Ziarnojadek bagienny
| Sporophila palustris[1] | |||
| (W.B. Barrows, 1883) | |||
 Samiec | |||
 Samica | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
ziarnojadek bagienny | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 w sezonie lęgowym przeloty zimowiska | |||
Ziarnojadek bagienny[5] (Sporophila palustris) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w Ameryce Południowej. Jest zagrożony wyginięciem.
Taksonomia
Gatunek został odkryty przez Waltera B. Barrowsa i opisany przez niego w 1883 roku pod nazwą Spermophila palustris[6]. Obecnie jest umieszczany w rodzaju Sporophila[5][7]. Nie wyróżnia się podgatunków[2][7].
Morfologia
Długość ciała około 10 cm. Występuje wyraźny dymorfizm płciowy w upierzeniu. Samiec ma białe gardło, policzki i górną część piersi, silnie kontrastujące z rudokasztanową dolną częścią spodu ciała i kuprem. Szary wierzch głowy i płaszcz. Skrzydła i ogon nieco ciemniejsze, z jaśniejszymi obrzeżeniami. Biała łata u nasady lotek I rzędu. Samice podobne do innych samic rodzaju Sporophila[4].
Występowanie i środowisko
Ziarnojadek bagienny gniazduje na wilgotnych łąkach i bagnach nizinnych obszarów Argentyny, Urugwaju, skrajnie południowej Brazylii (Rio Grande do Sul), być może także południowo-wschodniego Paragwaju. W okresie zimowym migruje na niewielkie odległości na północ – na łąki południowej Brazylii, prawdopodobnie także północno-wschodniego Paragwaju, gdzie jednak odnotowano niewiele stwierdzeń[8].
Status zagrożenia i ochrona
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnojadek bagienny klasyfikowany jest jako gatunek zagrożony (EN, Endangered) nieprzerwanie od 1994 roku. Jest to ptak rzadki i rozmieszczony plamowo. Populacja wstępnie szacowana jest na 2000–3000 dorosłych osobników. Szacuje się, że populacja systematycznie maleje z powodu utraty i degradacji jego naturalnych siedlisk oraz wyłapywania ptaków w celach ich sprzedaży hodowcom[4][8].
Ostojami ptaków IBA, w których występuje ten gatunek, są według BirdLife International m.in.: w Argentynie – Park Narodowy Chaco i Park Narodowy Mburucuyá, w Urugwaju – łąki i bagna w basenie Rio Negro, łąki Bella Unión, w Paragwaju – Park Narodowy San Rafael, a w Brazylii – Park Narodowy Emas czy Monumento Natural das Árvores Fossilizadas do Tocantins[8].
Przypisy
- 1 2 Sporophila palustris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 Marsh Seedeater (Sporophila palustris). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-07)]. (ang.).
- ↑ Denis Lepage: Marsh Seedeater Sporophila palustris (Barrows, 1883). Avibase. [dostęp 2021-03-14]. (ang.).
- 1 2 3 Sporophila palustris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025 [dostęp 2026-01-16] (ang.).
- 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Sporophilinae Ridgway, 1901 - ziarnojadki - Seedeaters (wersja: 2025-04-20). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-01-16].
- ↑ Walter B. Barrows. Birds of the Lower Uruguay. „Bulletin of the Nuttall Ornithological Club”. 8, s. 92–94, 1883. (ang.).
- 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Tanagers and allies. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-01-16]. (ang.).
- 1 2 3 Species factsheet: Marsh Seedeater Sporophila palustris [online], BirdLife International, 2025 [dostęp 2026-01-16] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).