Xbox (seria)

Xbox – seria stacjonarnych konsol gier wideo produkowana przez amerykańskie przedsiębiorstwo Microsoft od 2001 roku[1]. Obejmuje cztery konsole stacjonarne: Xbox, Xbox 360, Xbox One i Xbox Series. Jest to najpopularniejsza seria konsol, która nie powstała w Japonii. Konsole Microsoftu należą do najpopularniejszych urządzeń na rynku i konkurują z konsolami z serii PlayStation, Sony oraz z konsolami Nintendo[2].
Geneza
Kiedy Sony Computer Entertainment po raz pierwszy zaprezentowało PlayStation 2 w 1999 roku, firma promowała konsolę jako centralny element domowej rozrywki, ponieważ nie tylko pozwalała na granie w gry wideo, ale także mogła odtwarzać płyty CD i DVD. Microsoft, który, głównie zajmował się rynkiem PC postrzegał PlayStation 2 jako zagrożenie dla komputerów osobistych[3].
Czterej inżynierowie z zespołu Microsoftu ds. DirectX – Kevin Bachus, Seamus Blackley, Ted Hase i lider zespołu Otto Berkes, zaczęli projektować konsolę Microsoftu, która mogłaby konkurować z PlayStation 2. Zaprojektowali system, który wykorzystywałby wiele komponentów sprzętowych wspólnych z komputerami PC. Takie podejście ułatwiłoby programistom korzystającym z systemu Windows tworzenie i portowanie gier dla nowej konsoli[4]. Sugerowano wiele nazw dla tej konsoli, w tym „DirectX Box” i „Windows Entertainment Project”. Zespół marketingowy Microsoftu przeprowadził ankiety konsumenckie dotyczące tej nazwy, ale ku zaskoczeniu firmy najczęściej wskazywano skrótowiec od tej pierwszej nazwy, czyli Xbox. Ostatecznie konsola przyjęła właśnie taką nazwę[5].
Konsole
Xbox

Pierwsza konsola z serii została oficjalnie zapowiedziana w marcu 2000 roku, w odpowiedzi na premierę PS2[6]. Sprzedaż konsoli rozpoczęto w listopadzie 2001 roku w USA i w marcu 2002 roku w Europie[7]. Polska premiera miała miejsce dopiero w 2004 roku[8]. Pierwszy Xbox był najwydajniejszą konsolą na rynku. Urządzenie korzystało z potężnego, jak na ówczesne czasy procesora Intel Pentium III i zmodyfikowanego procesora graficznego Nvidia Geforce 3. Konsola wyposażona została w 64 MB pamięci RAM oraz wbudowany dysk twardy o pojemności 8 lub 10 GB, produkcji Samsunga. Konsola też wyposażona została w port ethernetowy, który pozwalał na podpięcie jej do sieci i rozgrywkę online w ramach płatnej usługi o nazwie Xbox Live Gold. Xbox otrzymał też napęd DVD, z obsługą formatu CD i korzystał z zaawansowanego oprogramowania opartego na Windows 2000, wyposażonego m.in. w możliwość aktualizacji czy zgrywania muzyki do pamięci konsoli. Opcjonalnie istniała też możliwość instalacji kart pamięci[9]. Xbox został wycofany z produkcji około 2006 roku[10]. Konsola do tego czasu sprzedała się w liczbie 24 mln egzemplarzy[11]. Produkt Microsoftu osiągnął gorszy wynik niż PS2, ale wyprzedził urządzenia obecnych na rynku od lat Segi i Nintendo. Historia Xboxa ostatecznie dobiegła końca w 2010 roku, kiedy Microsoft zamknął serwery Xbox Live[12].
Xbox 360

Druga konsola miała swoją premierę 22 listopada 2005 roku w USA, w Europie 2 grudnia 2005 roku, w Japonii 10 grudnia 2005, a w Czechach, Polsce i Słowacji 3 listopada 2006 roku[13]. Nowa konsola miała premierę jako pierwsze urządzenie z konsol siódmej generacji, wyprzedając o rok PS3 i Wii[14]. Dzięki temu konsola sprzedawała się bardzo dobrze i pozwoliła Microsoftowi umocnienie swojej pozycji na rynku. Jednym z tego czynników był rozwój platformy Xbox Live, a także kompatybilność wsteczna z poprzednikiem. Popularność konsoli zaczęła spadać w 2007 roku, wraz z ujawnieniem wady konstrukcyjnej, która powodowała masowe awarie Xboxów 360. Sytuacje to wykorzystały Sony i Nintendo, przez co Microsoft nie odbudował już swojej pozycji na rynku[15]. Aby poprawić sprzedaż Microsoft w 2010 roku wprowadził do produkcji kontroler ruchowy o nazwie Kinect oraz nową edycję konsoli o nazwie Xbox 360 S, która otrzymała jeden dodatkowy port USB, port do Kinecta oraz pojemniejsze dyski twarde[16][17]. Nowe akcesorium poprawiło sprzedaż konsoli w tamtym okresie, choć przyczyniło się do odejścia od niej części dotychczasowych odbiorców konsoli Microsoftu. W 2013 roku wydano kolejną wersję konsoli o nazwie Xbox 360 E[18]. Urządzenie znacznie zmniejszono, a jego wygląd przystosowano do wyglądu kolejnej konsoli Microsoftu. Ostatecznie Xbox 360 wycofany został z produkcji w 2016 roku. Urządzenie sprzedało się do tego czasu w liczbie około 84 mln egzemplarzy, stając się w ten sposób najlepiej sprzedającą się konsolą powstałą w USA i największym sukcesem Microsoftu[19][20].
Xbox One

Trzecia konsola Microsoftu miała swoją premierę 22 listopada 2013 roku[21]. Nowa konsola miała też oferować zaawansowane funkcje multimedialne, w tym możliwość oglądania na niej telewizji czy wsparcie dla formatu Blu-ray[22]. Konsola miała przez to nie tylko konkurować z PS4 i Wii U, ale także z odtwarzaczami multimedialnymi pokroju Apple TV czy Fire TV[23]. Konsola jednak od samego początku nie cieszyła się dużą popularnością. Wynikało to z wysokiej ceny, a także początkowo braku możliwość odsprzedaży używanych gier pudełkowych i wymogu używania kontrolera Kinect 2.0[24]. Aby poprawić sprzedaż konsoli Microsoft wydał w 2016 roku jej poprawioną edycję o nazwie Xbox One S. Nowa wersja konsoli pozbawiona została drugiego portu HDMI, a także portu przeznaczonego do akcesorium Kinect. Firma obniżyła za to znacząco jej cenę. Nowa wersja konsoli spotkała się z pozytywnym odbiorem i poprawiła sprzedaż urządzenia[25]. W 2017 roku w odpowiedzi na PS4 Pro wydano kolejną wersję konsoli o nazwie Xbox One X. Sprzęt ten zawiera ośmiordzeniowy procesor taktowany częstotliwością 2,3 GHz, układ GPU z zegarem 1172 MHz o wydajności 6 TFLOPS, pamięć 12 GB GDDR5 o przepustowości 326 GB/s, a także dysk twardy o pojemności 1 TB oraz napęd Blu-ray 4K UHD[26]. W 2019 roku premierę miała ostatnia, tańsza wersja konsoli o nazwie Xbox One S All-Digital, która pozbawiono napędu, ale za to sprzedawano ją z dyskiem o pojemności 1 TB oraz trzema grami[27]. Produkcję konsoli zakończono w 2021 roku. Xbox One sprzedał się w liczbie 58 mln egzemplarzy, przegrywając znacznie z PS4, ale wyprzedzając konkurencyjne Wii U[28].
Xbox Series

Czwarta konsola firmy miała swoją premierę 10 listopada 2020 roku[29]. Konsola trafiła do sprzedaży w dwóch wersjach – X i S. Wariant Series X wyposażony jest w procesor AMD Zen 2 i procesor graficzny AMD Radeon RDNA 2 o mocy 12,15 teraflopów. Zawiera dysk SSD o pojemności 1 TB w technologii NVMe o szybkości zapisu 2,4 GB/s (w trybie surowym) i 4,8 Gb/s (w trybie skompresowanym) oraz 16 GB pamięci RAM GDDR6 na 320-bitowej magistrali o przepustowości 560 GB/s dla 10 GB oraz 336 GB/s dla 6 GB pamięci. Dodatkowo sprzęt wyposażony jest w napęd optyczny, gwarantujący obsługę formatów Ultra HD Blu-ray, Blu-ray, DVD oraz płyt kompaktowych[30]. Xbox Series S jest porównywalny pod względem podstawowego sprzętu z Xbox Series X, podobnie jak Xbox One S działa z Xbox One X. Chociaż działa na tym samym procesorze z nieco wolniejszymi częstotliwościami taktowania, używa wolniejszego procesora graficznego, niestandardowego RDNA 2 z 20 CU przy 1,55 GHz dla 4 teraflopów, w porównaniu z 12 teraflopami Series X. Dostarczany jest z 10 GB pamięci RAM i 512 GB lub 1 TB SSD z przepustowością wejścia/wyjścia 2,4 GB/s i nie zawiera żadnego napędu optycznego, co wymaga od użytkownika kupna oprogramowania z dystrybucji cyfrowej. Jest przeznaczony do renderowania gier w domyślnej rozdzielczości 1440p, z obsługą skalowania do 4K, przy 60 klatkach na sekundę, chociaż może osiągać nawet 120 klatek na sekundę w tej rozdzielczości. W przeciwnym razie konsola ma wszystkie równoważne funkcje, co Xbox Series X, w tym porty, rozszerzenia i obsługę gier[31]. W 2024 roku premierę miał trzeci model o nazwie Xbox Series X All-Digital, który jest budżetową wersją modelu X, pozbawionego napędu[32]. Konsola sprzedała się dotąd w liczbie około 28 mln egzemplarzy przegrywając znacząco z PS5 i Nintendo Switch[33][34].

ROG Xbox Ally
To przenośna konsola, która została zapowiedziana w 2025 roku. Urządzenie powstało jako efekt współpracy między firmami Microsoft i Asus[35]. Urządzenie ma mieć swoją premierę w 2025 roku. ROG Xbox Ally będzie dostępny na premierę w dwóch wersjach; modelu standardowym i wzmocnionym wariancie o nazwie ROG Xbox Ally X[36]. Obie konsole mają posiadać 7 calowy ekran IPS i procesor opracowany przez firmę AMD[37][38]. Konsole mają też posiadać dyski SSD o pojemności 512 GB lub 1 TB. Podobnie jak wcześniejsze przenośne konsole firmy Asus, ROG Xbox Ally ma pracować pod kontrolą systemu operacyjnego Windows 11. Nowością ma być specjalna nakładka na system, która upodobni go do interfejsu użytkownika znanego z konsol Xbox Series i Xbox One[39]. Premiera urządzenia zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią miała miejsce 16 października 2025 roku[40][41].

Meta Quest 3S Xbox Edition
To przenośne gogle wirtualnej rzeczywistości, które zapowiedziano w 2025 roku. Urządzenie jest specjalną zmodyfikowaną wersją wydanych w 2024 roku gogli VR Meta Quest 3S. Gogle VR mają posiadać zmieniony wygląd obudowy, specjalnego pada oraz 3 miesięczną subskrypcje Xbox Game Pass i Meta Horizon+[42][43].
Xbox Project Helix
Na początku marca 2026 roku Microsoft zapowiedział kolejną generację konsoli Xbox, znaną obecnie pod nazwą kodową Project Helix[44]. Urządzenie jest hybrydą komputera PC i konsoli gier wideo[45].
Przypisy
- ↑ Pierwszy Xbox ma już 10 lat! [online], MiastoGier.pl [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Jordan Sirani, The Best-Selling Video Game Consoles of All Time [online], IGN, 13 maja 2024 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Dean Takahashi, The making of the Xbox: How Microsoft unleashed a video game revolution (part 1) [online], VentureBeat, 14 listopada 2011 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ The history of the Xbox [online], Digital Trends, 27 stycznia 2020 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Tom Warren, The Xbox could have been named 11-X, original WEP and DirectX Box codenames revealed [online], The Verge, 5 lipca 2013 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Microsoft announces X-BOX [online], web.archive.org, 7 kwietnia 2000 [dostęp 2025-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2000-04-07].
- ↑ Xbox Arrives in New York Tonight at Toys „R” Us Times Square [online], web.archive.org, 12 czerwca 2013 [dostęp 2025-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2013-06-12].
- ↑ Premiera konsoli Xbox w Polsce już 23 października – kolejne informacje | GRYOnline.pl [online], Gry-Online.pl [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Anand Lal Shimpi, Hardware Behind the Consoles – Part I: Microsoft’s Xbox [online], anandtech.com [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Nvidia ends shipments of chips for Xbox [online], ft.com [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Xbox.com | News – 20060510 [online], web.archive.org, 21 czerwca 2008 [dostęp 2025-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2008-06-21].
- ↑ An Open Letter from Xbox LIVE General Manager Marc Whitten – Xbox.com [online], web.archive.org, 23 stycznia 2012 [dostęp 2025-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2012-01-23].
- ↑ Xbox 360 launch date is November 22 [online], Engadget, 15 września 2005 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Jon Hicks, How the Xbox 360 won the console war [online], TechRadar, 6 listopada 2013 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Inside Source Reveal the Truth About Xbox 360 “Red Ring of Death” Failures | Digital Joystick: Video Game News & Views – seattlepi.com [online], web.archive.org, 26 kwietnia 2011 [dostęp 2025-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2011-04-26].
- ↑ Darragh Murphy, The best Xbox Series X games in 2025 – our top picks [online], Tom’s Guide, 23 września 2022 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Xbox 360 Slim shipping now, Kinect due Nov. 4 [online], GameSpot [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ E3 2013 Reveals New Xbox 360 Console Model And Introduces Free Games For Gold Members – Inquisitr News [online], 10 czerwca 2013 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Phil Spencer, Head of Xbox, Achievement Unlocked: 10 Years – Thank You, Xbox 360 [online], Xbox Wire, 20 kwietnia 2016 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ E3 2014: $399 Xbox One Out Now, Xbox 360 Sales Rise to 84 million [online], GameSpot [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Xbox One debiutuje w trzynastu krajach | GRYOnline.pl [online], Gry-Online.pl [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Jordan Mammo Science, Forget PS4 vs. Xbox One: Microsoft Is Aiming For Samsung, Apple, And Google [online], iTech Post, 22 maja 2013 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Matt Clinch, Microsoft Xbox Takes on Apple, Google With Smart TV [online], CNBC, 22 maja 2013 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Xbox One i walka Microsoftu z używkami. Największe kontrowersje 2013 roku – które afery zapadły nam w pamięć? | GRYOnline.pl [online], Gry-Online.pl [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Andrew Webster, Microsoft announces the Xbox One S, its smallest Xbox yet [online], The Verge, 13 czerwca 2016 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Wiadomość-Daniel Kłosiński Autor, Project Scorpio – specyfikacja i najważniejsze informacje [online], Eurogamer.pl, 6 kwietnia 2017 [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Patrick O’Rourke, Microsoft officially reveals $299 disc-less Xbox One S All-Digital Edition [Now available] [online], MobileSyrup, 16 kwietnia 2019 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Nie żyje Xbox One. Microsoft po 8 latach zakończył produkcję – Antyradio [online], antyradio.pl, 14 stycznia 2022 [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Artykuł-Przemysław Wańtuchowicz Redaktor, Xbox Series X / S – premiera, cena, specyfikacja, gry [online], Eurogamer.pl, 11 września 2020 [dostęp 2025-03-23].
- ↑ John Archer, PS5 Vs Xbox Series X 4K Blu-Ray Player Showdown [online], Forbes [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Zachary Boddy Contributions from Matt Brown, Xbox Series X vs. Series S: Which current-gen console should you buy? [online], Windows Central, 22 września 2020 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ Mike Nelson, Xbox Wire Editor, More Choices Than Ever Before with Three New Xbox Series X|S Consoles Coming Holiday 2024 [online], Xbox Wire, 9 czerwca 2024 [dostęp 2025-03-23] (ang.).
- ↑ PlayStation 5 miażdży Xboxa. Dane nie pozostawiają złudzeń [online], telepolis.pl [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Sprzedaż Nintendo Switcha przekroczyła kolejną barierę. Konsola ma szansę pobić rewelacyjny wynik DS-a – CD-Action [online], cdaction.pl [dostęp 2025-03-23].
- ↑ Microsoft z przenośnym Xboksem. Poznaj ROG Xbox Ally i ROG Xbox Ally X [online], telepolis.pl [dostęp 2025-07-08].
- ↑ Announcing the new ROG Xbox Ally and ROG Xbox Ally X gaming handhelds [online], press.asus.com, 9 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-08] (ang.).
- ↑ Pure Xbox, ASUS Explains Why The ROG Xbox Ally Doesn’t Have An OLED Screen [online], Pure Xbox, 11 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-08] (ang.).
- ↑ Kunal Khullar, AMD unveils Ryzen AI Z2 Extreme with AI processing NPU, expands family with two new chips for handheld gaming consoles [online], Tom’s Hardware, 8 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-08] (ang.).
- ↑ Michael Higham, Hands-On With the Xbox Ally X, the New Gaming Handheld from Asus and Microsoft [online], IGN, 8 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-08] (ang.).
- ↑ ROG Xbox Ally z datą premiery. Sprawdź, czy to handheld, na który warto czekać [online], x-kom.pl, 22 sierpnia 2025 [dostęp 2025-08-31].
- ↑ Test ASUS ROG Xbox Ally X – Premierowy test handheldu ASUS-a i Microsoftu w wersji z procesorem AMD Ryzen AI Z2 Extreme [online], PurePC.pl, 15 października 2025 [dostęp 2025-10-21].
- ↑ Meta Quest 3S Xbox Edition oficjalnie! Gogle VR sygnowane logiem konsoli Microsoftu zaprezentowane | XGP.pl [online], xgp.pl, 24 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-08].
- ↑ Joe Skrebels, Xbox Wire Editor-in-Chief, Unveiling the Limited Edition Meta Quest 3S Xbox Edition [online], Xbox Wire, 24 czerwca 2025 [dostęp 2025-07-08] (ang.).
- ↑ Oto nowy Xbox. Project Helix uruchomi gry z PC [online], Komputer Świat, 6 marca 2026 [dostęp 2026-03-07].
- ↑ Kacper Derwisz, Szefowa Xboxa zdradza szczegóły nowej konsoli. Project Helix już w drodze [online], GRA.PL, 6 marca 2026 [dostęp 2026-03-07].