Wolfenstein 3D

Wolfenstein 3D – strzelanka pierwszoosobowa wyprodukowana przez id Software i wydana przez Apogee Software 5 maja 1992 roku^[3]. Jest to kontynuacja gier Castle Wolfenstein i Beyond Castle Wolfenstein, wydanych przez Muse Software odpowiednio w latach 1981 i 1984 na platformie Apple II^[4].

Kolejną grą w serii był prequel Spear of Destiny wydany jeszcze w tym samym roku^[4].

Gracz wciela się w amerykańskiego żołnierza polskiego pochodzenia – Williama Josepha Blazkowicza, który podczas wykonywania tajnej misji zostaje schwytany i uwięziony w hitlerowskiej twierdzy. Stara się z niej uciec, walcząc z zastępami hitlerowskich żołnierzy, a także psów strażniczych.

W budynku ukryte są tajne przejścia i skrytki, zawierające potrzebne do przetrwania przedmioty, jak amunicja i apteczki pierwszej pomocy. Wolfenstein 3D wydany został jako gra typu shareware i zawierała tylko jedną część – Escape from Wolfenstein, składającą się z dziesięciu poziomów. Odpłatna wersja składała się z trzech części, zawierających również po dziesięć poziomów. Następnie wydano trzy kolejne epizody, nazwane The Nocturnal Missions, których akcja rozgrywała się przed trzema pierwszymi.

Łącznie gra ma sześćdziesiąt poziomów. W każdym epizodzie występuje ukryty poziom, którego odkrycie i przejście nie jest wymagane do ukończenia gry. Dostępny jest jedynie tryb dla jednego gracza. W pełnej wersji gry występują cztery rodzaje broni, pięć typów zwykłych przeciwników oraz bossowie, przebywający na ostatnim poziomie każdego epizodu. Ponadto w jednym z ukrytych poziomów, odwzorowującym planszę z gry Pac-Man, znajdują się nieśmiertelne, ścigające gracza duszki.

Gra została wydana w dwóch wersjach: shareware zawierającej tylko pierwszą część (ang. episode) oraz pełnej ze wszystkimi sześcioma częściami^[1].

Poza pierwotną wersją, działającą pod kontrolą systemu operacyjnego DOS, dostępne są oficjalne wydania gry na następujące platformy: Macintosh, Acorn Archimedes^[5], 3DO, Atari Jaguar^[5], GameBoy Advance^[5], SNES^[5], Apple IIGS^[5], PlayStation 3, Xbox 360, IPhone^[5].

W 2012 roku kod źródłowy gry udostępniono jako otwarte oprogramowanie^[6]. 5 maja 2012 roku z okazji dwudziestolecia gry wydano darmową wersję, działającą w przeglądarce^[7].

Producent gry, dostrzegając sukces komercyjny, wydał w 1992 roku grę Spear of Destiny. W 2001 roku wydano Return to Castle Wolfenstein – luźno powiązany z Wolfensteinem 3D reboot serii^[8], oparty na silniku id Tech 3. Dwa lata później ukazała się darmowa produkcja przeznaczona jedynie do gry sieciowej – Wolfenstein: Enemy Territory.

Popularność gry sprawiła, że, oprócz oficjalnej kontynuacji, czyli Spear of Destiny^[4], w krótkim czasie zaczęły pojawiać się liczne produkcje na niej wzorowane, często wykorzystujące bezpośrednio licencjonowany przez id Software silnik. W pewnym okresie gry tego typu określano potocznie mianem „wolfensteinów”, a do tej grupy początkowo zaliczano również Dooma^[a][9].

Według magazynu „Computer Gaming World” gra stała się prekursorem wszystkich strzelanek pierwszoosobowych i wyznaczyła kierunek ich rozwoju^[10].

• Oficjalna strona gry. idsoftware.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-11-23)]. (ang.).