Willi Lenz

Willi Lenz
SS-Hauptscharführer SS-Hauptscharführer
Pełne imię i nazwisko

Wilhelm Lenz

Data i miejsce śmierci

18 stycznia 1945
obóz zagłady w Chełmnie nad Nerem

Przebieg służby
Formacja

Ordnungspolizei
Schutzstaffel

Stanowiska

nadzorca Waldkommando w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

Willi (Wilhelm) Lenz (zm. 18 stycznia 1945 w Chełmnie) – niemiecki policjant, SS-Hauptscharführer, zbrodniarz nazistowski, członek załogi obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem.

Życiorys

Posiadał stopień Polizeimeistera Schutzpolizei[1]. Jesienią 1941 roku brał udział w wymordowaniu Żydów z powiatu konińskiego, stojąc na czele oddziału Schutzpolizei wspierającego pracę Sonderkommando Lange pod dowództwem Herberta Langego[2].

Był członkiem załogi obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem od początku jego działalności, brał także udział w jego zakładaniu na przełomie listopada i grudnia 1941 roku[3][1]. Był nadzorcą tzw. Waldkommando (obozu leśnego) w lesie rzuchowskim, jego zastępcą był Johannes Runge[3].

Według relacji Szlamy Bera Winera i Michała Podchlebnika Lenz był sadystą i znęcał się nad żydowskimi więźniami pracującymi przy wyładunku ciał z mobilnych komór gazowych i chowaniu ich w masowych grobach[4], osobiście rozstrzeliwał więźniów, którzy odmawiali dalszej pracy[5] lub byli do niej niezdolni[6]. Rozstrzeliwał także Żydów przysyłanych do obozu zagłady w Chełmnie[7], a według relacji polskich więźniów pracujących w obozie, w listopadzie 1942 roku miał zastrzelić grupę jeńców – oficerów i żołnierzy radzieckich[8]. Zajmował się także nadzorem nad konstrukcją krematoriów[9] i paleniem ciał na terenie lasu rzuchowskiego[10].

Po likwidacji obozu na przełomie marca i kwietnia 1943 roku pracował w Schutzpolizei w Poznaniu[11][12]. W listopadzie tego samego roku przydzielony został do Sonderkommando Legath, które realizowało w Kraju Warty akcję 1005[10], zajmował się wówczas nadzorem nad spalaniem ekshumowanych ciał, również wtedy zastrzelił kilku niezdolnych do pracy robotników żydowskich[13].

Spichlerz, w którym w styczniu 1945 roku więźniowie zabili Williego Lenza

W marcu 1944 roku powrócił do Chełmna, gdzie obóz ponownie rozpoczął działalność. W drugim okresie działalności obozu także nadzorował Waldkommando[14][12][15]. Według Szymona Srebrnika wykazywał się sadyzmem i ze szczególnym okrucieństwem mordował Żydów pracujących przy obsłudze krematoriów[16].

Lenz został zabity przez ostatnich więźniów obozu zagłady w Chełmnie w nocy z 17 na 18 stycznia 1945 roku[17]. Gdy przystąpiono do likwidacji obozu przebywała w nim nadal grupa około 40 Żydów, uwięzionych w spichlerzu. Lenz wyprowadzał ich ze spichlerza piątkami, na zewnątrz Żydzi mordowani byli strzałem w tył głowy[18][19]. Lenz postrzelił wówczas Szymona Srebrnika[18], został jednak zaatakowany nożem przez Mordechaja Żurawskiego, któremu udało się uciec[20].

Gdy Lenz chciał wyprowadzić ze spichlerza kolejną grupę Żydów, został wciągnięty przez nich do środka i zabity[20][21], według niektórych źródeł powieszony[17]. Przy użyciu odebranej mu broni więźniowie podjęli następnie walkę z pozostałymi Niemcami. Spichlerz został ostatecznie podpalony przez Niemców, a pozostali Żydzi zamordowani[17][22]. Wraz z Lenzem w spichlerzu zginął żandarm Haase, który także brał udział w likwidacji obozu[23]. Żołnierze radzieccy weszli do obozu 20 stycznia 1945 roku[24].

W kulturze

W filmie The World Will Tremble z 2025 roku w jego rolę wcielił się Michael Epp[25].

Przypisy

  1. 1 2 Curilla 2011 ↓, s. 98.
  2. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 233.
  3. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 53.
  4. ↑ Montague 2012 ↓, s. 113.
  5. ↑ Montague 2012 ↓, s. 93.
  6. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 104.
  7. ↑ Montague 2012 ↓, s. 124.
  8. ↑ Montague 2012 ↓, s. 125.
  9. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 106.
  10. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 147.
  11. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 108.
  12. 1 2 Loose 2024 ↓, s. 273.
  13. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 235.
  14. ↑ Montague 2012 ↓, s. 151.
  15. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 110.
  16. ↑ Montague 2012 ↓, s. 156.
  17. 1 2 3 Wymordowanie ostatnich więźniów obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem [online], Muzeum Martyrologiczne w Żabikowie, 29 stycznia 2023 [dostęp 2026-01-06].
  18. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 172.
  19. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 112.
  20. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 173.
  21. ↑ Curilla 2011 ↓, s. 113.
  22. ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 27–28.
  23. ↑ Montague 2012 ↓, s. 174.
  24. ↑ Bartłomiej Grzanka Protokoły wizji lokalnej na terenach poobozowych w Chełmnie i lesie rzuchowskim przeprowadzonej 1 kwietnia 1945 r. przez przedstawicieli władz powiatu tureckiego. Zagłada Żydów. Studia i Materiały, wyd. 2023, wolumin 19, s. 535
  25. ↑ The World Will Tremble w bazie IMDb (ang.)

Bibliografia

  • Wolfgang Curilla, Der Judenmord in Polen und die deutsche Ordnungspolizei 1939-1945, Paderborn–München–Wien–Zürich: Verlag Ferdinand Schöningh, 2011, ISBN 978-3-506-77043-1.
  • Ingo Loose (red.), Volume 10: Poland. Annexed Territories August 1941–1945, The Persecution and Murder of the European Jews by Nazi Germany, 1933–1945., Berlin–Boston: De Gruyter Oldenbourg, 2024, ISBN 978-3-11-068742-2 (ang.).
  • Patrick Montague, Chelmno and the Holocaust: The History of Hitler’s First Death Camp, University of North Carolina Press, 2012, ISBN 978-0-8078-3527-2.
  • Sebastian Różycki, Bartłomiej Grzanka, Agnieszka Nieradko, Obóz zagłady Kulmhof, Warszawa–Chełmno nad Nerem: Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej, 2021, ISBN 978-83-946085-5-2.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.