Wrończyk

Wrończyk
	Pyrrhocorax pyrrhocorax
	(Linnaeus, 1758)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	krukowate
Rodzaj	Pyrrhocorax
Gatunek	wrończyk
Synonimy
	Upupa Pyrrhocorax Linnaeus, 1758;
	Upupa Pyrrhocorax Linnaeus, 1758;
Podgatunki
	P. p. pyrrhocorax (Linnaeus, 1758); P. p. erythroramphos (Vieillot, 1817); P. p. barbarus Vaurie, 1954; P. p. docilis (S.G. Gmelin, 1774); P. p. centralis Stresemann, 1928; P. p. himalayanus (Gould, 1862); P. p. brachypus (Swinhoe, 1871); P. p. baileyi Rand & Vaurie, 1955;
	P. p. pyrrhocorax (Linnaeus, 1758); P. p. erythroramphos (Vieillot, 1817); P. p. barbarus Vaurie, 1954; P. p. docilis (S.G. Gmelin, 1774); P. p. centralis Stresemann, 1928; P. p. himalayanus (Gould, 1862); P. p. brachypus (Swinhoe, 1871); P. p. baileyi Rand & Vaurie, 1955;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania

Wrończyk^[4] (Pyrrhocorax pyrrhocorax) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje w zachodniej i południowej Europie, północno-zachodniej Afryce (izolowane populacje także w Etiopii) oraz zachodniej, środkowej i wschodniej Azji. Nie jest zagrożony.

Podgatunki i zasięg występowania

Wyróżniono następujące podgatunki P. pyrrhocorax^[5]^[2]:

P. pyrrhocorax pyrrhocorax – Wyspy Brytyjskie.
P. pyrrhocorax erythroramphos – Półwysep Iberyjski do Szwajcarii i północnych Włoch.
P. pyrrhocorax barbarus – północno-zachodnia Afryka i La Palma (Wyspy Kanaryjskie).
P. pyrrhocorax docilis – południowo-wschodnia Europa do Afganistanu i Pakistanu.
P. pyrrhocorax centralis – centralna Azja.
P. pyrrhocorax himalayanus – Himalaje, północne Indie i zachodnie Chiny.
P. pyrrhocorax brachypus – północno-wschodnie i wschodnie Chiny.
P. pyrrhocorax baileyi – północna i środkowa Etiopia.

Morfologia

Wygląd: Ptak o czarnym, połyskliwym upierzeniu i czerwonym dziobie i nogach. Obie płcie są do siebie podobne^[2].

Średnie wymiary

Długość ciała: 38–41 cm^[2]
Rozpiętość skrzydeł: 73–90 cm^[6]
Masa ciała: 207–375 g^[2]

Ekologia

Biotop: Górskie zbocza.

Pożywienie: Ptak żywi się niewielkimi owadami.

Rozmnażanie: Samica znosi w gnieździe w szczelinie skalnego urwiska 4–5 jaj i wysiaduje je przez ok. 17–18 dni^[7].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN wrończyk klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy z 2021 roku, mieści się w przedziale 846 000 – 1 970 000 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji nie jest znany^[3].

Przypisy

↑ Pyrrhocorax pyrrhocorax, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 5 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 14. Bush-shrikes to Old World Sparrows, Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 615–616, ISBN 978-84-96553-50-7 .
1 2 BirdLife International, Pyrrhocorax pyrrhocorax, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-04-17] (ang.).
↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Corvidae Leach, 1819 - krukowate - Crows and jays (wersja: 2024-10-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-04-17].
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-04-17] (ang.).
↑ P. Sterry, A. Cleave, A. Clements, P. Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 370. ISBN 83-7311-341-X.
↑ Frieder Sauer: Ptaki lądowe. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 276, seria: Leksykon przyrodniczy. ISBN 83-7129-193-0. (ang.).

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Pyrrhocorax pyrrhocorax, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[HBW14-2] 1 2 3 4 5 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 14. Bush-shrikes to Old World Sparrows, Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 615–616, ISBN 978-84-96553-50-7 .

[iucn-3] 1 2 BirdLife International, Pyrrhocorax pyrrhocorax, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-04-17] (ang.).

[mk-4] Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Corvidae Leach, 1819 - krukowate - Crows and jays (wersja: 2024-10-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-04-17].

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-04-17] (ang.).

[pe-6] P. Sterry, A. Cleave, A. Clements, P. Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 370. ISBN 83-7311-341-X.

[pl-7] Frieder Sauer: Ptaki lądowe. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 276, seria: Leksykon przyrodniczy. ISBN 83-7129-193-0. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]