Zabrzeg (gmina)

Zabrzeg
gmina wiejska
1945–1954
Państwo

 Polska

Województwo

1945–50: śląskie
1950–53: katowickie
1953–54: stalinogrodzkie

Powiat

bielski

Data powstania

1 grudnia 1945

Data likwidacji

5 października 1954

Siedziba

Zabrzeg

Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad

3

Położenie na mapie Polski w latach 1951–1975
Mapa konturowa Polski w latach 1951–1975, na dole znajduje się punkt z opisem „Zabrzeg”
Ziemia49°55′N 18°57′E/49,912500 18,942778

Zabrzeg (1973–77 Ligota) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945–1954[1] w województwie śląskim (śląsko-dąbrowskim), katowickim i stalinogrodzkim. Siedzibą władz gminy był Zabrzeg.

Jako gmina jednostkowa, Zabrzeg od 28 lipca 1920 przynależał do woj. śląskiego (powiat bielski).

Gmina zbiorowa Zabrzeg powstała 1 grudnia 1945 w tymże powiecie i województwie, która objęła dotychczasowe gminy jednostkowe Zabrzeg, Bronów i Ligotę[2][3].

1 stycznia 1951 z gminy Zabrzeg wyłączono osiedle Podkępie (57,7275 ha) należące do Ligoty, natomiast do gminy Zabrzeg (do Ligoty) włączono obszar o powierzchni 23,3283 z Czechowic w gminie Czechowice-Dziedzice[4]

W rozporządzeniu z 1950 roku mowa jest o wymianie części obszarów między gminą Ligota a gminą Czechowice. Użycie sformułowania gmina w tym kontekście jest niefortunne ponieważ nawiązuje do obszarów przedwojennych gmin jednostkowych, a nie obowiązujących gmin zbiorowych (Ligota należała do gminy Zabrzeg, a Czechowice do gminy Czechowice-Dziedzice). Wszystkie powojenne wykazy jednostek administracyjnych to potwierdzają[3][5][6][7][8].

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina Zabrzeg składała się z 3 gromad: Międzyrzecze Bronów, Ligota i Zabrzeg[9]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie[10], a 9 marca 1953 kolejno na woj. stalinogrodzkie[11].

1 stycznia 1954 roku część obszaru gminy Zabrzeg (części gromad Ligota i Zabrzeg) włączono do gminy Pszczyna (do gromady Łąka)[12], w celu uregulowania przebiegu granic administracyjnych w związku z planowanym sztucznym Jeziorem Goczałkowickim.

Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą znoszącą gminy[13] – z jej terenu powstały gromady Ligota i Zabrzeg.

Na terenie dawnej gminy 1 stycznia 1973 roku[14] utworzono gminę Ligota (od 1 lutego 1977 część gminy Czechowice-Dziedzice[15]).

Przypisy

  1. ↑ Od 1 grudnia 1945 do 28 września 1954 roku.
  2. ↑ Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 o podziale powiatu bielskiego w województwie śląsko-dąbrowskim na gminy wiejskie i gromady (Katowice: Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22 grudnia 1945 r., Nr. 34, Poz. 450)
  3. 1 2 Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (według stanu z dnia 1 stycznia 1946). Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.
  4. ↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 57, poz. 514 (ISAP)
  5. ↑ Rocznik Statystyczny (1947). statlibr.stat.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-28)].. Główny Urząd Statystyczny (Wydawnictwo zatwierdzone przez Ministerstwo Oświaty pismem Nr VI Oc.– 3118 47 z dn. 9 listopada 1947 jako książkę zalecaną do bibliotek nauczycielskich), s. 23.
  6. ↑ Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej (1948): Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948, s. 175.
  7. ↑ Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948, s. 56, 197.
  8. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  9. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
  10. ↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255 (ISAP)
  11. ↑ Dz. U. z 1953 r. Nr 13, poz. 51 (ISAP)
  12. ↑ Dz. U. z 1953 r. Nr 41, poz. 187 (ISAP)
  13. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
  14. ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)
  15. ↑ Dz. U. z 1977 r. Nr 3, poz. 14 (ISAP)