Zebrzydka
 Zebrzydka widziana z Górek Wielkich (2011) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Położenie | |
| Pasmo | |
| Wysokość |
578 m n.p.m. |
Położenie na mapie Beskidu Śląskiego  | |
Położenie na mapie Karpat  | |
 49°46′14″N 18°52′53″E/49,770556 18,881389 | |
Zebrzydka (578 m n.p.m.)[1], na niektórych mapach też: Rzebrzydka, Rzebrzyczka lub Rzybrzyczka[2] – niewielkie wzniesienie w formie kształtnego kopca o stromych stokach, ostatni szczyt w Paśmie Błatniej w północnej części Beskidu Śląskiego. W paśmie tym pomiędzy Zebrzydką a wyższym Łazkiem (714 m) znajduje się przełęcz Liszka (Przełęcz pod Zebrzydką, 516 m)[1]. Pasmo Błatniej oddziela dolinę Brennicy od doliny Jasienicy, ponadto w stoki Zebrzydki i przełęczy pod Zebrzydką wcinają się dolinki potoków Barujec, Schodnica i Barujski Potok[3].
Zebrzydka jest charakterystyczną górką, dominującą od wschodu nad Górkami Wielkimi w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Brenna[2].
Podobnie jak sąsiadująca z nią od północy Górka, Zebrzydka charakteryzuje się specyficzną, „piętrową” budową. Najwyższe partie, od szczytu po poziomicę ok. 550 m n.p.m. budują grubo- i średnioławicowe piaskowce i łupki dolnych warstw godulskich. Niżej znajduje się cienka warstwa tzw. rogowców mikuszowickich, zaliczanych do warstw lgockich górnych, a pod nimi piaskowce i łupki warstw lgockich środkowych i dolnych. Najniższe partie, mniej więcej poniżej poziomicy 430 m n.p.m. tworzą tzw. warstwy wierzowskie: łupki z wkładkami cienkoławicowych piaskowców i syderytów z dolnej kredy[4].
Góra jest całkowicie porośnięta lasem. Pod szczytem znajdziemy w kilku miejscach fragmenty typowej dla Beskidów żyznej buczyny karpackiej[2]. Aż po podnóża na granicy zabudowy Górek Wielkich Zebrzydkę obejmuje Park Krajobrazowy Beskidu Śląskiego[5].
Przez szczyt Zebrzydki biegnie znakowany zielony szlak turystyczny ze Skoczowa, kończący się w przełączce między Zebrzydką a Łazkiem[6]. Do połowy 2010 roku łączył się on ze szlakiem 
niebieskim z Grodźca (zlikwidowanym ze względu na niskie zainteresowanie turystów po zawieszeniu połączeń kolejowych relacji Bielsko-Biała Główna – Cieszyn)[7].
Przypisy
- 1 2 Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2023-05-22].
- 1 2 3 Mirosław J. Barański, Beskid Śląski. Pasma Klimczoka i Równicy. Przewodnik turystyczny, Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1995, s. 297, ISBN 83-7005-360-2.
- ↑ Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2023-06-06].
- ↑ P. Nescieruk, A. Wójcik, Szczegółowa mapa geologiczna Polski 1:50 000. Arkusz 1011 – Skoczów (M-34-74-D), Państwowy Instytut Geologiczny, 2001, s. 1, ISBN 978-83-7863-112-5 [dostęp 2025-12-14].
- ↑ Mapa turystyczna [online] [dostęp 2025-12-13].
- ↑ Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 2, ISBN 978-83-7605-084-3.
- ↑ Mirosław Barański, Beskid Śląski. Przewodnik, wyd. 2, Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2019, s. 168, 385, ISBN 978-83-8122-015-6.
