Długość ciała około 15 cm; masa ciała 20–28 g[9]. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy w upierzeniu. Oba podgatunki są do siebie bardzo podobne, podgatunek minor różni się od podgatunku nominatywnego przede wszystkim mniejszym rozmiarem[9].
Ekologia i zachowanie
- Środowisko
Ptak ten zamieszkuje otwarte tereny na suchszych nizinach, często na obszarach wykarczowanych pod osadnictwo ludzkie. Spotykany jest również na terenach porośniętych ciernistymi krzewami i w suchych lasach liściastych[9].
- Pożywienie
Żywi się głównie nasionami, w tym ryżu (Oryza), ale regularnie spożywa również owady i pająki, zwłaszcza podczas karmienia młodych. Zjada także kwiaty roślin z rodzaju Alluaudia[9].
- Rozród
Gniazduje kolonijnie na drzewach lub palmach. W zniesieniu 2–4 jaja. Ich wysiadywaniem zajmuje się tylko samica, ale pisklęta są karmione przez oboje rodziców[9].
Status zagrożenia i ochrona
IUCN uznaje wikłacza nizinnego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny[4].
W przypadku 20 ostoi ptaków IBA BirdLife International uznaje go za jeden z gatunków kwalifikujących, tj. takich, na podstawie których obecności wyznacza się te ostoje[10]. Można go spotkać między innymi w Parku Narodowym Sahamalaza[11].
Przypisy
- ↑ Ploceus sakalava, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-06-14] (ang.).
- 1 2 3 D. Lepage, Sakalava Weaver Ploceus sakalava, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-14] (ang.).
- 1 2 3 P. Mielczarek & W. Cichocki, Polskie nazewnictwo ptaków świata, „Notatki Ornitologiczne”, Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999, s. 427.
- 1 2 BirdLife International, Ploceus sakalava, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-14] (ang.).
- 1 2 Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Ploceinae Sundevall, 1836 – wikłacze (wersja: 2021-10-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-14].
- 1 2 3 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-14] (ang.).
- 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
- ↑ Clements i inni, The eBird/Clements Checklist of Birds of the World: v2025 [online], 2025 [dostęp 2026-06-14] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 15. Weavers to New World Warblers, Barcelona: Lynx Edicions, 2010, s. 177, ISBN 978-84-96553-68-2.
- ↑ Species factsheet: Sakalava Weaver Ploceus sakalava [online], 2024 [dostęp 2026-06-14] (ang.).
- ↑ Sahamalaza Îles Radama National Park. Travel Madagascar. [zarchiwizowane z tego adresu (16 grudnia 2013)]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).


