Wrzeszcz Dolny

Wrzeszcz Dolny
część miasta
Ilustracja
Ulica Mickiewicza i kościół Św. Andrzeja Boboli
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Aglomeracja

trójmiejska

Miasto

Gdańsk

W granicach Gdańska

1814 – Kuźniczki, Nowe Szkoty
1906 – Kolonia

Zarządzający

Halina Królczyk (przewodnicząca Zarządu Dzielnicy)

Powierzchnia

3,52 km²

Populacja (2019[1])
• liczba ludności
• gęstość


22 909
6 508 os./km²

SIMC
Plan
Plan
Położenie na mapie Gdańska
Mapa konturowa Gdańska, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Wrzeszcz Dolny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Wrzeszcz Dolny”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Wrzeszcz Dolny”
Ziemia54°23′16,1″N 18°37′07,3″E/54,387806 18,618694
Strona internetowa
Panorama Wrzeszcza Dolnego
Fontanna na Placu Wybickiego
Kamienica na rogu ul. Wajdeloty i ul. Grażyny
Wierzba biała nad Strzyżą.

Wrzeszcz Dolny – dzielnica Gdańska położona w północno-środkowej części miasta nad Strzyżą. Jest to północno-wschodnia część Wrzeszcza.

Dzielnica była miejscem narodzin i młodości noblisty Güntera Grassa, znalazła ona miejsce w jego twórczości, m.in. w książce Blaszany bębenek.

Terytorium

Dzielnica położona jest w północno-środkowej części Gdańska. Geograficznie jest umiejscowiona na Pobrzeżu Kaszubskim. Przez dzielnicę przepływają: Strzyża tworząc Staw Browarny oraz jej dopływ Studzienecki Potok.

Sąsiednie dzielnice

Granice

Według statutu dzielnicy granicę stanowią tory kolejowe od wiaduktu nad ulicą Uczniowską (stadion) do przystanków SKM Nowe Szkoty i Politechnika, następnie torami na północny zachód do ogródków działkowych za ulicą Kościuszki, ulicą Hynka do Alei Rzeczypospolitej i dalej do ulicy Chrobrego. Ulicą Chrobrego (z tą ulicą) na północ, do skrzyżowania z Aleją Hallera, a następnie ogródkami działkowymi przy ul. Uczniowskiej do stadionu[2].

Podział historyczny

  • Kolonia – obszar we wschodniej części dzielnicy, graniczący z osiedlami administracyjnymi Letnica i Młyniska. Dawne osiedle pracownicze zbudowane na początku XX wieku.
  • Kuźniczki – zachodnia część dzielnicy położona nad linią kolejową do Gdyni, skupiona przy dawnym browarze we Wrzeszczu. Dawniej biegła tędy nieistniejąca ulica Labesweg.
  • Nowe Szkoty – obszar w południowo-wschodniej części dzielnicy, u styku granic z dzielnicą Wrzeszcz Górny i osiedlem Aniołki.
  • Polenhof – nazwa z czasów Wolnego Miasta Gdańsk odnosząca się do obszaru pomiędzy ulicami: Chrobrego, Kościuszki i Al. Legionów. Był to kwartał zdominowany przez ludność polską.

Ważne ulice

Obiekty

  • Dom Güntera Grassa przy ul. Lelewela
  • Dwór Kuźniczki
  • Park Kuźniczki
  • Park nad Strzyżą
  • Plac Wybickiego z fontanną
  • Plac Biskupa Edwarda O’Rourke
  • Pomnik ks. Bronisława Komorowskiego
  • Pomnik, tzw. Skagerrakstein, przy którym 26 sierpnia 1939 odbyły się uroczystości z udziałem delegacji z okrętu „Schleswig-Holstein”[3]
  • Cmentarz Ofiar Terroru Hitlerowskiego - Pomnik Bohaterów Zaspa
  • Budynek dawnego szpitala położniczego przy ul. Klinicznej 1 (dawniej Schellmühler Weg 1A), zwanego ze względu na znajdującą się na dachu figurę bociana jako „bocianie gniazdo Gdańska", powstał w latach 1910–1912 z funduszy państwowych jako siedziba Prowincjonalnego Zakładu Kształcenia Położnych i Kliniki Chorób Kobiecych (Provinzial-Hebammenlehranstalt und Frauenklinik), z oddziałem położniczym na 124 łóżka dla kobiet i 114 miejscami dla noworodków oraz – w sąsiednim budynku – salami dydaktycznymi i internatem dla kandydatek na położne, szkolonych na kilkumiesięcznych kursach. Otwarty 17 października 1912; kiedy z dotychczasowej siedziby przy Sandgrube 41A (ul. Rogaczewskiego) przeniesiono personel zakładu z dyrektorem dr. Rudolfem Köstlinem. Od 2022 przebudowywany na Dom Seniora z mieszkaniami asystowanymi, oddziałem paliatywnym i Centrum Alzheimera[4].
  • Budynek dawnej Poczty Gdańskiej Wrzeszcz-2 przy ul. Mickiewicza 5 z 1929 (proj. Adolf Bielefeldt), od 1 marca 1947 otwarty jako Urząd Pocztowy Gdańsk-11, funkcjonujący tu do 2005; po 1945 odbudowany bez najwyższej kondygnacji oraz czterospadowego dachu, obecnie planowany do przebudowy i rozbudowy jako apartamentowiec Dawna Poczta[5][6]; przewidywane jest m.in. zadaszenie o konstrukcji szklano-stalowej[7].

Edukacja

Obiekty sakralne

Pomniki przyrody

Na terenie dzielnicy znajdują się 4 pomniki przyrody[8]:

Transport

Przez Dolny Wrzeszcz przebiega tzw. „główna oś dolnego tarasu”[9] oraz Al. gen. Józefa Hallera, łącząca Śródmieście miasta z Brzeźnem. Na terenie dzielnicy znajduje się też fragment Trasy Słowackiego (tzw. „Nowa Kościuszki”).

Przez dzielnicę przebiegają linie tramwajowe ze Śródmieścia do Jelitkowa i Brzeźna oraz z Zaspy do Nowego Portu.

Na granicy z Górnym Wrzeszczem położony jest dworzec kolejowy Gdańsk Wrzeszcz, obsługujący połączenia pasażerskie wszystkich typów. Na granicy z Aniołkami – przystanek Gdańsk Politechnika, obsługujący wyłącznie połączenia trójmiejskiej Szybkiej Kolei Miejskiej (SKM). Na przebiegającym przez Dolny Wrzeszcz odcinku trasy 249 Gdańsk Główny – Gdańsk Nowy Port znajdują się przystanki Gdańsk Stadion Expo oraz nieczynne Gdańsk Nowe Szkoty i Gdańsk Kolonia.

Rada Dzielnicy

Kadencja 2024–2029[10][11][12][13]

  • Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy
    • Halina Królczyk
  • Przewodnicząca Rady Dzielnicy
    • Aleksandra Kulma

Kadencja 2019–2024[14]

  • Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy
    • Halina Królczyk
  • Przewodnicząca Rady Dzielnicy
    • Aleksandra Kulma

Kadencja 2015–2019[15]

  • Przewodniczący Zarządu Dzielnicy
    • Sławomir Kalwasiński (2018–2019)
    • Krystian Kłos (2015–2018)[16]
  • Przewodnicząca Rady Dzielnicy
    • Lolita Dwojacka (2018–2019)
    • Sławomir Kalwasiński (2015–2018)

Kadencja 2011–2015[17][18]

  • Przewodnicząca Zarządu Dzielnicy
  • Przewodniczący Rady Dzielnicy
    • Sławomir Kalwasiński

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Demografia - dzielnice /aktualizacja 03.2019. [dostęp 2019-04-14].
  2. ↑ Uchwała Nr XIX/341/11 Rady Miasta Gdańska z dn. 27 października 2011 (plik .pdf). [dostęp 2011-12-02]. (pol.).
  3. ↑ SKAGERRAKPLATZ. Projekt 'Dolny Wrzeszcz'. [dostęp 2011-10-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-12)].
  4. ↑ Historia tego miejsca sięga 1912 roku. Trwa przebudowa gdańskiego "bocianiego gniazda"
  5. ↑ Maria: Co nieco na temat historii Wrzeszcza cz. 1. Gdańsk Strefa Prestiżu, 2016-10-16.
  6. ↑ Maciej Dzwonnik: Mieszkania i lofty w budynku po dawnej poczcie we Wrzeszczu. Trójmiasto.Wyborcza.pl, 2019-07-20.
  7. ↑ Eleganckie lofty w Dawnej Poczcie od Euro Stylu
  8. ↑ Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody. crfop.gdos.gov.pl. [dostęp 2025-02-15].
  9. ↑ Planiści: Wyjątkowy Gdańsk potrzebuje Drogi Czerwonej, gazeta.pl z 20.07.2011. [dostęp 2012-07-02]. (pol.).
  10. ↑ Skład Rady Dzielnicy Wrzeszcz Dolny [online], gdansk.pl [dostęp 2024-11-13] (pol.).
  11. ↑ Wyniki wyborów do rad dzielnic [online], gdansk.pl [dostęp 2024-10-15].
  12. ↑ Obwieszczenie [online], download.cloudgdansk.pl [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  13. ↑ Obwieszczenia o zarejestrowanych kandydatach na radnych [online], gdansk.pl [dostęp 2024-09-27].
  14. ↑ Skład Rady Dzielnicy [online], gdansk.pl [dostęp 2024-10-31] (pol.).
  15. ↑ Skład Rady Dzielnicy Wrzeszcz Dolny 2015-2019 [online], gdansk.pl [dostęp 2024-11-24] (pol.).
  16. ↑ Rady Dzielnic kończą kadencję w styczniu, w czterech są nowi przewodniczący. gdansk.pl. [dostęp 2026-02-19].
  17. ↑ Skład Rady Dzielnicy Wrzeszcz Dolny 2011-2015 [online], gdansk.pl [dostęp 2024-11-24] (pol.).
  18. ↑ Obwieszczenie Miejskiej Komisji ds. Wyborów w Jednostkach Pomocniczych w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2011 roku [online], trojmiasto.pl [dostęp 2024-12-04].

Linki zewnętrzne