Witold Parysiewicz
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
15 listopada 1907 |
| Data i miejsce śmierci |
6 maja 1967 |
| dr hab. inż. prof. nadwz. Politechniki Śląskiej | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1962 |
| Profesura |
1965 |
| dziekan Wydziału Górniczego Politechniki Śląskiej | |
| Okres spraw. |
1965–1967 |
| Odznaczenia | |
  | |
Witold Leopold Stanisław Parysiewicz (ur. 15 listopada 1907 w Sosnowcu, zm. 6 maja 1967 w Warszawie) – polski inżynier górniczy, dr. hab. inż. prof. nadzw. Politechniki Śląskiej w Gliwicach.
Życiorys
Urodził się w rodzinie górniczej jako syn Stanisława[1] (1877–1963)[2]. W 1926 r. zdał maturę w Gimnazjum w Chrzanowie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica), po czym rozpoczął studia na Wydziale Górniczym Akademii Górniczej w Krakowie, które ukończył w 1933 r. Po studiach do wybuchu II wojny światowej pracował w kopalni „Wujek” w Katowicach, początkowo jako zwykły górnik, następnie na stanowisku sztygara[3]. W czasie strajku w kopani w 1937 r. był jedynym inżynierem, który utrzymywał kontakt ze strajkującą załogą[4].
Podczas okupacji niemieckiej w Krakowie pracował jako konduktor tramwajowy, później jako technik budowlany na kolei[3].
Po wojnie wrócił na kopalnię, został nawet jej dyrektorem (1946–1949). W okresie powojennym bardzo aktywnie działał na rzecz uruchamiania kopalń węgla kamiennego oraz konsolidacji środowiska górniczego. W 1945 r. wszedł w struktury tymczasowego komitetu organizacyjnego reaktywowanego Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Górniczego[3].
Pracował jako główny inżynier górniczy w Przedsiębiorstwie Budowy Zakładów Górniczych w Mikołowie (1949–1950), dyrektor techniczny Przedsiębiorstwa Budowy Zakładów Przemysłu Węglowego „Wschód” w Mikołowie (1950–1952), dyrektor Biura Projektów Nowych Kopalń w Gliwicach (1955–1964)[1]. Uczestniczył w powstawaniu i budowie nowych kopalń: „Kościuszko Nowa”, „Wesoła”, „Ziemowit”, „Nowy Wirek”, „Julian”, „1 Maja”. W latach 1952–1953 pracował w przedsiębiorstwie „Metrobudowa” na stanowisku inżyniera, zajmując się budową warszawskiego metra[3].
Równocześnie prowadził działalność naukową. Od roku akademickiego 1955/1956 objął kierownictwo Katedry Górnictwa I, a od 1964 do 1967 r. kierował Katedrą Eksploatacji Złóż na Wydziale Górniczym Politechniki Śląskiej w Gliwicach. W 1959 r. został docentem. Stopień doktora uzyskał w 1962 r. na podstawie rozprawy pt. Zależności kątowych głównych kierunków (osi) transportu kopalni. W 1965 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego Politechniki Śląskiej[3]. Pełnił także funkcję dziekana Wydziału Górniczego (1965–1967)[5].
W pracy naukowej zajmował się zagadnieniami eksploatacji złóż, podsadzania wyrobisk i projektowania kopalń, a także tematyką wstrząsów i tąpań. W dziedzinie zwalczania zagrożeń tąpaniami był wybitnym specjalistą. W tej tematyce opublikował ok. 50 artykułów w czasopismach polskich i zagranicznych. W swoim dorobki ma także prace Wstrząsy i tąpania w kopalniach węgla kamiennego, Tąpania w kopalniach, Struktura kopalni węgla. Roboty udostępniające i przygotowawcze. Kierował ponadto opracowywaniem systemu podziemnej eksploatacji węgla w Polsce[3].
Był też członkiem Rady Naukowej Głównego Instytutu Górnictwa, Rady Programowej Wydawnictw Górniczych i Komitetu Górnictwa PAN, Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego[3].
Zmarł nagle w Warszawie, pochowany na cmentarzu w Gliwicach[3].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 1947[6], 1954[7])
- Medal Górnictwo w 1000-lecie Państwa Polskiego
Nagrody
- Nagroda Ministra Szkolnictwa Wyższego indywidualna stopnia II (1965)[8]
Przypisy
- 1 2 Archiwum Korporacyjne - Archiwum i Muzeum Polskich Korporacji Akademickich [online], www.archiwumkorporacyjne.pl [dostęp 2026-04-28].
- ↑ Bolesław Ciepiela. Z historii dawnych zagłębiowskich kopalń węgla (II) Ostatnia kopalnia węgla w Łagiszy – „Mars”. „Przegląd Górniczy”. Tom 72, nr 9, s. 89–94, 2016. Katowice: Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa. ISSN 0033-216X. [dostęp 2026-04-28].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Barbara Janda (oprac.), Prof. dr hab. inż. Witold Leopold Stanisław Parysiewicz. Matura 1926 [w:] Przyczynek do nauki polskiej absolwenci Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Staszica w Chrzanowie, s. 11–12 [dostęp 2026-04-28].
- ↑ Czarny i czerwony sztandar. Dwie „Barbórki” na kopalni „Wujek”. „Dziennik Zachodni”. Rok IV, Nr 336 (1365), s. 4, 4 grudnia 1948. Katowice: Czytelnik. [dostęp 2026-04-28].
- ↑ Wydział Górnictwa i Geologii. „Biuletyn Politechniki Śląskiej”. Nr 6–7 (220–221), s. 30, czerwiec-lipiec 2011. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1689-8192. [dostęp 2026-04-28].
- ↑ M.P. z 1948 r. Nr 43, poz. 193 (ISAP) „za zasługi w pracy zawodowej”.
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 2, poz. 14 (ISAP) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie przemysłu węglowego”.
- ↑ Inauguracja nowego roku akademickiego. „Trybuna Robotnicza”. Nr 234 (6743), s. 2, 2–3 października 1965. Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2026-08-11].